Το στεγαστικό ζήτημα no1 απειλή για την ανάκαμψη της ελληνικής οικονομίας
«Οι οικονομικές δυσκολίες πλέον δεν αφορούν μόνο τα χαμηλά εισοδήματα, αλλά και τη μεσαία τάξη».
Η ελληνική οικονομία εμφανίζει γρήγορη ανάκαμψη από την κρίση του 2009-2018. Η ανάπτυξη υπερβαίνει τον μέσο όρο της ΕΕ, η χώρα αποπληρώνει τα δάνεια των μνημονίων νωρίτερα από το προγραμματισμένο και ο τουρισμός σημειώνει ιστορικά υψηλά.
Παρά την ανάκαμψη, όμως, πολλοί Έλληνες δυσκολεύονται να αντεπεξέλθουν, καθώς τα ενοίκια αυξάνονται με ρυθμούς πολύ πιο γρήγορους από τα εισοδήματά τους, αναγκάζοντάς τους να περιορίσουν τις δαπάνες για θέρμανση, διασκέδαση ή φαγητό. Σύμφωνα με το Reuters, αυτό αποτελεί σημαντικό εμπόδιο στην οικονομική ανάπτυξη.
Το Ινστιτούτο Μικρών Επιχειρήσεων (ΙΜΕ) της Ελλάδας αναφέρει ότι «η επάρκεια του εισοδήματος βρίσκεται σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα, με έξι στα δέκα νοικοκυριά να δυσκολεύονται να φτάσουν μέχρι το τέλος του μήνα». Το IME τονίζει επίσης ότι «οι οικονομικές δυσκολίες δεν περιορίζονται πλέον στα χαμηλά εισοδήματα, αλλά επεκτείνονται και στη μεσαία τάξη».
Η ιστορική διάσταση του στεγαστικού προβλήματος
Η σημερινή στεγαστική κρίση έχει τις ρίζες της στην οικονομική κρίση, όταν «πάγωσε» η οικοδομική δραστηριότητα. Πέρυσι, η Τράπεζα Πειραιώς ανέφερε έλλειψη 180.000 κατοικιών για ενοικίαση ή πώληση στις μεγάλες πόλεις.
Η «χρυσή βίζα» για αλλοδαπούς αγοραστές ακινήτων έχει επιδεινώσει το πρόβλημα: από τα μέσα της δεκαετίας του 2010, περίπου 20.000 ακίνητα, κυρίως στην Αθήνα, πωλήθηκαν σε ξένους, ενώ άλλα 150.000 μετατράπηκαν σε Airbnb.
Ο Θεμιστοκλής Μπάκας, πρόεδρος του E-Real Estate Network, περιγράφει τη ζήτηση ως «απίστευτη», συγκρίνοντάς την με τις ουρές για τρόφιμα τη δεκαετία του 1940. «Τότε περίμεναν για ψωμί και λάδι. Σήμερα, οι Έλληνες περιμένουν στην ουρά για ένα σπίτι», λέει.
Παράλληλα, η ιδιοκατοίκηση γίνεται ολοένα και πιο απρόσιτη, με το ποσοστό της να πέφτει κάτω από 70% το 2024, από περίπου 77% το 2009 – το χαμηλότερο ποτέ.
Η αύξηση των ενοικίων στην Ελλάδα ξεχωρίζει στην Ευρώπη
Από το 2019 έως το 2024, τα ενοίκια στην Αθήνα αυξήθηκαν κατά μέσο όρο πάνω από 50%, ενώ στην ίδια περίοδο τα ενοίκια σε Μαδρίτη και Παρίσι αυξήθηκαν 26% και 14% αντίστοιχα. Οι μισθοί στην Ελλάδα ανέβηκαν περίπου 27%, αλλά οι Έλληνες ξοδεύουν μεγαλύτερο ποσοστό του εισοδήματός τους για στέγαση από οποιαδήποτε άλλη χώρα της ΕΕ.
Η κυβέρνηση επιδοτεί τα ενοίκια για ορισμένους χαμηλόμισθους, αλλά οι επιπτώσεις είναι περιορισμένες. Σύμφωνα με το ΙΜΕ, πάνω από το 83% των Ελλήνων δεν μπορούν να αποταμιεύσουν, ενώ το 40% μείωσε τις δαπάνες για εστιατόρια και σινεμά το 2024 σε σχέση με προηγούμενο έτος.
Ο καθηγητής Νίκος Κουραχάνης από το Πάντειο Πανεπιστήμιο εκτιμά ότι «η κατάσταση είναι ήδη δύσκολη και αναμένεται να επιδεινωθεί».
Απομάκρυνση κατοίκων από τις γειτονιές
Η άφιξη ξένων ιδιοκτητών αναγκάζει πολλούς Έλληνες να εγκαταλείψουν τις παλιές τους γειτονιές. Η 52χρονη νηπιαγωγός Ιωάννα Τζάκα έλαβε ειδοποίηση να φύγει από το διαμέρισμά της στην Αθήνα, καθώς οι νέοι ιδιοκτήτες Λιβανέζοι αύξησαν το ενοίκιο. Αντί για 1.300 ευρώ, τα νέα ενοίκια ξεκινούσαν από 2.000 ευρώ, αναγκάζοντας την οικογένειά της να μετακομίσει στα προάστια με κόστος 1.500 ευρώ το μήνα. «Νιώθω σαν να ξεριζώθηκα», λέει.
Παρομοίως, η 28χρονη εγκληματολόγος Ειρήνη Συντιχάκη έπρεπε να φύγει από το αγαπημένο της διαμέρισμα στο κέντρο της Αθήνας, καθώς οι νέοι ιδιοκτήτες αύξησαν το ενοίκιο που ήδη κατέβαλε σχεδόν στο σύνολο του εισοδήματός της. «Με πόνο στην καρδιά αφήνω το σπίτι που αγαπώ και τις αναμνήσεις μου. Έπρεπε να φύγω για να επιβιώσω», δηλώνει.
Βρείτε μας στο Google News. Πατήστε εδώ!
