Η άποψη ότι το φαγητό το βράδυ (βραδινό) παχαίνει είναι από τις πιο διαδεδομένες στον χώρο της διατροφής. Πολλοί άνθρωποι αποφεύγουν να φάνε μετά από μια συγκεκριμένη ώρα, συνήθως μετά τις 7 ή 8 το βράδυ, πιστεύοντας ότι έτσι προστατεύουν τη σιλουέτα τους. Στην πραγματικότητα, το ζήτημα είναι πιο σύνθετο και δεν εξαρτάται αποκλειστικά από την ώρα κατανάλωσης του γεύματος, αλλά από το σύνολο των διατροφικών συνηθειών και του τρόπου ζωής.
Το ενεργειακό ισοζύγιο και ο ρόλος του
Η βασική αρχή που διέπει την αύξηση ή τη μείωση του σωματικού βάρους είναι το ενεργειακό ισοζύγιο. Όταν οι θερμίδες που προσλαμβάνουμε μέσα στην ημέρα είναι περισσότερες από αυτές που καταναλώνει ο οργανισμός μας, τότε το πλεόνασμα αποθηκεύεται, κυρίως με τη μορφή λίπους. Αυτό ισχύει ανεξάρτητα από το αν οι θερμίδες καταναλώνονται το πρωί, το μεσημέρι ή το βράδυ. Το σώμα δεν διαθέτει «ρολόι πάχυνσης» που ενεργοποιείται τις βραδινές ώρες. Συνεπώς, από καθαρά θερμιδική σκοπιά, το βραδινό δεν είναι από μόνο του υπεύθυνο για την αύξηση βάρους.
Γιατί το βραδινό ενοχοποιείται
Ο λόγος που το βραδινό έχει αποκτήσει κακή φήμη σχετίζεται περισσότερο με τις συνήθειες που το συνοδεύουν. Το βράδυ οι περισσότεροι άνθρωποι είναι κουρασμένοι, λιγότερο δραστήριοι και συχνά αναζητούν φαγητό για χαλάρωση και συναισθηματική ανακούφιση. Έτσι, οι επιλογές τείνουν να είναι πιο πλούσιες σε λιπαρά, ζάχαρη και αλάτι. Μεγάλες μερίδες, έτοιμα γεύματα και τσιμπολόγημα μπροστά στην τηλεόραση αυξάνουν εύκολα την ημερήσια πρόσληψη θερμίδων, οδηγώντας σε αύξηση βάρους.
Η παράλειψη γευμάτων μέσα στην ημέρα
Ένας ακόμη σημαντικός παράγοντας είναι η παράλειψη γευμάτων κατά τη διάρκεια της ημέρας. Πολλοί άνθρωποι δεν τρώνε επαρκώς το πρωί ή το μεσημέρι λόγω έλλειψης χρόνου. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να συσσωρεύεται έντονη πείνα μέχρι το βράδυ. Όταν το σώμα βρίσκεται σε αυτή την κατάσταση, είναι πολύ πιο δύσκολο να ελεγχθούν οι ποσότητες και οι επιλογές. Το βραδινό τότε γίνεται υπερβολικό και θερμιδικά βαρύ, γεγονός που ενισχύει την αντίληψη ότι «το βραδινό παχαίνει».
Η σχέση βραδινού και ύπνου
Η ώρα και η ποιότητα του βραδινού γεύματος επηρεάζουν άμεσα τον ύπνο. Ένα πολύ βαρύ, λιπαρό ή πικάντικο γεύμα λίγο πριν την κατάκλιση μπορεί να προκαλέσει δυσπεψία, φούσκωμα και διαταραχές ύπνου. Ο κακός ύπνος έχει συνδεθεί με ορμονικές αλλαγές που αυξάνουν την όρεξη και μειώνουν το αίσθημα κορεσμού την επόμενη ημέρα. Έτσι, έμμεσα, οι κακές βραδινές διατροφικές επιλογές μπορούν να συμβάλουν στη μακροχρόνια αύξηση βάρους.
Πώς πρέπει να είναι ένα σωστό βραδινό
Ένα ισορροπημένο βραδινό γεύμα μπορεί να αποτελέσει μέρος μιας υγιεινής διατροφής χωρίς να δημιουργεί πρόβλημα στο βάρος. Ιδανικά, θα πρέπει να περιλαμβάνει άπαχη πρωτεΐνη, όπως ψάρι, κοτόπουλο, αυγό ή όσπρια, άφθονα λαχανικά και περιορισμένη ποσότητα υδατανθράκων ολικής άλεσης. Η αποφυγή τηγανητών, βαριών σαλτσών και μεγάλων ποσοτήτων ζάχαρης βοηθά τόσο στον έλεγχο των θερμίδων όσο και στη βελτίωση της ποιότητας του ύπνου.
Πρακτικές συμβουλές
Το βραδινό δεν παχαίνει από μόνο του. Αυτό που καθορίζει το σωματικό βάρος είναι το σύνολο των επιλογών μέσα στην ημέρα, η ποιότητα των τροφών, οι ποσότητες και το επίπεδο φυσικής δραστηριότητας. Αν η διατροφή είναι ισορροπημένη και προσαρμοσμένη στις ανάγκες του ατόμου, τότε δεν υπάρχει λόγος να αποφεύγεται το βραδινό γεύμα. Αντίθετα, ένα σωστά σχεδιασμένο βραδινό μπορεί να συμβάλει στον καλύτερο έλεγχο της πείνας, στη σταθερότητα του μεταβολισμού και σε μια πιο υγιή σχέση με το φαγητό.

