ΗΠΑ: Ανησυχητική αύξηση της παχυσαρκίας στους ενήλικες – Τι δείχνει η νέα έρευνα

Μια νέα έρευνα που δημοσιεύτηκε πρόσφατα στο Journal of the American Medical Association (JAMA) δείχνει πως σχεδόν οι μισοί ενήλικες στις Ηνωμένες Πολιτείες (ΗΠΑ) αναμένεται να είναι παχύσαρκοι μέχρι το 2035 — δηλαδή σχεδόν 47 % του ενήλικου πληθυσμού (περίπου 126 εκατομμύρια άτομα) σύμφωνα με προβλέψεις βασισμένες σε δεδομένα από εθνικές υγειονομικές έρευνες.

Η μελέτη αυτή διερεύνησε εκτενή στοιχεία από εθνικές δημοσκοπήσεις σε περισσότερα από 11 εκατομμύρια ενήλικες, συγκρίνοντας δεδομένα από το 1990 έως το 2022 και προβάλλοντας με μαθηματικά μοντέλα την τάση μέχρι το 2035.

Τι δείχνουν τα δεδομένα

Η αύξηση της παχυσαρκίας στις ΗΠΑ είναι μια μακροχρόνια τάση που έχει γίνει ολοένα και πιο έντονη τις τελευταίες δεκαετίες:

• Το 1990, μόνο περίπου 19 % των ενηλίκων είχαν δείκτη μάζας σώματος (ΔΜΣ/ΒΜΙ) ≥30, το όριο που συνήθως χρησιμοποιείται για τον ορισμό της παχυσαρκίας.

• Μέχρι το 2022, το ποσοστό αυτό είχε σχεδόν διπλασιαστεί σε περίπου 42,5 %.

• Οι προβλέψεις δείχνουν ότι μέχρι το 2035 θα φτάσει στο ~47 %, δηλαδή σχεδόν ένας στους δύο ενήλικες στις ΗΠΑ.

Αυτό σημαίνει μια δραματική επιβάρυνση για το σύστημα υγείας αλλά και για την κοινωνία συνολικά, καθώς η παχυσαρκία σχετίζεται στενά με πολλές χρόνιες ασθένειες όπως καρδιαγγειακά νοσήματα, διαβήτη τύπου 2, υπέρταση, ορισμένους τύπους καρκίνου και μεταβολικές διαταραχές.

Μεταξύ των διαφορετικών ομάδων

Η μελέτη δείχνει σημαντικές διαφορές μεταξύ των φύλων, φυλετικών και εθνοτικών ομάδων:

• Οι μη-Ισπανόφωνες μαύρες γυναίκες έχουν υψηλότερα ποσοστά παχυσαρκίας σε σχέση με άλλες ομάδες — περίπου 57 % το 2022.

• Οι Ισπανόφωνες γυναίκες επίσης εμφανίζουν υψηλά ποσοστά γύρω στο 49 %.

• Αντίστοιχα υψηλά ποσοστά παρατηρούνται και στους άνδρες των ιδίων ομάδων.

Οι διαφορές αυτές υπογραμμίζουν ότι η παχυσαρκία δεν επηρεάζει ομοιόμορφα όλους τους πληθυσμούς και ότι κοινωνικοοικονομικοί παράγοντες, πρόσβαση σε υγιεινή διατροφή, επίπεδα άσκησης και άλλες μεταβλητές παίζουν σημαντικό ρόλο στην εμφάνιση της πάθησης.

Πιθανές αιτίες της αύξησης

Η αύξηση της παχυσαρκίας στις ΗΠΑ δεν οφείλεται σε μία μόνο αιτία, αλλά σε ένα σύνολο παραγόντων που ενεργούν συμπληρωματικά:

• Διατροφικές συνήθειες: αυξημένη κατανάλωση επεξεργασμένων τροφίμων πλούσιων σε θερμίδες και χαμηλής διατροφικής αξίας.

• Καθιστική ζωή: μειωμένη φυσική δραστηριότητα λόγω τρόπου ζωής με περισσότερο χρόνο μπροστά σε οθόνες και λιγότερη κίνηση.

• Κοινωνικοοικονομικοί παράγοντες: περιορισμένη πρόσβαση σε φρέσκα, υγιεινά τρόφιμα σε ορισμένες κοινότητες και υψηλό κόστος υγιεινών επιλογών.

• Βιολογικοί παράγοντες: γενετική προδιάθεση και διαφορές στον μεταβολισμό.

Όλοι αυτοί οι παράγοντες συμβάλλουν στο να αυξάνεται διαρκώς το ποσοστό των ενηλίκων που πληρούν τα κριτήρια παχυσαρκίας — και παράλληλα αυξάνουν τον κίνδυνο εμφάνισης χρόνιας νόσου.

Οι σύγχρονες θεραπείες και το μέλλον της επιδημίας

Παρά το δυσοίωνο μέλλον που δείχνουν οι προβλέψεις, υπάρχουν προσεγγίσεις που ενδέχεται να αλλάξουν την πορεία της τάσης. Σύγχρονα φάρμακα για την απώλεια βάρους, όπως οι αγωνιστές υποδοχέα GLP-1 (π.χ. Ozempic/Wegovy/Mounjaro), έχουν δείξει σημαντικά αποτελέσματα στη μείωση του βάρους σε μεγάλο αριθμό ενηλίκων και έχουν ήδη συνεισφέρει σε κάποιες μετρήσεις μείωσης του συνολικού ποσοστού παχυσαρκίας στις ΗΠΑ το 2025.

Ωστόσο, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι για να αντιμετωπιστεί πραγματικά η επιδημία της παχυσαρκίας απαιτείται ένα ολιστικό μοντέλο προσέγγισης — που να περιλαμβάνει πρόληψη, εκπαίδευση, αλλαγές στη διατροφή και φυσική δραστηριότητα, καθώς και κοινωνικές πολιτικές για την υποστήριξη καλύτερων επιλογών υγείας.

Η νέα έρευνα δείχνει ότι η παχυσαρκία στους ενήλικες των ΗΠΑ συνεχίζει να αυξάνεται με ανησυχητικό ρυθμό. Αν δεν ληφθούν αποτελεσματικά μέτρα σε επίπεδο δημόσιας υγείας και κοινωνίας, σχεδόν ο ένας στους δύο ενήλικες στις ΗΠΑ θα είναι παχύσαρκος μέχρι το 2035.

Αυτό αποτελεί όχι μόνο μια ατομική πρόκληση για όσους επηρεάζονται, αλλά και μια εθνική πρόκληση που απαιτεί συντονισμένες προσπάθειες στην πρόληψη, θεραπεία και αντιμετώπιση των αιτιών πίσω από αυτή την πολυπαραγοντική κατάσταση υγείας.