Οι Ηνωμένες Πολιτείες τίθενται πλέον επισήμως εκτός του Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, ολοκληρώνοντας τη διαδικασία αποχώρησης που είχε δρομολογηθεί πριν από έναν χρόνο. Η εξέλιξη αυτή σηματοδοτεί μια βαθιά τομή στη διεθνή αρχιτεκτονική της παγκόσμιας υγείας και προκαλεί έντονες ανησυχίες σε επιστημονικούς και θεσμικούς κύκλους.

Πώς φτάσαμε στην αποχώρηση
Η απόφαση των ΗΠΑ βασίστηκε σε πολιτική επιλογή της ομοσπονδιακής κυβέρνησης, με αιχμές για τη λειτουργία, τη διαφάνεια και τον ρόλο του ΠΟΥ στη διαχείριση παγκόσμιων υγειονομικών κρίσεων. Μετά την τυπική περίοδο ειδοποίησης, η αποχώρηση ενεργοποιείται πλήρως, διακόπτοντας τη θεσμική συμμετοχή της χώρας στον οργανισμό.
Οικονομικό και λειτουργικό πλήγμα για τον ΠΟΥ
Οι Ηνωμένες Πολιτείες αποτελούσαν έναν από τους μεγαλύτερους χρηματοδότες του ΠΟΥ. Η αποχώρησή τους δημιουργεί σοβαρό χρηματοδοτικό κενό, το οποίο ενδέχεται να οδηγήσει σε:
- περικοπές προγραμμάτων,
- περιορισμό δράσεων πρόληψης,
- αναστολή ερευνητικών και επιδημιολογικών πρωτοβουλιών,
- μείωση προσωπικού.
Ιδιαίτερα ευάλωτα θεωρούνται προγράμματα που αφορούν λοιμώδη νοσήματα, εμβολιασμούς και παγκόσμια επιτήρηση επιδημιών.
Τι σημαίνει για τις ίδιες τις ΗΠΑ
Η αποχώρηση απομονώνει τις ΗΠΑ από μηχανισμούς έγκαιρης προειδοποίησης και διεθνούς ανταλλαγής δεδομένων υγείας. Ειδικοί προειδοποιούν ότι η απουσία θεσμικής συνεργασίας μπορεί να αποδυναμώσει την ετοιμότητα της χώρας απέναντι σε μελλοντικές υγειονομικές απειλές, πανδημίες ή νέες μεταλλάξεις ιών.
Διεθνείς αντιδράσεις και ανησυχία
Κυβερνήσεις, επιστημονικοί οργανισμοί και ειδικοί δημόσιας υγείας εκφράζουν φόβους ότι η αποχώρηση των ΗΠΑ θα υπονομεύσει τη συλλογική αντιμετώπιση παγκόσμιων κρίσεων υγείας. Ο ΠΟΥ βασίζεται στη συνεργασία κρατών για τη χάραξη κοινών στρατηγικών, και κάθε αποχώρηση μεγάλης δύναμης δημιουργεί αλυσιδωτές επιπτώσεις.

Ένα κρίσιμο προηγούμενο
Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί προηγούμενο και εγείρει ερωτήματα για το μέλλον της πολυμερούς συνεργασίας στον τομέα της υγείας. Σε μια εποχή όπου οι υγειονομικές απειλές δεν γνωρίζουν σύνορα, η αποδυνάμωση διεθνών θεσμών ενδέχεται να έχει μακροπρόθεσμο κόστος για ολόκληρο τον πλανήτη.

