Νέα δεδομένα από το Ινστιτούτο Ψυχιατρικής, Ψυχολογίας και Νευροεπιστήμης (IoPPN) του King’s College London έρχονται να αλλάξουν τον τρόπο με τον οποίο η επιστημονική κοινότητα αντιλαμβάνεται τη νευροβιολογία της σχιζοφρένειας. Για πρώτη φορά, ερευνητές παρείχαν άμεσες αποδείξεις ότι η διαταραχή συνδέεται με αυξημένη απελευθέρωση σεροτονίνης στον μετωπιαίο φλοιό του εγκεφάλου, ένα εύρημα που σχετίζεται στενά με τη σοβαρότητα ορισμένων από τα πιο εξουθενωτικά συμπτώματά της.
Η σχιζοφρένεια και το βάρος των αρνητικών συμπτωμάτων
Η σχιζοφρένεια αποτελεί μία από τις πιο σοβαρές ψυχικές διαταραχές, επηρεάζοντας περίπου το 1% του παγκόσμιου πληθυσμού. Εκτός από τα λεγόμενα «θετικά» συμπτώματα, όπως οι ψευδαισθήσεις και οι παραληρητικές ιδέες, πολλοί ασθενείς υποφέρουν από τα λεγόμενα αρνητικά συμπτώματα. Αυτά περιλαμβάνουν την κοινωνική απόσυρση, την έλλειψη κινήτρων, τη συναισθηματική επιπέδωση και την απώλεια της ικανότητας να αντλούν ευχαρίστηση από την καθημερινή ζωή. Τα αρνητικά συμπτώματα θεωρούνται από τους ειδικούς ιδιαίτερα προβληματικά, καθώς συνδέονται άμεσα με τη λειτουργική αναπηρία και τη δυσκολία των ασθενών να εργαστούν, να διατηρήσουν σχέσεις και να ζήσουν ανεξάρτητα. Μέχρι σήμερα, δεν υπάρχουν αποτελεσματικές θεραπείες που να τα στοχεύουν ειδικά.
Η σεροτονίνη στο επίκεντρο της έρευνας
Η ιδέα ότι η σχιζοφρένεια μπορεί να σχετίζεται με δυσλειτουργία του συστήματος της σεροτονίνης δεν είναι νέα. Έχει διατυπωθεί εδώ και περισσότερες από έξι δεκαετίες, κυρίως βάσει έμμεσων στοιχείων και φαρμακολογικών παρατηρήσεων. Ωστόσο, μέχρι πρόσφατα δεν υπήρχαν άμεσες αποδείξεις σε ζωντανούς ανθρώπους που να επιβεβαιώνουν αυτή τη θεωρία. Η νέα μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό JAMA Psychiatry, έρχεται να καλύψει αυτό το κενό, προσφέροντας σαφή νευροβιολογικά δεδομένα.
Σχεδιασμός της μελέτης και μεθοδολογία
Στη μελέτη συμμετείχαν συνολικά 54 άτομα, εκ των οποίων 26 είχαν διαγνωστεί με σχιζοφρένεια και 28 ήταν υγιείς εθελοντές που αποτέλεσαν την ομάδα ελέγχου. Όλοι οι συμμετέχοντες υποβλήθηκαν σε δύο απεικονιστικές εξετάσεις PET, χρησιμοποιώντας έναν ειδικό ραδιοϊχνηθέτη που δεσμεύεται επιλεκτικά στους υποδοχείς σεροτονίνης του εγκεφάλου. Μεταξύ των δύο σαρώσεων, οι συμμετέχοντες έλαβαν μία εφάπαξ δόση d-αμφεταμίνης, μιας ουσίας που είναι γνωστό ότι προκαλεί απελευθέρωση σεροτονίνης.
Η σύγκριση των σαρώσεων πριν και μετά τη χορήγηση του φαρμάκου επέτρεψε στους ερευνητές να μετρήσουν έμμεσα την ποσότητα σεροτονίνης που απελευθερώθηκε σε διάφορες περιοχές του εγκεφάλου.
Τα βασικά ευρήματα της έρευνας
Η ανάλυση των δεδομένων έδειξε ότι η d-αμφεταμίνη προκάλεσε απελευθέρωση σεροτονίνης τόσο στα άτομα με σχιζοφρένεια όσο και στους υγιείς συμμετέχοντες. Ωστόσο, το κρίσιμο εύρημα ήταν ότι στα άτομα με σχιζοφρένεια η απελευθέρωση αυτή ήταν σημαντικά μεγαλύτερη στον μετωπιαίο φλοιό, μια περιοχή του εγκεφάλου που παίζει καθοριστικό ρόλο στο κίνητρο, τον σχεδιασμό και τη λήψη αποφάσεων. Επιπλέον, όσο μεγαλύτερη ήταν η απελευθέρωση σεροτονίνης, τόσο πιο σοβαρά ήταν τα αρνητικά συμπτώματα και τόσο μεγαλύτερος ο βαθμός λειτουργικής αναπηρίας των ασθενών.
Τι σημαίνουν αυτά τα αποτελέσματα
Τα ευρήματα προσφέρουν μια νέα ερμηνεία για τα αρνητικά συμπτώματα της σχιζοφρένειας, τα οποία μέχρι σήμερα θεωρούνταν δύσκολο να εξηγηθούν νευροβιολογικά. Η σύνδεσή τους με την υπερδραστηριότητα του συστήματος της σεροτονίνης στον μετωπιαίο φλοιό υποδηλώνει ότι η ανισορροπία αυτή μπορεί να παίζει κεντρικό ρόλο στη μείωση των κινήτρων και της κοινωνικής λειτουργικότητας. Αυτό ανοίγει τον δρόμο για την ανάπτυξη νέων θεραπευτικών προσεγγίσεων που θα στοχεύουν πιο συγκεκριμένα τη σεροτονινεργική σηματοδότηση.
Ελπίδα για νέες θεραπείες στο μέλλον
Οι ερευνητές τονίζουν ότι τα αποτελέσματα αυτά αποτελούν ένα πρώτο, αλλά ιδιαίτερα σημαντικό βήμα. Αν μελλοντικές μελέτες επιβεβαιώσουν ότι η ρύθμιση της σεροτονίνης μπορεί να μειώσει τα αρνητικά συμπτώματα, τότε θα μπορούσαν να αναπτυχθούν θεραπείες που θα βελτιώνουν ουσιαστικά την ποιότητα ζωής των ατόμων με σχιζοφρένεια. Παρότι απαιτείται περαιτέρω έρευνα και χρηματοδότηση, η μελέτη αυτή προσφέρει μια σπάνια αχτίδα αισιοδοξίας σε έναν τομέα όπου οι θεραπευτικές επιλογές παραμένουν περιορισμένες εδώ και δεκαετίες.
Βρείτε μας στο Google News. Πατήστε εδώ!