Ο όρος «αποσύνδεση» έχει κερδίσει σημαντική δημοτικότητα και έχει ενσωματωθεί στην καθημερινή γλώσσα, ωστόσο οι παρανοήσεις παραμένουν. Πολλοί θεωρούν ότι η αποσύνδεση συμβαίνει συνεχώς, ότι είναι το ίδιο με ονειροπόληση ή απομόνωση, ή αντίθετα, ότι είναι σπάνια ή φανταστική. Σύμφωνα με τους ειδικούς, αυτές οι αντιλήψεις μπορεί να είναι ιδιαίτερα επιζήμιες.
Η αποσύνδεση περιγράφεται ως μηχανισμός επιβίωσης απέναντι σε συντριπτικό τραύμα. Οι συντάκτες του Working with Dissociation in Clinical Practice, Helena Crockford, Melanie Goodwin και Paul Langthorne, την παρουσιάζουν ως αυτόματη, αντανακλαστική αντίδραση που μειώνει την επίγνωση του ατόμου απέναντι σε αφόρητες τραυματικές εμπειρίες. Όπως επισημαίνουν, η αποσύνδεση είναι εξίσου συχνή με άλλες σοβαρές ψυχικές δυσκολίες, αλλά παραμένει από τις πιο παρεξηγημένες και υποτιμημένες εμπειρίες στην ψυχική υγεία.
Μηχανισμός επιβίωσης και προσαρμοστική άμυνα
Όλοι οι άνθρωποι έχουν την ικανότητα να αποσυνδέονται προσωρινά, επιτρέποντας τη λειτουργικότητα σε στιγμές έντονου στρες. Για παράδειγμα, κάποιος μπορεί να διαχειριστεί μια έκτακτη κατάσταση ήρεμα και να βιώσει το σοκ αργότερα. Σε άτομα που έχουν υποστεί μακροχρόνιο τραύμα, η αποσύνδεση μπορεί να εδραιωθεί και να γίνει σοβαρή, επηρεάζοντας τη μνήμη, την ταυτότητα και την αντίληψη.
Η πάθηση εκδηλώνεται με πολλούς τρόπους, από την αίσθηση αποσύνδεσης από το σώμα ή τον κόσμο γύρω μας, μέχρι ξαφνικές αλλαγές στη συμπεριφορά ή την ταυτότητα και απώλεια μνήμης. Οι αποσυνδετικές εμπειρίες μπορεί να είναι ψυχολογικής ή σωματικής φύσης, και να προκαλούν αίσθηση υπερδιέγερσης ή υποδιέγερσης. Αν και προστατευτικές απέναντι στο τραύμα, μπορούν να γίνουν χρόνιες και να επηρεάσουν την καθημερινή λειτουργικότητα.
Στατιστικά και συχνότητα
Η αποσύνδεση δεν είναι σπάνια. Έρευνες δείχνουν ότι 1,1% έως 1,5% του γενικού πληθυσμού θα εμφανίσει διασχιστική διαταραχή ταυτότητας (ΔΔΤ), τη σοβαρότερη μορφή διασχιστικής εμπειρίας, ενώ περίπου 4,1% ενδέχεται να παρουσιάσει οποιαδήποτε μορφή διασχιστικής διαταραχής. Η έρευνα επιβεβαιώνει ότι η αποσύνδεση είναι συχνή, ιδιαίτερα σε άτομα που έχουν βιώσει τραύμα νωρίς στη ζωή και χωρίς ασφαλή συναισθηματική προσκόλληση.
Καταρρίπτοντας τους μύθους και το στίγμα
Το κοινωνικό στίγμα ενισχύεται από την παραπληροφόρηση και τις δραματοποιημένες απεικονίσεις στα μέσα μαζικής ενημέρωσης. Οι νευροαπεικονιστικές μελέτες έχουν δείξει συγκεκριμένα πρότυπα ενεργοποίησης του εγκεφάλου σε άτομα με διασχιστικές διαταραχές, παρέχοντας αντικειμενικές αποδείξεις για την ύπαρξη και την επίδραση της αποσύνδεσης. Στη Διασχιστική Διαταραχή Ταυτότητας, διαφορετικές διασχιστικές καταστάσεις ενεργοποιούν διαφορετικές περιοχές του εγκεφάλου, κάτι που δεν μπορεί να μιμηθεί κανείς.
Οι συγγραφείς επισημαίνουν ότι η αποσύνδεση δεν είναι φανταστική και χρειάζεται ακριβή αναπαράσταση και εκπαίδευση για να αντιμετωπιστεί το στιγματισμό. Η κατανόηση της αποσύνδεσης ως πραγματικού, μετρήσιμου και προσαρμοστικού μηχανισμού επιβίωσης είναι κρίσιμη για την υποστήριξη των ατόμων που την βιώνουν.
Αποτελεσματική θεραπεία και προσέγγιση βασισμένη στο τραύμα
Οι ειδικοί συνιστούν θεραπείες προσαρμοσμένες στην αποσύνδεση και βασισμένες στο τραύμα, που περιλαμβάνουν ποικιλία ψυχολογικών προσεγγίσεων. Η μη θεραπευμένη αποσύνδεση συνδέεται με κακή σωματική υγεία, δυσκολίες στη συναισθηματική ρύθμιση και κοινωνική λειτουργία. Η έγκαιρη και κατάλληλη παρέμβαση μπορεί να αποτρέψει μακροπρόθεσμη βλάβη και να μειώσει το κόστος για το σύστημα υγειονομικής περίθαλψης.
Οι θεραπείες αυτές όχι μόνο βελτιώνουν κλινικά αποτελέσματα, αλλά συχνά είναι και πιο οικονομικές από τη συνήθη προσέγγιση. Η εκπαίδευση επαγγελματιών υγείας για την αναγνώριση και αντιμετώπιση της αποσύνδεσης είναι κρίσιμη για τη βελτίωση της εμπειρίας των ασθενών και της ευημερίας τους.
Η αποσύνδεση αποτελεί ζωτική στρατηγική επιβίωσης απέναντι στο τραύμα και πρέπει να αντιμετωπίζεται με συμπόνια, υποστήριξη και εκπαίδευση. Η βελτίωση της κατανόησης και της ανταπόκρισης στις αποσυνδετικές εμπειρίες θα ωφελήσει όχι μόνο τα άτομα που τις βιώνουν, αλλά και τις οικογένειές τους, τα κοινωνικά τους δίκτυα και την κοινωνία συνολικά. Η αποσύνδεση δεν είναι μυθική, αλλά μια πραγματική, εξελικτικά προσαρμοστική και θεραπεύσιμη ψυχική διαδικασία.
Βρείτε μας στο Google News. Πατήστε εδώ!