Τα πρόσωπα των ρομπότ γίνονται λιγότερο ανατριχιαστικά με τη νέα ανακάλυψη

Όταν οι άνθρωποι επικοινωνούν πρόσωπο με πρόσωπο, ένα μεγάλο μέρος της προσοχής τους επικεντρώνεται ασυνείδητα στην κίνηση των χειλιών. Οι ανεπαίσθητες αλλαγές στο στόμα, ο συγχρονισμός με την ομιλία και οι μικρές εκφράσεις παίζουν καθοριστικό ρόλο στο πώς αντιλαμβανόμαστε τον συνομιλητή μας. Παρ’ όλα αυτά, τα περισσότερα ανθρωποειδή ρομπότ εξακολουθούν να δυσκολεύονται να μιμηθούν αυτές τις κινήσεις με πειστικό τρόπο, με αποτέλεσμα να φαίνονται άκαμπτα ή ακόμη και ανησυχητικά.

Η «Κοιλάδα των Ασυνήθιστων» και το πρόσωπο

Οι άνθρωποι είναι ιδιαίτερα ευαίσθητοι στα λάθη της κίνησης του προσώπου. Ενώ ένα αδέξιο περπάτημα ή μια μηχανική κίνηση των χεριών μπορεί να περάσει απαρατήρητη, μια αφύσικη κίνηση των χειλιών ξεχωρίζει αμέσως. Αυτή η υπερευαισθησία συμβάλλει στο φαινόμενο που είναι γνωστό ως «Κοιλάδα των Ασυνήθιστων», όπου κάτι που μοιάζει σχεδόν ανθρώπινο προκαλεί δυσφορία αντί για οικειότητα. Η κακή κίνηση των χειλιών αποτελεί έναν από τους βασικούς λόγους που τα ρομπότ συχνά φαίνονται ψυχρά ή απόκοσμα.

Ένα ρομπότ που μαθαίνει αντί να προγραμματίζεται

Μια ερευνητική ομάδα από το Columbia Engineering παρουσίασε πρόσφατα μια καινοτόμο προσέγγιση στο πρόβλημα. Αντί να προγραμματίσουν εκ των προτέρων κάθε κίνηση του στόματος, δημιούργησαν ένα ρομπότ που μαθαίνει μόνο του πώς να κινεί τα χείλη του. Χρησιμοποιώντας 26 ανεξάρτητους κινητήρες προσώπου, το ρομπότ ξεκίνησε εξερευνώντας τις δυνατότητές του, παρακολουθώντας την αντανάκλασή του σε έναν καθρέφτη, όπως ακριβώς ένα παιδί που ανακαλύπτει το πρόσωπό του.

Αυτοπαρατήρηση και τεχνητή νοημοσύνη

Μέσα από χιλιάδες τυχαίες εκφράσεις, το ρομπότ άρχισε να κατανοεί ποιοι συνδυασμοί κινήσεων παράγουν συγκεκριμένα σχήματα του στόματος. Αυτή η διαδικασία βασίστηκε σε ένα μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης «από όραση σε δράση», το οποίο επέτρεψε στο σύστημα να συνδέσει αυτό που «βλέπει» με τις κινήσεις που εκτελεί. Με αυτόν τον τρόπο, το ρομπότ απέκτησε έναν εσωτερικό χάρτη του προσώπου του χωρίς ανθρώπινη παρέμβαση.

Μαθαίνοντας από την ανθρώπινη ομιλία και το τραγούδι

Αφού έμαθε να ελέγχει το πρόσωπό του, το ρομπότ εκτέθηκε σε ώρες βίντεο ανθρώπινης ομιλίας και τραγουδιού. Παρατηρώντας πώς αλλάζουν τα σχήματα των χειλιών σε συνδυασμό με διαφορετικούς ήχους, μπόρεσε να συσχετίσει την ακουστική πληροφορία με την κατάλληλη κίνηση. Το αποτέλεσμα ήταν ένα σύστημα που μπορεί να συγχρονίζει τα χείλη του με την ομιλία σε πολλές γλώσσες, ακόμη και να «τραγουδά», χωρίς να κατανοεί το νόημα των λέξεων.

Οι τεχνικές προκλήσεις παραμένουν

Παρότι τα αποτελέσματα είναι εντυπωσιακά, οι ερευνητές αναγνωρίζουν ότι το σύστημα δεν είναι τέλειο. Ορισμένοι ήχοι, ιδιαίτερα εκείνοι που απαιτούν λεπτές κινήσεις ή έντονο ζάρωμα των χειλιών, εξακολουθούν να αποτελούν πρόκληση. Ωστόσο, όπως επισημαίνουν, η μάθηση μέσω παρατήρησης σημαίνει ότι η απόδοση μπορεί να βελτιώνεται συνεχώς όσο το ρομπότ αλληλεπιδρά με περισσότερους ανθρώπους.

Πέρα από τον συγχρονισμό των χειλιών

Η ομάδα τονίζει ότι ο στόχος δεν είναι απλώς ένα ρομπότ που «μιλάει σωστά», αλλά μια πιο ουσιαστική ανθρώπινη αλληλεπίδραση. Όταν ο φυσικός συγχρονισμός των χειλιών συνδυαστεί με προηγμένα συστήματα συνομιλίας τεχνητής νοημοσύνης, δημιουργείται μια πολύ πιο πειστική και συναισθηματικά φορτισμένη εμπειρία. Οι λεπτές εκφράσεις του προσώπου μπορούν να κάνουν τη διαφορά ανάμεσα σε μια ψυχρή μηχανή και έναν συνομιλητή που εμπνέει εμπιστοσύνη.

Η σημασία του προσώπου στο μέλλον της ρομποτικής

Μέχρι σήμερα, μεγάλο μέρος της ανθρωποειδούς ρομποτικής έχει επικεντρωθεί στην κίνηση των ποδιών και των χεριών. Ωστόσο, το πρόσωπο παραμένει ο βασικός φορέας συναισθηματικής επικοινωνίας. Καθώς τα ανθρωποειδή ρομπότ εισέρχονται σε τομείς όπως η υγειονομική περίθαλψη, η εκπαίδευση και η φροντίδα ηλικιωμένων, η ανάγκη για φυσικές και καθησυχαστικές εκφράσεις γίνεται ολοένα και πιο επιτακτική.

Ηθικοί προβληματισμοί και υπεύθυνη πρόοδος

Η προοπτική ρομπότ που μπορούν να συνδεθούν συναισθηματικά με τους ανθρώπους εγείρει και ηθικά ερωτήματα. Οι ερευνητές τονίζουν ότι η τεχνολογία αυτή πρέπει να αναπτυχθεί με προσοχή, ώστε να μεγιστοποιηθούν τα οφέλη χωρίς να δημιουργηθούν νέοι κίνδυνοι. Παρ’ όλα αυτά, ένα πράγμα φαίνεται βέβαιο: καθώς τα ρομπότ μαθαίνουν να κινούν τα χείλη και το πρόσωπό τους πιο φυσικά, πλησιάζουμε σταδιακά στο να γεφυρώσουμε την «Κοιλάδα των Ασυνήθιστων» και να κάνουμε την ανθρώπινη-μηχανική επικοινωνία πιο οικεία από ποτέ.