Σαφές μήνυμα προς όλους τους φορείς του δημοσίου που συσσωρεύουν ληξιπρόθεσμες οφειλές προς ιδιώτες εκπέμπει το υπουργείο Οικονομικών, ζητώντας άμεση αποκλιμάκωση των χρεών που πλέον υπερβαίνουν τα 3 δις ευρώ. Οι καθυστερήσεις στις πληρωμές, πέρα από τα σοβαρά προβλήματα ρευστότητας που προκαλούν στην αγορά, εκθέτουν τη χώρα και σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Η εξόφληση των ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων του Δημοσίου αποτελεί βασική προτεραιότητα του Προϋπολογισμού 2026, με τον υφυπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Θάνο Πετραλιά, να θέτει αυστηρούς κανόνες μέσω της εγκυκλίου για τη σωστή εκτέλεσή του. Όπως επισημαίνεται, η δραστική μείωση των καθυστερημένων οφειλών συμβάλλει καθοριστικά τόσο στην εξυγίανση των προϋπολογισμών των φορέων όσο και στην ενίσχυση της συνολικής ρευστότητας της οικονομίας.
Στο πλαίσιο αυτό, οι οικονομικές υπηρεσίες υπουργείων, νοσοκομείων, ΟΤΑ και οργανισμών κοινωνικής ασφάλισης καλούνται να προχωρούν χωρίς καθυστερήσεις στην αποπληρωμή των οφειλών προς τρίτους, αξιοποιώντας ίδιους πόρους, αλλά και να αποτρέπουν τη δημιουργία νέων ληξιπρόθεσμων. Παράλληλα, ζητείται να διερευνούν σε βάθος τα αίτια των καθυστερήσεων και να λαμβάνουν άμεσα τα αναγκαία διοικητικά ή νομοθετικά μέτρα για την αντιμετώπισή τους.
Αυστηρή εποπτεία και «έκθεση» των ασυνεπών
Σύμφωνα με την εγκύκλιο, οι φορείς που εμφανίζουν συστηματική αδυναμία εξόφλησης των υποχρεώσεών τους θα τίθενται σε καθεστώς αυστηρής εποπτείας. Παράλληλα, το υπουργείο Οικονομικών προειδοποιεί ότι θα δημοσιοποιεί σε τακτική βάση στοιχεία για τις καθυστερήσεις πληρωμών, στο πλαίσιο της ενίσχυσης της διαφάνειας και της λογοδοσίας.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στον πλήρη εντοπισμό όλων των κατηγοριών ληξιπρόθεσμων οφειλών, όπως εκείνων που τελούν υπό δικαστική διεκδίκηση, δεν έχουν εξοφληθεί λόγω εξωγενών παραγόντων ή αφορούν κατασχέσεις και παγίες προκαταβολές.
Εκ νέου διόγκωση των χρεών
Παρότι την περίοδο 2018–2022 οι ληξιπρόθεσμες οφειλές του Δημοσίου είχαν περιοριστεί κάτω από τα 2 δις ευρώ, τα τελευταία χρόνια ακολούθησαν και πάλι ανοδική πορεία, προσεγγίζοντας επίπεδα προ του 2017.
Τα νοσοκομεία παραμένουν ο μεγαλύτερος «πονοκέφαλος», με οφειλές που ξεπερνούν τα 1,7 δις ευρώ, γεγονός που έχει οδηγήσει ακόμη και σε καταδίκες της χώρας από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο λόγω καθυστερήσεων στις πληρωμές προμηθευτών. Ακολουθούν οι οργανισμοί κοινωνικής ασφάλισης με χρέη 590 εκατ. ευρώ, ο ΕΟΠΥΥ με 248 εκατ. ευρώ, οι ΟΤΑ με 239 εκατ. ευρώ και τα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου με 236 εκατ. ευρώ.
Στον αντίποδα, βελτίωση καταγράφεται στην απονομή των κύριων συντάξεων, με τις καθυστερήσεις να περιορίζονται πλέον έως τις 60 ημέρες. Ωστόσο, το πρόβλημα παραμένει στις επικουρικές συντάξεις, καθώς η πλήρης ψηφιοποίηση των αρχείων δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί.
Ψηφιακή πλατφόρμα και πλήρης εικόνα
Για την αντιμετώπιση του χρόνιου προβλήματος, ειδική επιτροπή έχει αναλάβει την ανάλυση των αιτιών των καθυστερήσεων, ενώ σε συνεργασία με τη Γενική Γραμματεία Πληροφοριακών Συστημάτων τέθηκε σε λειτουργία νέα ψηφιακή πλατφόρμα για την ηλεκτρονική υποβολή τιμολογίων από ιδιώτες προς το Δημόσιο.
Με την ολοκλήρωση της επεξεργασίας των στοιχείων, το υπουργείο Οικονομικών αναμένεται για πρώτη φορά να διαθέτει πλήρη και τεκμηριωμένη εικόνα για τους φορείς που δημιουργούν ληξιπρόθεσμες οφειλές άνω των 90 ημερών, το ύψος των χρεών τους, αλλά και τους λόγους για τους οποίους οι πληρωμές καθυστερούν, παρά το γεγονός ότι τα σχετικά κονδύλια έχουν ήδη προβλεφθεί και καταγραφεί στο δημόσιο χρέος.


