Τι αποκαλύπτει η οσμή του σώματός σας

Η οσμή του σώματος έχει συχνά κακή φήμη. Θεωρείται ένδειξη κακής υγιεινής ή κοινωνικού «ατοπήματος». Στην πραγματικότητα, πρόκειται για ένα φυσιολογικό φαινόμενο που συνδυάζει βιολογία και πολιτισμό.

Πώς δημιουργείται η μυρωδιά του σώματος

Ο ιδρώτας από μόνος του είναι σχεδόν άοσμος. Η μυρωδιά αναπτύσσεται όταν βακτήρια και μερικές φορές μύκητες στο δέρμα διασπούν ενώσεις του ιδρώτα και τα έλαια του δέρματος, παράγοντας υποπροϊόντα με έντονη οσμή. Γι’ αυτό η μυρωδιά είναι πιο έντονη σε περιοχές με πολλούς ιδρωτοποιούς αδένες, όπως οι μασχάλες, τα πόδια και η βουβωνική χώρα.

Γιατί δύο άτομα μυρίζουν διαφορετικά

Η διαφορά στην οσμή μεταξύ ατόμων εξηγείται από τη χημεία του δέρματος και το μικροβίωμα κάθε ανθρώπου. Ακόμη και μετά από την ίδια προπόνηση, δύο άνθρωποι μπορεί να μυρίζουν εντελώς διαφορετικά.

Η βιολογική σημασία της οσμής

Σύμφωνα με τον Mats J. Olsson, καθηγητή πειραματικής ψυχολογίας, η ανθρώπινη ανατομία φαίνεται φτιαγμένη για να μυρίζει. Οι ιδρωτοποιοί και σμηγματογόνοι αδένες βρίσκονται σε «στρατηγικά» σημεία, ενώ η όσφρηση μας μπορεί να εντοπίζει ανεπαίσθητα σήματα. Στη σύγχρονη κοινωνία, η χρήση αποσμητικών και αρωμάτων καλύπτει συχνά αυτά τα φυσικά σήματα.

Η όσφρηση ως σήμα προσέγγισης ή αποφυγής

Η οσμή λειτουργεί συχνά ως σήμα «προσέγγισης ή αποφυγής». Δεν χρειάζεται να περιγράψουμε πάντα τις μυρωδιές με ακρίβεια· τις αξιολογούμε γρήγορα ως ευχάριστες, ουδέτερες ή απωθητικές. Επιπλέον, πολλές αντιδράσεις απέναντι στη μυρωδιά είναι πολιτισμικές. Τα μωρά δεν γεννιούνται με πολιτισμικά «φίλτρα» αηδίας· οι κοινωνικές συνήθειες μας διδάσκουν τι θεωρείται «καλό» ή «κακό».

Τι αποκαλύπτει η οσμή για την υγεία

Έρευνες δείχνουν ότι η όσφρηση μπορεί να μεταφέρει πληροφορίες για την υγεία. Η ενεργοποίηση του ανοσοποιητικού χωρίς εμφανή ασθένεια έκανε τη σωματική οσμή να αντιλαμβάνεται ως «ιδρωμένη» ή ελαφρώς δυσάρεστη. Η μύτη μπορεί να εντοπίσει μικρές αλλαγές που δεν είναι εμφανείς. Επιπλέον, η έκθεση σε αηδιαστικές οσμές μπορεί να προκαλέσει ανοσολογική απόκριση, σαν το σώμα να προετοιμάζεται για πιθανή μόλυνση.

Άλλοι παράγοντες που αλλάζουν τη μυρωδιά

Οι περισσότερες αλλαγές στην οσμή δεν σημαίνουν ασθένεια. Η διατροφή, το άγχος, οι ορμόνες ή νέα προϊόντα περιποίησης μπορούν να τροποποιήσουν τη μυρωδιά. Τρόφιμα όπως σκόρδο ή κρεμμύδια, δίαιτες χαμηλών υδατανθράκων ή αλλαγές στον κύκλο εμμήνου ρύσεως μπορούν να επηρεάσουν τον ιδρώτα. Ο ιδρώτας από το στρες μυρίζει διαφορετικά από τον ιδρώτα της άσκησης λόγω διαφορετικής χημικής σύνθεσης.

Πρακτικές συμβουλές για διαχείριση της οσμής

Αν η οσμή ενοχλεί, ο στόχος δεν είναι η εξάλειψή της, αλλά η μείωση των συνθηκών που ευνοούν τα βακτήρια που παράγουν τις οσμές.

• Το πλύσιμο μετά την εφίδρωση βοηθάει στην απομάκρυνση βακτηρίων και ιδρώτα.

• Τα αντιιδρωτικά μειώνουν τον ιδρώτα, φράσσοντας προσωρινά τους ιδρωτοποιούς πόρους.

• Τα αποσμητικά καλύπτουν κυρίως τις οσμές ή μειώνουν τα βακτήρια. Η εφαρμογή τους σε καθαρό, στεγνό δέρμα, συνήθως τη νύχτα, είναι πιο αποτελεσματική.

Η οσμή του σώματος δεν είναι μόνο ένα κοινωνικό «πρόβλημα». Είναι συνδυασμός μικροβιολογίας και πολιτισμικής εκπαίδευσης: τι παράγει το δέρμα και πώς μας έχει διδάξει η κοινωνία να αντιδρούμε. Η κατανόηση της βιολογίας της μυρωδιάς και η σωστή φροντίδα μπορούν να βοηθήσουν στη διαχείρισή της με υγιή και αποτελεσματικό τρόπο, χωρίς να προσπαθούμε να «εξαλείψουμε» μια φυσιολογική ανθρώπινη λειτουργία.