Τα τελευταία χρόνια, η ερυθριτόλη έχει καθιερωθεί ως ένα από τα πιο δημοφιλή υποκατάστατα ζάχαρης. Από προϊόντα «χωρίς ζάχαρη» μέχρι κετογονικές μπάρες και αναψυκτικά χαμηλών θερμίδων, η παρουσία της είναι σχεδόν παντού. Ωστόσο, νέα επιστημονικά δεδομένα από το University of Colorado Boulder εγείρουν σοβαρά ερωτήματα σχετικά με την ασφάλειά της, ιδιαίτερα σε σχέση με την υγεία του εγκεφάλου και τον κίνδυνο εγκεφαλικού επεισοδίου.
Τι είναι η ερυθριτόλη και γιατί χρησιμοποιείται
Η ερυθριτόλη είναι μια αλκοόλη σακχάρου που εγκρίθηκε από την FDA το 2001. Παράγεται κυρίως μέσω ζύμωσης φυτικών σακχάρων, όπως το καλαμπόκι, και διαθέτει σημαντικά πλεονεκτήματα:
- έχει σχεδόν μηδενικές θερμίδες
- δεν αυξάνει σημαντικά το σάκχαρο στο αίμα
- παρέχει περίπου το 80% της γλυκύτητας της ζάχαρης
Αυτά τα χαρακτηριστικά την καθιστούν ιδιαίτερα δημοφιλή σε άτομα που θέλουν να χάσουν βάρος ή να διαχειριστούν τον διαβήτη τους.
Τι δείχνουν οι νέες έρευνες
Τα ευρήματα που δημοσιεύθηκαν στο Journal of Applied Physiology δείχνουν ότι η ερυθριτόλη μπορεί να επηρεάζει αρνητικά τα κύτταρα των αιμοφόρων αγγείων του εγκεφάλου.
Σε εργαστηριακές συνθήκες, οι επιστήμονες εξέθεσαν ανθρώπινα ενδοθηλιακά κύτταρα (κύτταρα που επενδύουν τα αγγεία) σε ποσότητες ερυθριτόλης αντίστοιχες με αυτές που καταναλώνονται σε ένα αναψυκτικό χωρίς ζάχαρη. Τα αποτελέσματα ήταν ανησυχητικά, καθώς παρατηρήθηκαν σημαντικές αλλαγές στη λειτουργία των κυττάρων.
Πώς επηρεάζονται τα αιμοφόρα αγγεία
Η μελέτη αποκάλυψε ότι η ερυθριτόλη μπορεί να διαταράξει τη φυσιολογική λειτουργία των αγγείων με διάφορους τρόπους:
- Μειώνει την παραγωγή μονοξειδίου του αζώτου, μιας ουσίας που βοηθά τα αγγεία να χαλαρώνουν
- Αυξάνει την παραγωγή ενδοθηλίνης-1, που προκαλεί αγγειοσύσπαση
- Μειώνει την ικανότητα διάσπασης θρόμβων μέσω του t-PA
- Αυξάνει τα επίπεδα οξειδωτικού στρες (ελεύθερες ρίζες)
Αυτές οι αλλαγές δημιουργούν ένα περιβάλλον που ευνοεί τη στένωση των αγγείων και τη δημιουργία θρόμβων.
Σύνδεση με τον κίνδυνο εγκεφαλικού
Οι παραπάνω μηχανισμοί είναι κρίσιμοι για την κατανόηση του κινδύνου εγκεφαλικού επεισοδίου. Όταν:
- τα αγγεία συσπώνται
- μειώνεται η ικανότητα διάλυσης θρόμβων
- αυξάνεται η φλεγμονή
τότε αυξάνεται σημαντικά η πιθανότητα απόφραξης ενός αγγείου στον εγκέφαλο, οδηγώντας σε εγκεφαλικό επεισόδιο.
Επιπλέον, προηγούμενες επιδημιολογικές μελέτες έχουν δείξει ότι άτομα με υψηλά επίπεδα ερυθριτόλης στο αίμα είχαν αυξημένο κίνδυνο εμφράγματος ή εγκεφαλικού μέσα σε λίγα χρόνια.
Τι σημαίνουν τα ευρήματα για τους καταναλωτές
Παρότι τα αποτελέσματα είναι σημαντικά, πρέπει να ερμηνεύονται με προσοχή. Η συγκεκριμένη μελέτη πραγματοποιήθηκε σε κύτταρα στο εργαστήριο και όχι σε ανθρώπους. Αυτό σημαίνει ότι:
- δεν αποδεικνύεται άμεσα αιτιώδης σχέση
- απαιτούνται περισσότερες κλινικές μελέτες
- οι επιπτώσεις μπορεί να διαφέρουν στην πραγματική ζωή
Ωστόσο, τα δεδομένα είναι αρκετά για να προκαλέσουν προβληματισμό.
Χρειάζεται αποφυγή ή μέτρο
Οι ειδικοί δεν προτείνουν απαραίτητα την πλήρη αποφυγή της ερυθριτόλης, αλλά συνιστούν προσοχή:
- έλεγχος των ετικετών τροφίμων
- περιορισμός υπερβολικής κατανάλωσης
- αποφυγή πολλαπλών προϊόντων με το ίδιο γλυκαντικό μέσα στην ημέρα
Ιδιαίτερα άτομα με αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο ίσως χρειάζεται να είναι πιο προσεκτικά.
Η ερυθριτόλη, αν και θεωρείται ασφαλής εδώ και χρόνια, φαίνεται ότι μπορεί να έχει πιο σύνθετες επιδράσεις στον οργανισμό από ό,τι πιστευόταν. Τα νέα ευρήματα από το University of Colorado Boulder υποδηλώνουν ότι η κατανάλωσή της μπορεί να επηρεάζει τη λειτουργία των αιμοφόρων αγγείων και ενδεχομένως να αυξάνει τον κίνδυνο εγκεφαλικού επεισοδίου.
Σε μια εποχή όπου τα «υγιεινά» υποκατάστατα ζάχαρης πολλαπλασιάζονται, το βασικό μήνυμα παραμένει διαχρονικό: η ισορροπία και η ενημέρωση είναι τα πιο ισχυρά εργαλεία για την προστασία της υγείας.
Βρείτε μας στο Google News. Πατήστε εδώ!