Στη σύγχρονη καθημερινότητα το multitasking θεωρείται συχνά ένδειξη αποτελεσματικότητας. Πολλοί άνθρωποι προσπαθούν να απαντούν σε μηνύματα ενώ εργάζονται, να παρακολουθούν πληροφορίες από διαφορετικές πηγές ταυτόχρονα ή να ολοκληρώνουν πολλές δραστηριότητες μέσα στο ίδιο χρονικό διάστημα. Παρότι αυτή η πρακτική δίνει την αίσθηση της παραγωγικότητας, η επιστημονική έρευνα δείχνει ότι ο ανθρώπινος εγκέφαλος δεν είναι σχεδιασμένος για πραγματική ταυτόχρονη επεξεργασία πολλών απαιτητικών εργασιών. Αντίθετα, λειτουργεί πιο αποδοτικά όταν εστιάζει σε μία δραστηριότητα κάθε φορά. Όταν κάποιος σταματά το multitasking και επιλέγει να συγκεντρώνεται σε μία μόνο εργασία, στο μυαλό του συμβαίνουν ορισμένες σημαντικές αλλαγές.
Η συγκέντρωση γίνεται βαθύτερη
Το πρώτο και πιο εμφανές αποτέλεσμα είναι η βελτίωση της συγκέντρωσης. Όταν προσπαθούμε να κάνουμε πολλά πράγματα ταυτόχρονα, ο εγκέφαλος στην πραγματικότητα δεν εκτελεί όλες τις δραστηριότητες παράλληλα. Αυτό που συμβαίνει είναι μια συνεχής εναλλαγή προσοχής από τη μία εργασία στην άλλη. Η διαδικασία αυτή απαιτεί χρόνο και νοητική ενέργεια, καθώς κάθε φορά ο εγκέφαλος χρειάζεται να προσαρμοστεί σε νέες πληροφορίες και διαφορετικές απαιτήσεις.
Όταν το multitasking σταματά και η προσοχή στρέφεται αποκλειστικά σε μία δραστηριότητα, ο εγκέφαλος έχει τη δυνατότητα να επεξεργαστεί τις πληροφορίες πιο βαθιά. Η συγκέντρωση γίνεται πιο σταθερή και μειώνονται οι διακοπές στη ροή της σκέψης. Αυτό επιτρέπει την καλύτερη κατανόηση σύνθετων πληροφοριών και την ολοκλήρωση των εργασιών με μεγαλύτερη ακρίβεια. Με απλά λόγια, η σκέψη γίνεται πιο καθαρή και οργανωμένη.
Μειώνεται η νοητική κόπωση
Ένα δεύτερο σημαντικό αποτέλεσμα είναι η μείωση της νοητικής κόπωσης. Το συνεχές πέρασμα από μια δραστηριότητα σε μια άλλη δημιουργεί υψηλό γνωστικό φορτίο. Ο εγκέφαλος αναγκάζεται να αλλάζει συνεχώς πλαίσιο σκέψης, κάτι που καταναλώνει σημαντικούς νοητικούς πόρους.
Η διαδικασία αυτή μπορεί να οδηγήσει σε αίσθημα εξάντλησης ακόμη και όταν οι δραστηριότητες δεν είναι ιδιαίτερα δύσκολες. Πολλοί άνθρωποι στο τέλος μιας ημέρας γεμάτης multitasking αισθάνονται κουρασμένοι χωρίς να μπορούν να προσδιορίσουν ακριβώς γιατί. Η αιτία βρίσκεται στο γεγονός ότι ο εγκέφαλος έχει καταβάλει μεγάλη προσπάθεια για να διαχειριστεί τις συνεχείς αλλαγές προσοχής.
Όταν κάποιος περιορίζει τις ταυτόχρονες δραστηριότητες και εργάζεται με πιο συγκεντρωμένο τρόπο, το γνωστικό φορτίο μειώνεται. Ο εγκέφαλος λειτουργεί πιο οικονομικά, γεγονός που οδηγεί σε λιγότερη ψυχική εξάντληση και μεγαλύτερη διανοητική αντοχή μέσα στη διάρκεια της ημέρας.
Βελτιώνεται η μνήμη και η κατανόηση
Το τρίτο σημαντικό στοιχείο αφορά τη μνήμη και την επεξεργασία πληροφοριών. Για να αποθηκευτούν αποτελεσματικά οι πληροφορίες στη μνήμη, απαιτείται επαρκής χρόνος και συγκέντρωση. Όταν η προσοχή διασπάται συνεχώς ανάμεσα σε πολλές δραστηριότητες, οι πληροφορίες επεξεργάζονται επιφανειακά και συχνά δεν μεταφέρονται στη μακροπρόθεσμη μνήμη.
Η διακοπή του multitasking επιτρέπει στον εγκέφαλο να αφιερώσει περισσότερους πόρους στην κατανόηση και στην αποθήκευση των πληροφοριών. Έτσι, οι γνώσεις γίνονται πιο σταθερές και η ανάκλησή τους αργότερα γίνεται πιο εύκολη. Αυτός είναι και ο λόγος που η συγκεντρωμένη μελέτη ή εργασία οδηγεί συνήθως σε καλύτερα αποτελέσματα από την ταυτόχρονη ενασχόληση με πολλές δραστηριότητες.
Η δημιουργικότητα ενισχύεται
Παρότι συχνά δεν αναφέρεται ως άμεση συνέπεια, η μείωση του multitasking μπορεί να ενισχύσει και τη δημιουργική σκέψη. Όταν ο εγκέφαλος δεν βρίσκεται σε συνεχή κατάσταση διακοπής και επανεκκίνησης, έχει περισσότερο χώρο για βαθύτερη επεξεργασία ιδεών.
Η συγκεντρωμένη εργασία επιτρέπει την ανάπτυξη σύνθετων σκέψεων και τη σύνδεση διαφορετικών πληροφοριών μεταξύ τους. Με αυτόν τον τρόπο προκύπτουν πιο ολοκληρωμένες ιδέες και πιο αποτελεσματικές λύσεις σε προβλήματα. Η δημιουργικότητα συχνά απαιτεί χρόνο και νοητική ηρεμία, στοιχεία που είναι δύσκολο να επιτευχθούν σε ένα περιβάλλον συνεχούς εναλλαγής δραστηριοτήτων.
Η αίσθηση ελέγχου αυξάνεται
Τέλος, όταν κάποιος σταματά το multitasking, συχνά βιώνει μεγαλύτερη αίσθηση ελέγχου πάνω στον χρόνο και στις υποχρεώσεις του. Η ολοκλήρωση μιας εργασίας πριν την έναρξη της επόμενης δημιουργεί μια σαφή αίσθηση προόδου.
Αντίθετα, όταν πολλές δραστηριότητες εξελίσσονται ταυτόχρονα, συχνά καμία δεν ολοκληρώνεται πλήρως, γεγονός που ενισχύει το αίσθημα πίεσης. Η συγκεντρωμένη εργασία επιτρέπει την καλύτερη οργάνωση των προτεραιοτήτων και την πιο αποτελεσματική διαχείριση του χρόνου.

Παρότι το multitasking έχει συνδεθεί με την εικόνα της σύγχρονης παραγωγικότητας, στην πραγματικότητα μπορεί να μειώνει την αποτελεσματικότητα του ανθρώπινου εγκεφάλου. Όταν κάποιος περιορίζει τις ταυτόχρονες δραστηριότητες και εστιάζει σε μία εργασία κάθε φορά, συμβαίνουν σημαντικές αλλαγές στη νοητική λειτουργία: η συγκέντρωση γίνεται βαθύτερη, η νοητική κόπωση μειώνεται και η μνήμη λειτουργεί πιο αποτελεσματικά.
Η επιλογή της συγκεντρωμένης εργασίας δεν σημαίνει απαραίτητα ότι μειώνεται ο ρυθμός παραγωγικότητας. Αντίθετα, σε πολλές περιπτώσεις οδηγεί σε καλύτερα αποτελέσματα, μεγαλύτερη διανοητική διαύγεια και πιο ουσιαστική αξιοποίηση των γνωστικών δυνατοτήτων του ανθρώπινου εγκεφάλου.

