Γαλλία: Το νομοσχέδιο για το τέλος της ζωής σταματά λόγω βαθιών πολιτικών διαιρέσεων

Η Γαλλία βρίσκεται και πάλι στο επίκεντρο σφοδρών πολιτικών αντιπαραθέσεων. Αυτή τη φορά, η κυρίαρχη αντιπαράθεση αφορά ένα ευαίσθητο και ηθικά φορτισμένο νομοσχέδιο για το τέλος της ζωής, που περιλάμβανε πρόνοιες για την ιατρική υποβοήθηση στο θάνατο και την ευθανασία. Στις 21 Ιανουαρίου 2026, η Γαλλική Γερουσία απέρριψε κρίσιμο άρθρο του νομοσχεδίου, γεγονός που κάνει την περαιτέρω εξέλιξη του σχεδίου νόμου ουσιαστικά αδύνατη και εκθέτει βαθιές ιδεολογικές και πολιτικές διαιρέσεις στη χώρα.

Το υπόβαθρο του νομοσχεδίου

Το συγκεκριμένο νομοσχέδιο δοκιμάζει να αντιμετωπίσει ένα πολύπλοκο και ευαίσθητο ζήτημα: πώς η κοινωνία και το κράτος πρέπει να ρυθμίζουν τα δικαιώματα και τις επιλογές των ατόμων στα τελικά στάδια της ζωής τους. Περιελάμβανε δύο βασικούς άξονες:

1. Πρόνοια για παρηγορητική φροντίδα – διασφαλίζοντας ότι κάθε ασθενής έχει πρόσβαση σε αξιοπρεπή και ανθρώπινη φροντίδα στα τελικά στάδια της ζωής.

2. Ιατρική υποβοήθηση στο θάνατο/ευθανασία – άνοιγε το δρόμο για ιατρικά ελεγχόμενη υποβοηθούμενη ζωή σε ειδικές περιπτώσεις, με ιατρικά και νομικά πλαίσια που θα επέτρεπαν σε σοβαρά πάσχοντες να τερματίσουν τη ζωή τους υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.

Η πρώτη πρόταση, που αφορούσε την παρηγορητική φροντίδα, είχε γενικά ευρεία υποστήριξη. Ωστόσο, το δεύτερο σκέλος, η ιατρική υποβοήθηση στο θάνατο, αντιμετώπισε έντονες αντιστάσεις.

Η απόφαση της Γερουσίας

Στη ψηφοφορία της 21ης Ιανουαρίου 2026, οι Γάλλοι γερουσιαστές απέρριψαν με πλειοψηφία (144 έναντι 123) το κρίσιμο άρθρο 4 του νομοσχεδίου, το οποίο όριζε τα βασικά ιατρικά και νομικά κριτήρια για την εφαρμογή της ιατρικής υποβοήθησης στο θάνατο. Αυτή η απόρριψη αφαιρεί ουσιαστικά τον πυρήνα του νόμου, καθιστώντας το κείμενο πρακτικά άνευ νοήματος για την εφαρμογή.

Ο πρόεδρος της Επιτροπής Κοινωνικών Υποθέσεων της Γερουσίας, Philippe Mouillé, περιέγραψε την κατάσταση λέγοντας ότι χωρίς το συγκεκριμένο άρθρο, «το κείμενο πλέον δεν έχει νόημα».

Πολιτικές και ιδεολογικές διαφορές

Η απόρριψη του άρθρου αποκάλυψε βαθιές πολιτικές διαιρέσεις τόσο εντός της Γαλλίας όσο και μέσα στα ίδια τα κόμματα:

• Συντηρητικοί και κεντρο-δεξιοί γερουσιαστές αντιτάχθηκαν με σφοδρότητα στην καθιέρωση υποβοηθούμενου θανάτου, θεωρώντας ότι μια τέτοια νομοθετική μεταρρύθμιση αποτελεί ηθική «γραμμή που δεν πρέπει να περνιέται». Για αυτούς, η νομιμοποίηση της ιατρικής υποβοήθησης στο θάνατο απειλεί βασικές αρχές περί προστασίας της ανθρώπινης ζωής.

• Προοδευτικοί και φιλελεύθεροι πολιτικοί υποστήριζαν ότι η ιατρική υποβοήθηση στο θάνατο πρέπει να αποτελεί μέρος των θεσμικών επιλογών για όσους αντιμετωπίζουν ανίατες ή ανυπόφορες συνθήκες, με σεβασμό στην αυτονομία του ατόμου.

Αυτές οι διαφορές αντικατοπτρίζουν ευρύτερα πολιτικά και ηθικά ρήγματα στην γαλλική κοινωνία, όπου διασταυρώνονται θρησκευτικές αξίες, ιατρική ηθική και ατομικά δικαιώματα.

Επόμενα βήματα

Μετά την απόρριψη αυτού του άρθρου, το νομοσχέδιο βρίσκεται ουσιαστικά στο «πάγο». Η Γερουσία έχει την εξουσία να στείλει το κείμενο πίσω για περαιτέρω επεξεργασία ή να το στείλει στη Εθνοσυνέλευση για αναθεώρηση. Οι συζητήσεις και οι διαπραγματεύσεις πιθανότατα θα συνεχιστούν, αλλά αυτή η εξέλιξη αποτελεί μια σημαντική αναστροφή σε σχέση με την προοπτική νομιμοποίησης τόσο αμφιλεγόμενων ρυθμίσεων.

Κοινωνικοί και ηθικοί προβληματισμοί

Το ζήτημα του τέλους της ζωής έχει διεθνώς προκαλέσει πολυεπίπεδες συζητήσεις:

• Από τη μια πλευρά, είναι η συμπόνια και η ανάγκη να προσφέρονται επιλογές για να αποφευχθεί η περιττή και παρατεταμένη οδύνη.

• Από την άλλη, υπάρχει η ηθική ανησυχία ότι νομιμοποιώντας έναν τρόπο υποβοηθούμενης εξόδου από την ζωή, η κοινωνία ενδέχεται να υπονομεύει την αξία της ζωής και να δημιουργεί πιέσεις σε ευάλωτους ανθρώπους.

Οι δικαστικές, θρησκευτικές και ιατρικές κοινότητες στη Γαλλία έχουν επίσης παρέμβει στον δημόσιο διάλογο, εκφράζοντας ποικίλες απόψεις. Αυτές οι πολυφωνικές αντιδράσεις δείχνουν ότι το θέμα δεν αφορά αποκλειστικά την πολιτική, αλλά αγγίζει βαθιές πολιτιστικές και ηθικές αξίες.

Η πρόσφατη εξέλιξη στη Γαλλία με το νομοσχέδιο για το τέλος της ζωής αναδεικνύει μια βαθιά κοινωνική και πολιτική σύγκρουση που δεν αναμένεται να λυθεί εύκολα. Η απόρριψη του κρίσιμου άρθρου από τη Γερουσία και η ανάγκη περαιτέρω διαπραγματεύσεων δείχνουν ότι η Γαλλία παραμένει διχασμένη όσον αφορά το πώς θα διαμορφώσει το νομικό πλαίσιο για μια από τις πιο θεμελιώδεις ανθρώπινες εμπειρίες: τη ζωή και τον θάνατο.