Η οικογένεια θεωρείται παραδοσιακά το βασικό περιβάλλον ασφάλειας και συναισθηματικής ανάπτυξης για τα παιδιά. Για πολλά χρόνια επικρατούσε η άποψη ότι η διατήρηση ενός γάμου, ακόμη και προβληματικού, είναι προτιμότερη από ένα διαζύγιο, «για χάρη των παιδιών». Ωστόσο, η σύγχρονη ψυχολογία και η κοινωνική εμπειρία δείχνουν ότι ένας κακός γάμος, γεμάτος συγκρούσεις, ένταση και συναισθηματική αποξένωση, μπορεί να είναι πολύ πιο επιβλαβής για τα παιδιά από έναν συναινετικό ή έστω διαχειρίσιμο χωρισμό.
Το οικογενειακό περιβάλλον ως πρότυπο σχέσεων
Τα παιδιά μαθαίνουν πώς λειτουργούν οι ανθρώπινες σχέσεις κυρίως μέσα από το σπίτι τους. Όταν μεγαλώνουν σε ένα περιβάλλον όπου κυριαρχούν οι καβγάδες, η ειρωνεία, η αδιαφορία ή ακόμα και η σιωπηλή εχθρότητα μεταξύ των γονιών, εσωτερικεύουν αυτά τα πρότυπα ως «φυσιολογικά». Ένας κακός γάμος διδάσκει στα παιδιά ότι η αγάπη συνοδεύεται από πόνο, ότι η επικοινωνία γίνεται με ένταση και ότι η συναισθηματική απόσταση είναι αποδεκτή. Αντίθετα, ένα διαζύγιο μπορεί να δώσει την ευκαιρία στους γονείς να επιδείξουν πιο υγιή μοντέλα σχέσεων, έστω και εκτός γάμου.
Συναισθηματική πίεση και άγχος στα παιδιά
Η συνεχής έκθεση σε συγκρούσεις δημιουργεί στα παιδιά έντονο άγχος και ανασφάλεια. Ακόμη και όταν οι γονείς πιστεύουν ότι «δεν μαλώνουν μπροστά στα παιδιά», εκείνα αντιλαμβάνονται την ένταση, τις αλλαγές στη συμπεριφορά και τη συναισθηματική ψυχρότητα. Συχνά νιώθουν ότι φταίνε τα ίδια για τα προβλήματα των γονιών ή προσπαθούν να αναλάβουν ρόλο διαμεσολαβητή. Αυτή η πρόωρη συναισθηματική ωρίμανση τα επιβαρύνει ψυχολογικά και μπορεί να οδηγήσει σε προβλήματα αυτοεκτίμησης, άγχους ή και κατάθλιψης.
Η επίδραση στην ανάπτυξη και στη σχολική ζωή
Ένα τοξικό οικογενειακό περιβάλλον επηρεάζει άμεσα τη συγκέντρωση, τη σχολική επίδοση και τη γενικότερη συμπεριφορά των παιδιών. Το συνεχές στρες δυσκολεύει τη μάθηση και τη συναισθηματική ρύθμιση. Παιδιά που ζουν σε κακούς γάμους εμφανίζουν συχνότερα επιθετικότητα, απόσυρση ή μαθησιακές δυσκολίες. Αντίθετα, μετά από ένα διαζύγιο που συνοδεύεται από σταθερότητα, σαφή όρια και συνεργασία των γονιών, πολλά παιδιά παρουσιάζουν βελτίωση στη συμπεριφορά και στην ψυχική τους ηρεμία.
Το διαζύγιο ως δύσκολη αλλά ενίοτε υγιής λύση
Το διαζύγιο δεν είναι ανώδυνο. Συνοδεύεται από αλλαγές, λύπη και προσαρμογή σε μια νέα πραγματικότητα. Ωστόσο, όταν οι γονείς καταφέρνουν να διαχειριστούν τον χωρισμό με ωριμότητα, σεβασμό και έμφαση στις ανάγκες των παιδιών, οι αρνητικές συνέπειες μπορούν να περιοριστούν σημαντικά. Τα παιδιά έχουν μεγαλύτερη ανάγκη από συναισθηματικά διαθέσιμους και ψυχικά υγιείς γονείς παρά από μια τυπικά «ενωμένη» οικογένεια που στην πράξη είναι διαλυμένη.
Η ποιότητα της γονεϊκής σχέσης μετά τον χωρισμό
Σε πολλές περιπτώσεις, μετά το διαζύγιο οι γονείς επικοινωνούν καλύτερα από ό,τι μέσα στον γάμο. Η απομάκρυνση από μια δυσλειτουργική συζυγική σχέση μπορεί να μειώσει τις συγκρούσεις και να επιτρέψει μια πιο συνεργατική συν-γονεϊκότητα. Αυτό δημιουργεί ένα πιο προβλέψιμο και ασφαλές πλαίσιο για τα παιδιά, τα οποία αισθάνονται ότι δεν βρίσκονται πια στο επίκεντρο μιας διαρκούς σύγκρουσης.
Η ιδέα ότι «ο γάμος πρέπει να διατηρείται με κάθε κόστος για τα παιδιά» δεν ανταποκρίνεται πάντα στην πραγματικότητα. Ένας κακός γάμος, γεμάτος ένταση και συναισθηματική φθορά, μπορεί να αφήσει βαθύτερα τραύματα από ένα διαζύγιο που γίνεται με υπευθυνότητα και φροντίδα. Το ζητούμενο δεν είναι απλώς η ύπαρξη δύο γονιών κάτω από την ίδια στέγη, αλλά η ποιότητα των σχέσεων και το συναισθηματικό κλίμα μέσα στο οποίο μεγαλώνουν τα παιδιά. Σε πολλές περιπτώσεις, ένα τέλος μπορεί να αποτελέσει την αρχή μιας πιο υγιούς και ισορροπημένης οικογενειακής ζωής.
Βρείτε μας στο Google News. Πατήστε εδώ!