Για τους περισσότερους ανθρώπους, η πρώτη σεξουαλική εμπειρία αποτελεί μια έντονη και συχνά αξέχαστη στιγμή, ένα ορόσημο μετάβασης στην ενήλικη ζωή. Ωστόσο, πέρα από τη συναισθηματική της φόρτιση, φαίνεται πως αυτή η εμπειρία μπορεί να έχει και μακροχρόνιες συνέπειες στη σεξουαλική επιθυμία, ιδιαίτερα για τις γυναίκες. Μια πρόσφατη επιστημονική μελέτη έρχεται να αμφισβητήσει παγιωμένες αντιλήψεις γύρω από το λεγόμενο «χάσμα φύλων» στη λίμπιντο και να μεταφέρει τη συζήτηση από τη βιολογία στην εμπειρία.

Η έρευνα και το θεωρητικό πλαίσιο
Η μελέτη πραγματοποιήθηκε από τη Νταϊάνα Περαγκίν, υποψήφια διδάκτορα ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο του Τέξας στο Μισισίπι (UTM), σε συνεργασία με τις ερευνήτριες Malvina Skorska και Jessica Maxwell, καθώς και τους καθηγητές Emily Impett και Doug VanderLaan. Τα ευρήματά τους δημοσιεύτηκαν στο επιστημονικό περιοδικό Journal of Sex Research με τίτλο «Μια μαθησιακή εμπειρία; Απόλαυση στο σεξουαλικό ντεμπούτο και το χάσμα των φύλων στη σεξουαλική επιθυμία μεταξύ των αναδυόμενων ενηλίκων».
Η έρευνα βασίστηκε σε δείγμα 838 ετεροφυλόφιλων ενηλίκων, κυρίως φοιτητών, και εξερεύνησε πώς η ποιότητα της πρώτης σεξουαλικής εμπειρίας συνδέεται με τα τρέχοντα επίπεδα σεξουαλικής επιθυμίας.
Η αμφισβήτηση της «συμβατικής σοφίας»
Για δεκαετίες, η κυρίαρχη άποψη υποστήριζε ότι οι γυναίκες έχουν εκ φύσεως χαμηλότερη σεξουαλική επιθυμία από τους άνδρες, και ότι αυτή η διαφορά είναι σταθερή σε όλη τη διάρκεια της ζωής. Η Περαγκίν εξηγεί ότι αυτή η αντίληψη παρουσιάζει τη λίμπιντο ως κάτι έμφυτο και αμετάβλητο, σαν την πείνα ή τη δίψα. Ωστόσο, τα ευρήματα της μελέτης της δείχνουν ότι η πραγματικότητα είναι πολύ πιο δυναμική.
Συγκεκριμένα, διαπιστώθηκε ότι οι γυναίκες διέφεραν από τους άνδρες ως προς τη σεξουαλική τους επιθυμία μόνο όταν η πρώτη τους σεξουαλική εμπειρία δεν ήταν ευχάριστη. Όταν η «πρώτη φορά» δεν συνοδευόταν από οργασμό, οι γυναίκες εμφάνιζαν χαμηλότερη επιθυμία για σεξ με σύντροφο αργότερα στη ζωή.
Ο ρόλος της απόλαυσης στην πρώτη εμπειρία
Τα στοιχεία της έρευνας αποκαλύπτουν μια έντονη ανισότητα στην ποιότητα της πρώτης σεξουαλικής εμπειρίας μεταξύ ανδρών και γυναικών. Οι γυναίκες είχαν περίπου τις μισές πιθανότητες να δηλώσουν ότι ένιωσαν ικανοποίηση κατά την πρώτη τους επαφή και σχεδόν οκτώ φορές λιγότερες πιθανότητες να έχουν οργασμό. Αντίθετα, οι γυναίκες που ανέφεραν ότι είχαν οργασμό την πρώτη φορά παρουσίαζαν επίπεδα σεξουαλικής επιθυμίας αντίστοιχα με εκείνα των ανδρών.
Αυτό το εύρημα υποδηλώνει ότι η απόλαυση λειτουργεί ως κρίσιμος παράγοντας «μάθησης». Όπως τονίζει η Περαγκίν, οι πρώτες εμπειρίες διαμορφώνουν προσδοκίες και πεποιθήσεις: αν το σεξ βιώνεται ως κάτι ανταποδοτικό και ευχάριστο, ενισχύεται η επιθυμία για μελλοντική επανάληψή του.
Γιατί οι άνδρες δεν επηρεάζονται με τον ίδιο τρόπο
Ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι η πρώτη σεξουαλική εμπειρία των ανδρών δεν φάνηκε να έχει σημαντική επίδραση στα μετέπειτα επίπεδα της σεξουαλικής τους επιθυμίας. Οι ερευνητές ερμηνεύουν αυτό το εύρημα ως ένδειξη ότι η σεξουαλική κοινωνικοποίηση των ανδρών είναι διαφορετική, με μεγαλύτερη έμφαση στην επιβεβαίωση και λιγότερη πιθανότητα να συνδέσουν το σεξ με απογοήτευση.
Αντίθετα, για πολλές γυναίκες, ένα σεξουαλικό ντεμπούτο χωρίς οργασμό μπορεί να λειτουργήσει ως ένα πρώιμο μάθημα ότι το σεξ δεν είναι απαραίτητα πηγή απόλαυσης, αλλά περισσότερο μια υποχρέωση ή εμπειρία χωρίς προσωπικό όφελος.
Επιπτώσεις στη σεξουαλική διαπαιδαγώγηση
Τα ευρήματα της μελέτης έχουν σημαντικές συνέπειες για τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε τη σεξουαλική εκπαίδευση. Η Περαγκίν υποστηρίζει ότι η σεξουαλική διαπαιδαγώγηση συχνά περιορίζεται σε ζητήματα υγείας και ασφάλειας, παραβλέποντας τη σημασία της απόλαυσης και της ισότητας στην εμπειρία.

Η έρευνα δείχνει ότι η ίδια η πρώτη σεξουαλική εμπειρία λειτουργεί ως μορφή άτυπης εκπαίδευσης, ίσως η πιο ισχυρή από όλες. Η αναγνώριση και η κατανόηση των πραγματικών βιωμάτων των νέων ανθρώπων θα μπορούσε να συμβάλει σε μια πιο ολιστική προσέγγιση, που δεν αντιμετωπίζει τη χαμηλή σεξουαλική επιθυμία των γυναικών ως βιολογική αναγκαιότητα, αλλά ως αποτέλεσμα εμπειριών που μπορούν να αλλάξουν.

