ΠΟΥ: Μήνυμα για την Παγκόσμια Ημέρα κατά της Λέπρας

Κάθε χρόνο, την τελευταία Κυριακή του Ιανουαρίου, ο κόσμος στρέφει την προσοχή του σε μια από τις παλιότερες ανθρώπινες ασθένειες: τη λέπρα, επίσης γνωστή ως νόσο του Hansen. Το 2026, η Παγκόσμια Ημέρα κατά της Λέπρας θα εορταστεί στις 25 Ιανουαρίου, μια ημέρα αφιερωμένη και από τον ΠΟΥ στην ευαισθητοποίηση για αυτή την ασθένεια, στην ανάδειξη των δυσκολιών που βιώνουν όσοι επηρεάζονται και στην ενίσχυση της μάχης κατά του κοινωνικού στιγματισμού που την περιβάλλει.

Η λέπρα μπορεί να θεωρείται παλιά και σπάνια, όμως εξακολουθεί να υπάρχει σε πολλά σημεία του πλανήτη. Παρόλο που σήμερα η ασθένεια μπορεί να θεραπευθεί με απλή και δωρεάν αντιβιοτική αγωγή, κάθε χρόνο διαγιγνώσκονται εκατοντάδες χιλιάδες νέες περιπτώσεις σε χώρες της Ασίας, Αφρικής και Λατινικής Αμερικής. Ο κεντρικός στόχος της Παγκόσμιας Ημέρας Λεπρού είναι να υπενθυμίσει σε όλους ότι η ασθένεια δεν έχει εξαφανιστεί και ότι η γνώση και η έγκαιρη θεραπεία μπορούν να αποτρέψουν σοβαρές επιπλοκές και μόνιμες αναπηρίες.

Ένα από τα μεγαλύτερα εμπόδια στη μάχη κατά της λέπρας δεν είναι η έλλειψη ιατρικής θεραπείας, αλλά η κοινωνική απόρριψη και ο στιγματισμός που συχνά αντιμετωπίζουν οι άνθρωποι με τη νόσο. Σε πολλές κοινότητες, η λέπρα συνδέεται με παλαιότερες πεποιθήσεις, φόβους και προκαταλήψεις που δυσκολεύουν την πρόσβαση σε θεραπεία και υποστήριξη. Ο κοινωνικός στιγματισμός μπορεί να οδηγήσει σε απομόνωση των ασθενών από την οικογένεια και την κοινωνία, σε απώλεια θέσεων εργασίας, ακόμα και σε διακρίσεις στην εκπαίδευση και σε άλλες πτυχές της καθημερινής ζωής.

Η φετινή ημέρα έχει ως κεντρικό μήνυμα ότι η λέπρα είναι ιάσιμη, αλλά η πραγματική πρόκληση είναι ο στιγματισμός. Αυτό το μήνυμα απευθύνεται σε όλους: επαγγελματίες υγείας, κοινότητες, εκπαιδευτικούς και πολίτες. Η αδιαφορία και η άγνοια δεν πρέπει να εμποδίζουν την έγκαιρη διάγνωση και αντιμετώπιση της ασθένειας. Η εκπαίδευση και η ενημέρωση μπορούν να καταπολεμήσουν τα στερεότυπα και να δημιουργήσουν ένα περιβάλλον όπου κάθε ασθενής θα μπορεί να αναζητά βοήθεια χωρίς φόβο και ντροπή.

Η ιστορία της λέπρας είναι βαθιά ριζωμένη στην ανθρώπινη ιστορία. Αναφέρεται σε αρχαία κείμενα και μέσα στους αιώνες έχει αποτελέσει αιτία φόβου και απομόνωσης. Ο σύγχρονος κόσμος έχει τα μέσα να θεραπεύσει αυτή την ασθένεια, όμως οι κοινωνικές αντιλήψεις εξακολουθούν να δημιουργούν εμπόδια. Για αυτόν τον λόγο, όχι μόνο η μείωση των κρουσμάτων, αλλά και η κατάργηση των διακρίσεων αποτελούν απαραίτητες προϋποθέσεις για μια δικαιότερη παγκόσμια κοινότητα.

Η Παγκόσμια Ημέρα κατά της Λέπρας είναι επίσης μια ευκαιρία να αναδειχθεί το γεγονός ότι οι άνθρωποι που έχουν βιώσει ή συνεχίζουν να αντιμετωπίζουν τη λέπρα συχνά ανήκουν στις πιο ευάλωτες και περιθωριοποιημένες ομάδες του πληθυσμού. Οι επιδράσεις της φτώχειας, η περιορισμένη πρόσβαση σε υγειονομική περίθαλψη και οι συνέπειες των κοινωνικών ανισοτήτων επιδεινώνουν την κατάσταση για πολλούς από αυτούς. Η μάχη κατά της λέπρας δεν μπορεί να περιοριστεί στη θεραπεία μόνον των συμπτωμάτων· πρέπει να επεκταθεί στην καταπολέμηση των δομικών ανισοτήτων που δυσχεραίνουν την πρόληψη και την υποστήριξη.

Ένα από τα βασικά μηνύματα που μεταφέρει η φετινή ημέρα είναι ότι ο αγώνας για έναν κόσμο χωρίς λέπρα πρέπει να συνεχιστεί με αυξημένη ενέργεια και επαγρύπνηση. Η έγκαιρη διάγνωση, η πρόσβαση σε θεραπεία και η κοινωνική αποδοχή πρέπει να αποτελέσουν προτεραιότητες για τις υγειονομικές αρχές, τις κυβερνήσεις και τις κοινοτικές οργανώσεις. Κανένας δεν πρέπει να αντιμετωπίζει μόνος τις δυσκολίες που συνεπάγεται μια τέτοια διάγνωση και η κοινωνία οφείλει να δείξει ανθρώπινη αλληλεγγύη και σεβασμό προς όλους.

Ο κόσμος σήμερα διαθέτει την τεχνολογία και την επιστημονική γνώση για να θεραπεύσει τη λέπρα, αλλά η πραγματική αλλαγή προϋποθέτει κοινωνική ευαισθησία, εκπαίδευση και ανθρώπινη συμπεριφορά. Αν επιτύχουμε να αντιμετωπίσουμε τον στιγματισμό όσο καλά αντιμετωπίζουμε την ίδια την ασθένεια, τότε δεν θα σηματοδοτούμε μόνο μια ιατρική νίκη, αλλά και μια νίκη της ανθρωπιάς και της κοινωνικής δικαιοσύνης.

Την 25η Ιανουαρίου 2026, ας σκεφτούμε όλοι τη σημασία αυτής της ημέρας: όχι μόνο ως μια υπενθύμιση μιας παλιάς ασθένειας, αλλά ως κάλεσμα για δράση ενάντια στην αδιαφορία και τον αποκλεισμό. Ας προσφέρουμε γνώση, υποστήριξη και κατανόηση σε κάθε άνθρωπο που έχει επηρεαστεί από τη λέπρα — και ας εργαστούμε για έναν κόσμο όπου κανείς δεν θα φοβάται να ζητήσει βοήθεια και να ζήσει με αξιοπρέπεια.