Η κρίση πανικού είναι μια ξαφνική και έντονη έκρηξη φόβου ή δυσφορίας που μπορεί να εμφανιστεί χωρίς προφανή λόγο. Τα συμπτώματα μπορεί να περιλαμβάνουν γρήγορο καρδιακό ρυθμό, δύσπνοια, εφίδρωση, τρέμουλο, ζαλάδα ή αίσθημα επικείμενης καταστροφής. Για κάποιον που βιώνει κρίση πανικού, η εμπειρία είναι πραγματικά τρομακτική και μπορεί να φαίνεται ότι χάνει τον έλεγχο. Η υποστήριξη από ένα πρόσωπο που βρίσκεται δίπλα του μπορεί να κάνει τεράστια διαφορά, βοηθώντας τον να ηρεμήσει και να αισθανθεί ασφάλεια.
Μείνετε ήρεμοι και υποστηρικτικοί
Το πρώτο και πιο σημαντικό βήμα είναι να παραμείνετε ήρεμοι. Οι άνθρωποι που βιώνουν κρίση πανικού αντιλαμβάνονται τη συμπεριφορά των γύρω τους. Αν εσείς πανικοβληθείτε ή αντιδράσετε υπερβολικά, η αγωνία τους μπορεί να ενταθεί. Μιλήστε με ήρεμη φωνή, δείξτε κατανόηση και επιβεβαιώστε ότι βρίσκεστε εκεί για να βοηθήσετε. Η παρουσία σας και η ψυχραιμία σας λειτουργούν καθησυχαστικά.
Τι να πείτε
Κατά τη διάρκεια της κρίσης, αποφύγετε να λέτε φράσεις που υποβαθμίζουν τα συναισθήματα ή προσπαθούν να «διορθώσουν» την κατάσταση με λογικά επιχειρήματα. Φράσεις όπως «Ηρεμήσε, δεν είναι τίποτα» ή «Σταμάτα να φοβάσαι» μπορεί να φανούν αδιάφορες ή επικριτικές. Αντίθετα, χρησιμοποιήστε εκφράσεις που αναγνωρίζουν τον φόβο και προσφέρουν ασφάλεια, όπως:
-
«Είμαι εδώ μαζί σου.»
-
«Αυτό που νιώθεις είναι πραγματικό, αλλά θα περάσει.»
-
«Πάρε το χρόνο σου, δεν χρειάζεται να κάνουμε τίποτα γρήγορα.»
Η επαναλαμβανόμενη καθησυχαστική επικοινωνία βοηθά τον άνθρωπο να νιώσει ότι δεν είναι μόνος και ότι η κατάσταση είναι προσωρινή.
Οδηγίες για αναπνοή και χαλάρωση
Η δύσπνοια είναι ένα από τα πιο τρομακτικά συμπτώματα της κρίσης πανικού. Μπορείτε να καθοδηγήσετε τον άνθρωπο σε αργή και βαθιά αναπνοή: εισπνοή από τη μύτη για 4 δευτερόλεπτα, κράτημα για 2 και εκπνοή από το στόμα για 6 δευτερόλεπτα. Η εστίαση στην αναπνοή βοηθά να επανέλθει η φυσιολογική οξυγόνωση και μειώνει το αίσθημα πνιγμού.
Μερικές φορές η οπτική ή απτική αναφορά στο περιβάλλον βοηθά στη «γείωση». Μπορείτε να ζητήσετε να κοιτάξει αντικείμενα γύρω του, να αγγίξει μια επιφάνεια ή να περιγράψει χρώματα και ήχους. Αυτή η μέθοδος «επανασύνδεσης» με το παρόν μειώνει την αίσθηση απώλειας ελέγχου και πανικού.
Σωματική υποστήριξη
Μερικοί άνθρωποι βρίσκουν ανακούφιση από απαλό άγγιγμα στον ώμο ή κράτημα του χεριού, ενώ άλλοι προτιμούν να έχουν τον χώρο τους. Είναι σημαντικό να ρωτήσετε διακριτικά: «Θέλεις να σε αγκαλιάσω ή να μείνω δίπλα σου χωρίς επαφή;». Ο σεβασμός στα όρια αυξάνει την ασφάλεια και μειώνει το άγχος.
Τι να αποφύγετε
Κατά τη διάρκεια μιας κρίσης πανικού, αποφύγετε:
-
Να πείτε φράσεις που επικρίνουν ή υποτιμούν τον φόβο.
-
Να προσπαθήσετε να βγάλετε τον άνθρωπο από την κατάσταση με βιαστικά λόγια ή ενέργειες.
-
Να δείξετε εκνευρισμό ή ανυπομονησία.
Αυτές οι αντιδράσεις μπορεί να ενισχύσουν το αίσθημα αδυναμίας και να παρατείνουν την κρίση.
Μετά την κρίση
Μόλις περάσει η κρίση, προσφέρετε κατανόηση και αίσθηση ασφάλειας χωρίς πίεση. Ενθαρρύνετε τον άνθρωπο να ξεκουραστεί και να μιλήσει για την εμπειρία αν θέλει. Μπορείτε επίσης να συζητήσετε στρατηγικές πρόληψης για το μέλλον, όπως τεχνικές αναπνοής, γείωσης ή επαγγελματική υποστήριξη, αν το άτομο το επιθυμεί.
Η κρίση πανικού είναι μια έντονη εμπειρία που προκαλεί φόβο και αίσθημα απώλειας ελέγχου. Η υποστήριξη ενός ήρεμου, κατανόητικου και προσεκτικού συνοδοιπόρου μπορεί να κάνει τη διαφορά. Η αναγνώριση του φόβου, η καθοδήγηση στην αναπνοή, η γείωση στο παρόν και ο σεβασμός στα προσωπικά όρια είναι τα κλειδιά για να βοηθήσετε κάποιον να περάσει την κρίση με ασφάλεια.
Η παρουσία σας, η ψυχραιμία και η συνεπής υποστήριξη μπορούν να μετατρέψουν μια τρομακτική εμπειρία σε μια στιγμή που ενισχύει την εμπιστοσύνη, τη σύνδεση και την αίσθηση ασφάλειας. Με τον σωστό τρόπο, η κρίση πανικού μπορεί να αντιμετωπιστεί χωρίς επιπλέον φόβο ή τραυματισμό, αφήνοντας το άτομο πιο ενδυναμωμένο και κατανοημένο.


