Εδώ και αιώνες, ψυχικές και σωματικές ασθένειες θεωρούνταν ξεχωριστές κατηγορίες, με διαφορετικούς γιατρούς και θεραπείες. Νέα έρευνα του Πανεπιστημίου του Κολοράντο στο Μπόλντερ δείχνει ότι τα ίδια τμήματα DNA που σχετίζονται με ψυχιατρικές διαταραχές —όπως κατάθλιψη, διαταραχή μετατραυματικού στρες και ΔΕΠΥ— συνδέονται επίσης με τον κίνδυνο εμφάνισης πολλών σωματικών ασθενειών.
Μελέτη σε μεγάλη κλίμακα
Η ανάλυση περιέλαβε σχεδόν δύο εκατομμύρια άτομα και δημοσιεύτηκε στο Nature Communications. Η μελέτη αναδεικνύει πόσο συχνά και γιατί οι ψυχικές και σωματικές ασθένειες εμφανίζονται μαζί, ανοίγοντας τον δρόμο για θεραπείες που θα αντιμετωπίζουν και τα δύο ταυτόχρονα.
Ο επικεφαλής συγγραφέας, Άντριου Γκρότσινγκερ, δήλωσε: «Το εκπληκτικό δεν είναι ότι οι διαταραχές συνδέονται, αλλά πόσο στενά. Σε γενετικό επίπεδο, δεν πρόκειται για δύο ξεχωριστές κατηγορίες».
Σωματικές και ψυχικές ασθένειες εμφανίζονται σε ζεύγη
Η προηγούμενη έρευνα έδειξε ότι τα άτομα με μία ψυχιατρική διαταραχή συχνά έχουν πολλές, πιθανώς λόγω κοινών γενετικών παραγόντων. Παρομοίως, το 38% του παγκόσμιου πληθυσμού έχει δύο ή περισσότερες χρόνιες σωματικές παθήσεις.
Η ύπαρξη ψυχικής διαταραχής αυξάνει τον κίνδυνο σωματικής ασθένειας κατά 37%, ενώ ορισμένες ψυχιατρικές διαταραχές αυξάνουν τον κίνδυνο συγκεκριμένων σωματικών διαταραχών έως και κατά 400%. Για παράδειγμα, άτομα με κατάθλιψη έχουν 1,5 φορές περισσότερες πιθανότητες να εμφανίσουν καρδιακές παθήσεις.
Γενετική ανάλυση και επικαλύψεις
Οι ερευνητές ανέλυσαν γενετικό υλικό και δεδομένα υγείας 1,9 εκατομμυρίων ατόμων για 73 σωματικά και 13 ψυχιατρικά αποτελέσματα. Διαπιστώθηκε ότι οι γενετικοί παράγοντες κινδύνου επικαλύπτονταν στο 42% των περιπτώσεων.
Οι νευροαναπτυξιακές διαταραχές, όπως η ΔΕΠΥ, είχαν περισσότερα κοινά με σωματικές ασθένειες παρά με άλλες ψυχιατρικές. Η μείζων κατάθλιψη, η διαταραχή μετατραυματικού στρες και οι διαταραχές χρήσης ουσιών είχαν επίσης υψηλά επίπεδα κοινού κινδύνου. Αντίθετα, ψυχαναγκαστικές διαταραχές όπως η ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή και το σύνδρομο Tourette συχνά δεν συσχετίζονταν με σωματικές ασθένειες.
Συγκεκριμένες τάσεις συμβαδισμού
- Σχιζοφρένεια: γαστρεντερικά προβλήματα.
- Διπολική διαταραχή: ουρογεννητικές διαταραχές και προβλήματα ύπνου.
- Κατάθλιψη και άγχος: καρδιαγγειακές παθήσεις.
Αιτίες και σχέσεις
Η ψυχική ασθένεια μπορεί να επιδεινώσει τη σωματική μέσω συμπεριφορών (κακή διατροφή, καθιστική ζωή), ενώ η σωματική ασθένεια μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο ψυχικών προβλημάτων. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ένα κοινό κομμάτι DNA αυξάνει ανεξάρτητα τον κίνδυνο και για τις δύο.
Προοπτικές για θεραπείες
Ο Jeremy Lawrence σημειώνει ότι θεραπείες που στοχεύουν ταυτόχρονα σωματική και ψυχική υγεία είναι εφικτές. Παραδείγματα αποτελούν οι αγωνιστές GLP-1, αρχικά για διαβήτη, που δείχνουν υπόσχεση και σε διαταραχές χρήσης ουσιών.
Η γενετική μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί για πρόβλεψη ευαλωσιμότητας σε ομάδες ασθενειών, επιτρέποντας έγκαιρη παρέμβαση.
Ο Άντριου Γκρότσινγκερ επισημαίνει: «Οι ψυχιατρικές διαταραχές είναι εξίσου πραγματικές με οποιαδήποτε ιατρική ασθένεια. Τα ευρήματά μας τεκμηριώνουν αυτή την αλήθεια».
Βρείτε μας στο Google News. Πατήστε εδώ!