Η ηπατική στεάτωση αποτελεί κεντρικό χαρακτηριστικό της στεατωτικής ηπατικής νόσου που σχετίζεται με μεταβολική δυσλειτουργία (MASLD). Η κατάσταση αυτή δεν περιορίζεται μόνο στην πρόκληση ηπατικών επιπλοκών όπως η κίρρωση, αλλά συνδέεται επίσης με αυξημένο κίνδυνο καρδιαγγειακών νοσημάτων και εξωηπατικών κακοηθειών. Ευτυχώς, η ηπατική στεάτωση είναι αναστρέψιμη στα αρχικά της στάδια. Οι κλινικές οδηγίες συστήνουν την άσκηση ως βασική παρέμβαση, με τη φιλοσοφία της «άσκησης ως φαρμάκου» να έχει καθιερωθεί ευρέως.

Το Κενό στην Τρέχουσα Γνώση
Τα τελευταία χρόνια, οι ερευνητές έχουν επικεντρωθεί στον τρόπο που τα διάφορα στοιχεία των προγραμμάτων άσκησης επηρεάζουν την υγεία μέσω παρεμβάσεων «ανά δόση». Παρ’ όλα αυτά, παραμένει ασαφές ποιος τύπος άσκησης είναι ο πιο αποτελεσματικός για τη μείωση της ηπατικής στεάτωσης και πώς η δόση κάθε τύπου σχετίζεται με τα αποτελέσματα. Αυτή η έλλειψη πληροφοριών καθιστά δύσκολη την προσδιορισμό της βέλτιστης δόσης που να συνδυάζει αποτελεσματικότητα και αποδοτικότητα.
Νέα Στοιχεία από Συστηματική Ανασκόπηση
Μια συστηματική ανασκόπηση, που δημοσιεύθηκε στις 12 Ιανουαρίου 2026 στο Journal of Sport and Health Science από ερευνητές στην Κίνα, παρέχει ολοκληρωμένα στοιχεία για τις δόσεις και τους τύπους άσκησης που μειώνουν την ηπατική στεάτωση σε ασθενείς με MASLD. Η μελέτη με τίτλο «Σχέση δόσης-απόκρισης μεταξύ άσκησης και ηπατικής στεάτωσης» αξιολόγησε τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες δοκιμές και στόχευσε σε τρία βασικά ερωτήματα: ποιος τύπος άσκησης είναι πιο αποτελεσματικός, ποια είναι η βέλτιστη δόση και ποια η ελάχιστη δόση για κλινικά σημαντική διαφορά.
Μεθοδολογία της Μελέτης
Η ομάδα του Αναπληρωτή Καθηγητή Chunxiang Qin και ο Δρ. Xinyun Tan διεξήγαγαν αναζητήσεις σε 12 βάσεις δεδομένων, συμπεριλαμβανομένων των PubMed, Web of Science και Embase, εξετάζοντας 1.892 αρχεία και συμπεριλαμβάνοντας τελικά 24 μελέτες στην ανάλυση. Δύο ερευνητές πραγματοποίησαν ανεξάρτητη διαδικασία πολλαπλών σταδίων για να ελαχιστοποιήσουν τη μεροληψία. Η ανάλυση συνδύασε δεδομένα σχετικά με διαφορετικούς τύπους άσκησης, όπως αερόβια και άσκηση με αντίσταση, και τη δόση τους σε MET-min/εβδομάδα.
Αποτελέσματα και Δόση-Απόκριση
Η ανάλυση αποκάλυψε μια μη γραμμική σχέση μεταξύ της δόσης άσκησης και της μείωσης της ηπατικής στεάτωσης. Αρχικά, καθώς η δόση άσκησης αυξάνεται, βελτιώνονται τα ηπατικά οφέλη. Η ελάχιστη δόση που προκαλεί κλινικά σημαντική βελτίωση είναι περίπου 460 MET-min/εβδομάδα, με τα οφέλη να σταθεροποιούνται στα 630 MET-min/εβδομάδα και να φτάνουν στο μέγιστο στα 850 MET-min/εβδομάδα. Η αποτελεσματικότητα εξαρτάται επίσης από τον τύπο άσκησης: ένας συνδυασμός αερόβιας άσκησης και άσκησης με αντίσταση άνω των 130 MET-min/εβδομάδα είναι επαρκής για κλινικά σημαντικές βελτιώσεις.
Ο Συνδυασμός Αερόβιας Άσκησης και Άσκησης Αντίστασης
Ο Δρ. Qin επισημαίνει ότι ο συνδυασμός αερόβιας άσκησης και άσκησης με αντίσταση προσφέρει τόσο θεραπευτικά όσο και δοσολογικά πλεονεκτήματα, αξιοποιώντας τις συμπληρωματικές επιδράσεις των δύο τύπων άσκησης. Τα ευρήματα υποστηρίζουν επίσης την «Υπόθεση της Ακραίας Άσκησης», που προτείνει την ύπαρξη ελάχιστων και μέγιστων ασφαλών δόσεων για επίτευξη ηπατικών οφελών.
Παράγοντες που Επηρεάζουν την Αποτελεσματικότητα
Η αποτελεσματικότητα της άσκησης μπορεί να διαφοροποιείται ανάλογα με την ατομική κατάσταση της νόσου, τη χρήση φαρμάκων και τη διάρκεια της παρέμβασης. Για το λόγο αυτό, οι συνταγές άσκησης πρέπει να προσαρμόζονται στα ατομικά χαρακτηριστικά των ασθενών, προκειμένου να μεγιστοποιηθούν τα οφέλη της άσκησης στη μείωση της ηπατικής στεάτωσης.

Μελλοντικές Κατευθύνσεις
Ο Δρ. Tan υπογραμμίζει ότι ενώ τα υπάρχοντα στοιχεία παρέχουν κατευθύνσεις για τον τύπο και τη δόση άσκησης, η μελλοντική έρευνα πρέπει να επικυρώσει την αλληλεπίδραση μεταξύ δόσης και τύπου μέσω κλινικών δοκιμών. Παράλληλα, είναι απαραίτητη η ανάπτυξη εξατομικευμένων συνταγών άσκησης, η βελτίωση των παρεμβάσεων σε ατομικά προσαρμοσμένα εργαλεία και η πλήρης αξιοποίηση της άσκησης ως θεμελιώδη μέθοδο ενίσχυσης της υγείας του πληθυσμού.

