Η σεξυπνία, γνωστή και ως σεξουαλική υπνοβασία ή σεξουαλική διαταραχή ύπνου, αποτελεί μια σχετικά άγνωστη και συχνά παρανοημένη διαταραχή ύπνου. Αναφέρεται σε καταστάσεις όπου ένα άτομο εκδηλώνει σεξουαλική δραστηριότητα ή επιθυμίες κατά τη διάρκεια του ύπνου, συχνά χωρίς να το συνειδητοποιεί ή να θυμάται τί έχει συμβεί την επόμενη ημέρα. Αυτή η διαταραχή μπορεί να περιλαμβάνει διάφορες συμπεριφορές, από απλές εκφράσεις επιθυμίας έως πιο ενεργητικές και επικίνδυνες ενέργειες.

Η σεξυπνία θεωρείται μια μορφή REM sleep behavior disorder (Διαταραχή συμπεριφοράς κατά τον ύπνο REM), όπου ο φυσιολογικός μυϊκός παράλυτος κατά τη διάρκεια του REM δεν λειτουργεί σωστά, επιτρέποντας την εκδήλωση ενεργητικών συμπεριφορών. Ωστόσο, σε ορισμένες περιπτώσεις, η σεξυπνία μπορεί να σχετίζεται και με άλλες διαταραχές ύπνου ή ψυχικές καταστάσεις. Οι αιτίες της σεξυπνίας μπορεί να είναι ποικίλες. Σημαντικό ρόλο φαίνεται να παίζουν το στρες, η ψυχική πίεση, η κόπωση, η χρήση ουσιών όπως αλκοόλ ή ναρκωτικά, καθώς και ορισμένα φάρμακα. Επιπλέον, η έλλειψη καλής ποιότητας ύπνου ή η παρουσία άλλων διαταραχών ύπνου, όπως η αποφρακτική άπνοια, μπορεί να αυξήσουν τον κίνδυνο εμφάνισης σεξυπνίας.
Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν συχνά: προετοιμασία ή εκτέλεση σεξουαλικών ενεργειών κατά τη διάρκεια του ύπνου, συχνά χωρίς την επίγνωση του ατόμου, και ενδεχομένως τραυματικές ή επικίνδυνες συμπεριφορές. Άτομα που πάσχουν από σεξυπνία μπορεί να ξυπνούν με ενοχές, φόβο ή αίσθηση ντροπής, ειδικά αν οι συμπεριφορές ήταν ακατάλληλες ή επιζήμιες.

Η αντιμετώπιση της σεξυπνίας περιλαμβάνει την καταπολέμηση των υποκείμενων αιτίων, όπως το στρες ή η χρήση ουσιών, καθώς και τη βελτίωση των συνηθειών ύπνου. Σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορεί να χρειάζεται φαρμακευτική αγωγή ή θεραπεία συμπεριφοράς υπό την επίβλεψη ειδικού. Η ασφάλεια είναι επίσης σημαντική, καθώς σε ορισμένες περιπτώσεις, η σεξυπνία μπορεί να οδηγήσει σε τραυματισμούς ή σε καταστάσεις που θέτουν σε κίνδυνο το άτομο ή το σύντροφό του.

