Σύνδρομο Sjögren: 7 συμπτώματα του αυτοάνοσου που πρέπει να γνωρίζετε

Το σύνδρομο Sjögren είναι μια χρόνια αυτοάνοση διαταραχή, που επηρεάζει κυρίως τους αδένες που παράγουν σάλιο και δάκρυα, προκαλώντας ξηρότητα σε στόμα και μάτια. Παρότι συχνά αναφέρεται ως «σπάνιο», στην πραγματικότητα προσβάλλει περίπου το 0,5–1% του πληθυσμού, και οι γυναίκες πλήττονται σημαντικά περισσότερο από τους άνδρες, σε αναλογία περίπου 9:1.

Αυτό το αυτοάνοσο σύστημα μπορεί να παραμείνει υποδιαγνωσμένο για χρόνια, καθώς τα πρώτα συμπτώματα συχνά είναι ήπια ή συγχέονται με άλλες καταστάσεις. Η έγκαιρη αναγνώριση των βασικών συμπτωμάτων είναι σημαντική για τη διαχείριση της νόσου και την πρόληψη επιπλοκών.

1. Ξηρά μάτια

Το πιο χαρακτηριστικό σύμπτωμα του Sjögren είναι η ξηρότητα των ματιών, η οποία μπορεί να προκαλέσει καύσο, ερεθισμό, αίσθηση «άμμου» ή ξένου σώματος, και αυξημένη ευαισθησία στο φως. Η μείωση της παραγωγής δακρύων καθιστά δύσκολη τη φυσική ενυδάτωση του οφθαλμού, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε φλεγμονές ή ακόμη και σε βλάβη του κερατοειδούς εάν δεν αντιμετωπιστεί.

2. Ξηρότητα στόματος

Η ξηροστομία είναι άλλο ένα κλασικό σημάδι. Η μειωμένη παραγωγή σάλιου δυσκολεύει την κατάποση, την ομιλία και την καλή στοματική υγιεινή. Οι ασθενείς μπορεί να εμφανίσουν αυξημένη τερηδόνα, ουλίτιδα ή δυσκολία στη γεύση. Η επαρκής ενυδάτωση, η χρήση τεχνητού σάλιου και η τακτική οδοντιατρική παρακολούθηση βοηθούν στη διαχείριση αυτού του συμπτώματος.

3. Κόπωση και αίσθημα εξάντλησης

Η χρόνια κόπωση είναι συχνό φαινόμενο σε αυτοάνοσα νοσήματα και το Sjögren δεν αποτελεί εξαίρεση. Οι ασθενείς συχνά αναφέρουν έντονη εξάντληση που δεν ανακουφίζεται με ξεκούραση, δυσκολεύοντας την καθημερινή ζωή και τις επαγγελματικές δραστηριότητες. Η αναγνώριση αυτού του συμπτώματος είναι σημαντική, καθώς η κόπωση μπορεί να συνδέεται και με άλλες επιπλοκές, όπως φλεγμονές των αρθρώσεων.

4. Πόνοι στις αρθρώσεις και μυϊκή δυσκαμψία

Πολλοί ασθενείς με Sjögren εμφανίζουν ήπιο έως μέτριο πόνο στις αρθρώσεις, κυρίως στα χέρια, τους καρπούς και τα γόνατα. Η μυϊκή δυσκαμψία είναι συχνή, ιδιαίτερα μετά από περιόδους αδράνειας. Αν και οι φλεγμονές δεν είναι τόσο έντονες όσο σε άλλες αυτοάνοσες αρθρίτιδες, η τακτική άσκηση και η φυσιοθεραπεία βοηθούν στη διατήρηση της κινητικότητας.

5. Δερματικά συμπτώματα

Το σύνδρομο Sjögren μπορεί να προκαλέσει ξηρότητα του δέρματος, φαγούρα ή εξανθήματα. Σε μερικές περιπτώσεις εμφανίζεται ερύθημα ή αλλαγές στον χρωματισμό του δέρματος, ειδικά όταν υπάρχει φωτοευαισθησία. Η χρήση ενυδατικών κρεμών και η αποφυγή υπερβολικής έκθεσης στον ήλιο είναι βασικά μέτρα αυτοφροντίδας.

6. Δυσκολία κατάποσης και πρήξιμο στους σιελογόνους αδένες

Η χρόνια φλεγμονή των σιελογόνων αδένων μπορεί να προκαλέσει πρήξιμο και αίσθηση βάρους στο πρόσωπο. Επιπλέον, η ξηρότητα και η φλεγμονή δυσκολεύουν την κατάποση στερεών τροφών και την ομιλία. Η παρακολούθηση από ειδικό ΩΡΛ και η χρήση σιέλου-παράγοντα για ενυδάτωση μπορεί να μειώσει τα συμπτώματα.

7. Προβλήματα σε άλλα όργανα

Αν και το Sjögren επηρεάζει κυρίως μάτια και στόμα, σε μερικούς ασθενείς μπορεί να προκαλέσει φλεγμονές σε νεφρά, πνεύμονες, ήπαρ και αγγεία. Η εμφάνιση συμπτωμάτων όπως δύσπνοια, πόνος στην πλάτη ή αλλαγές στα νεφρικά εργαστηριακά αποτελέσματα πρέπει να αξιολογείται άμεσα από γιατρό.

Πότε να ζητήσετε ιατρική βοήθεια

Η διάγνωση του συνδρόμου Sjögren βασίζεται σε συνδυασμό κλινικών συμπτωμάτων, εξετάσεων αίματος για αντισώματα και αξιολόγηση της λειτουργίας των σιελογόνων και δακρυϊκών αδένων. Αν παρατηρήσετε ξηρότητα στα μάτια ή στο στόμα, ανεξήγητη κόπωση, πόνο στις αρθρώσεις ή πρήξιμο στο πρόσωπο, είναι σημαντικό να απευθυνθείτε σε ρευματολόγο ή παθολόγο.

Το σύνδρομο Sjögren είναι ένα αυτοάνοσο που συχνά παραμένει υποδιαγνωσμένο, παρά τα χαρακτηριστικά συμπτώματά του. Η έγκαιρη αναγνώριση των επτά βασικών σημείων — ξηρά μάτια, ξηρό στόμα, κόπωση, πόνοι στις αρθρώσεις, δερματικά προβλήματα, πρήξιμο στους σιελογόνους αδένες και πιθανή προσβολή άλλων οργάνων — μπορεί να βελτιώσει σημαντικά την ποιότητα ζωής. Με τη σωστή φαρμακευτική και συμπληρωματική αντιμετώπιση, οι ασθενείς μπορούν να διαχειριστούν τα συμπτώματα και να διατηρήσουν τη λειτουργικότητα και την ανεξαρτησία τους για πολλά χρόνια.