Σουδάν: 1.000 ημέρες πολέμου – Το σύστημα υγείας στο χείλος της κατάρρευσης

Η σύγκρουση στο Σουδάν συμπληρώνει σήμερα 1.000 ημέρες, με τη χώρα να έχει μετατραπεί στη μεγαλύτερη ανθρωπιστική και υγειονομική κρίση παγκοσμίως.

Σύμφωνα με στοιχεία του Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, περισσότεροι από 20 εκατομμύρια άνθρωποι χρειάζονται άμεση υγειονομική βοήθεια, ενώ 21 εκατομμύρια αντιμετωπίζουν σοβαρή επισιτιστική ανασφάλεια. Συνολικά, εκτιμάται ότι 33,7 εκατομμύρια πολίτες θα χρειαστούν ανθρωπιστική στήριξη μέσα στο 2026.

Σχεδόν τρία χρόνια συνεχούς βίας, σοβαροί περιορισμοί στην πρόσβαση ανθρωπιστικής βοήθειας και δραστική μείωση της χρηματοδότησης έχουν οδηγήσει το Σουδάν σε συνθήκες πλήρους αποσταθεροποίησης. Το σύστημα υγείας έχει υποστεί εκτεταμένες ζημιές εξαιτίας των συγκρούσεων, των ολοένα και πιο θανατηφόρων επιθέσεων σε δομές υγείας, της μαζικής μετακίνησης πληθυσμών, της έλλειψης βασικών φαρμάκων και ιατρικών εφοδίων, αλλά και της δραματικής υποστελέχωσης.

Παρά τις συνεχείς προσπάθειες του ΠΟΥ και των εταίρων του για την αποκατάσταση και επαναλειτουργία των υγειονομικών υπηρεσιών, πάνω από το ένα τρίτο των δομών υγείας της χώρας (37%) παραμένει εκτός λειτουργίας, στερώντας από εκατομμύρια ανθρώπους βασικές και σωτήριες υπηρεσίες. Από την έναρξη της σύγκρουσης τον Απρίλιο του 2023, έχουν καταγραφεί 201 επιθέσεις σε υγειονομικές εγκαταστάσεις, με 1.858 νεκρούς και 490 τραυματίες, γεγονός που συνιστά κατάφωρη παραβίαση του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου και θέτει σε άμεσο κίνδυνο υγειονομικούς, ασθενείς και φροντιστές.

«Χίλιες ημέρες πολέμου έχουν οδηγήσει το σύστημα υγείας στο χείλος της κατάρρευσης. Υπό την πίεση ασθενειών, πείνας και έλλειψης πρόσβασης σε βασικές υπηρεσίες, ο πληθυσμός βιώνει μια καταστροφική κατάσταση», τονίζει ο εκπρόσωπος του ΠΟΥ στο Σουδάν, επισημαίνοντας ότι, παρά τις δυσκολίες, συνεχίζονται οι προσπάθειες τόσο για τη διάσωση ζωών όσο και για την ανάκαμψη του συστήματος υγείας.

Ιδιαίτερα ανησυχητικός είναι και ο πρωτοφανής εκτοπισμός πληθυσμών. Περισσότερα από 13,6 εκατομμύρια άνθρωποι έχουν αναγκαστεί να εγκαταλείψουν τις εστίες τους, καθιστώντας το Σουδάν τη μεγαλύτερη κρίση εκτοπισμού στον κόσμο. Οι άθλιες συνθήκες διαβίωσης, ο συνωστισμός στους καταυλισμούς, η διακοπή υπηρεσιών ύδρευσης, αποχέτευσης και υγιεινής, καθώς και η κατάρρευση των εμβολιαστικών προγραμμάτων, έχουν οδηγήσει σε ραγδαία εξάπλωση επιδημιών.

Ο ΠΟΥ στηρίζει την αντιμετώπιση κρουσμάτων χολέρας, δάγκειου πυρετού, ελονοσίας και ιλαράς, με τη χολέρα να έχει καταγραφεί και στις 18 πολιτείες της χώρας, τον δάγκειο πυρετό σε 14 πολιτείες και την ελονοσία σε 16 πολιτείες. Η πρόσβαση τόσο σε προληπτική όσο και σε θεραπευτική φροντίδα παραμένει εξαιρετικά περιορισμένη, ιδίως για χρόνιες παθήσεις και σοβαρό οξύ υποσιτισμό.

Από την έναρξη της σύγκρουσης, ο ΠΟΥ, σε συνεργασία με τα ομοσπονδιακά και τοπικά υπουργεία Υγείας, έχει παραδώσει 3.378 μετρικούς τόνους φαρμάκων και ιατρικών εφοδίων, συνολικής αξίας περίπου 40 εκατ. δολαρίων, σε 48 υγειονομικούς εταίρους. Παράλληλα, 24 εκατομμύρια άνθρωποι έχουν εμβολιαστεί κατά της χολέρας, ενώ έχουν ενισχυθεί προγράμματα εμβολιασμού κατά της ελονοσίας. Περισσότερα από 3,3 εκατομμύρια άτομα έλαβαν υγειονομική φροντίδα σε νοσοκομεία, κέντρα πρωτοβάθμιας περίθαλψης και κινητές μονάδες που υποστηρίζονται από τον Οργανισμό, ενώ 112.400 παιδιά με σοβαρό οξύ υποσιτισμό και επιπλοκές έλαβαν θεραπεία σε λειτουργικά κέντρα σταθεροποίησης.

Την ίδια ώρα, ο ΠΟΥ προειδοποιεί ότι η συνεχιζόμενη σύγκρουση καθιστά ολόκληρες περιοχές, κυρίως στο Νταρφούρ και το Κορντοφάν, απρόσιτες για ανθρωπιστική βοήθεια, την ώρα που οι υγειονομικές ανάγκες αυξάνονται δραματικά. Ο Οργανισμός απευθύνει επείγουσα έκκληση για ασφαλή και απρόσκοπτη πρόσβαση σε όλες τις περιοχές της χώρας, ενίσχυση της χρηματοδότησης και άμεση κατάπαυση του πυρός, τονίζοντας ότι χωρίς ειρήνη η υγειονομική κρίση στο Σουδάν θα συνεχίσει να βαθαίνει, με ανυπολόγιστο ανθρώπινο κόστος.