ΠΟΥ: Επανεξέταση της Παγκόσμιας Ατζέντας Εμβολιασμού 2030 και οι νέες προκλήσεις

Η πρόοδος των εμβολιασμών παγκοσμίως και οι προκλήσεις της επόμενης δεκαετίας βρέθηκαν στο επίκεντρο της 158ης συνεδρίασης του Εκτελεστικού Συμβουλίου του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ). Εκεί, δεκάδες χώρες και οργανισμοί αξιολόγησαν την πορεία της λεγόμενης «Ατζέντας Εμβολιασμού 2030» (Immunization Agenda 2030 – IA2030), ενός στρατηγικού σχεδίου που έχει στόχο να διασφαλίσει ότι όλοι οι άνθρωποι, σε κάθε ηλικία και περιοχή, θα έχουν πρόσβαση σε σωτήρια εμβόλια.

Η IA2030 αποτελεί τη βασική διεθνή στρατηγική για την επόμενη δεκαετία, με στόχο όχι μόνο την αύξηση της κάλυψης αλλά και τη μείωση των ανισοτήτων στον τομέα της υγείας. Σύμφωνα με τον ΠΟΥ, τα εμβόλια αποτελούν ένα από τα πιο αποδοτικά εργαλεία δημόσιας υγείας, καθώς προλαμβάνουν ασθένειες, σώζουν εκατομμύρια ζωές και ενισχύουν τα συστήματα υγείας.

Η ανάγκη προσαρμογής σε μια νέα πραγματικότητα

Κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης, τα κράτη-μέλη αναγνώρισαν ότι το παγκόσμιο περιβάλλον υγείας έχει αλλάξει σημαντικά από το 2020, εξαιτίας παραγόντων όπως η πανδημία, οι γεωπολιτικές κρίσεις και οι οικονομικές πιέσεις. Ως αποτέλεσμα, η υλοποίηση της Ατζέντας πρέπει να προσαρμοστεί σε αυτές τις νέες συνθήκες.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην ισότητα στην πρόσβαση στα εμβόλια. Πολλές χώρες υπογράμμισαν ότι πρέπει να δοθεί προτεραιότητα στα παιδιά που δεν έχουν λάβει καμία δόση («zero-dose children») και σε πληθυσμούς που ζουν σε απομακρυσμένες ή ευάλωτες περιοχές, όπως ζώνες συγκρούσεων.

Παράλληλα, επισημάνθηκε η ανάγκη ένταξης των εμβολιασμών στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας, στους εθνικούς προϋπολογισμούς και στα συστήματα πληροφόρησης υγείας, ώστε να αποτελούν μόνιμο και βιώσιμο μέρος των υπηρεσιών.

Μείωση χρηματοδότησης και νέες προτεραιότητες

Ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα που συζητήθηκαν ήταν η μείωση της διεθνούς και εθνικής χρηματοδότησης για προγράμματα εμβολιασμού. Οι χώρες συμφώνησαν ότι, λόγω των περιορισμένων πόρων, είναι απαραίτητο να υπάρξει σαφής ιεράρχηση δράσεων.

Ως βασικές προτεραιότητες αναδείχθηκαν:

• η επιτήρηση και καταγραφή δεδομένων,

• η άμεση αντιμετώπιση επιδημιών,

• η ενίσχυση της ζήτησης για εμβόλια μέσω ενημέρωσης του κοινού.

Ιδιαίτερη ανησυχία εκφράστηκε για την παραπληροφόρηση και τη διστακτικότητα απέναντι στους εμβολιασμούς. Τα κράτη-μέλη τόνισαν ότι απαιτούνται ισχυρότερες στρατηγικές επικοινωνίας, βασισμένες σε επιστημονικά δεδομένα, ώστε να ενισχυθεί η εμπιστοσύνη των πολιτών.

Δεδομένα, διαφάνεια και ευθύνη

Ένα ακόμα βασικό θέμα ήταν η ανάγκη βελτίωσης της συλλογής και αξιοποίησης δεδομένων. Οι αντιπρόσωποι ζήτησαν πιο λεπτομερή στοιχεία σε τοπικό επίπεδο, επενδύσεις σε ψηφιακά συστήματα εμβολιασμού και ισχυρότερους μηχανισμούς λογοδοσίας.

Η χρήση αξιόπιστων δεδομένων θεωρείται κρίσιμη για την παρακολούθηση της προόδου, τον εντοπισμό κενών στην κάλυψη και τη λήψη αποτελεσματικών πολιτικών αποφάσεων.

Η σημασία της εθνικής ευθύνης

Τα κράτη υπογράμμισαν ότι η επιτυχία της Ατζέντας εξαρτάται από την «ιδιοκτησία» των προγραμμάτων σε εθνικό επίπεδο. Αυτό σημαίνει ευθυγράμμιση με εθνικές στρατηγικές, ενίσχυση της εγχώριας χρηματοδότησης και δημιουργία βιώσιμων μηχανισμών εφαρμογής.

Ο ΠΟΥ και οι διεθνείς εταίροι, όπως η UNICEF και η Gavi, καλούνται να προσφέρουν σαφείς κατευθύνσεις και συντονισμένη δράση για το δεύτερο μισό της δεκαετίας έως το 2030.

Προοπτικές και ευρύτερες προκλήσεις

Η IA2030 συνδέεται στενά με τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης και τη συνολική ενίσχυση των συστημάτων υγείας. Ωστόσο, παρά την πρόοδο των τελευταίων ετών, πολλά κράτη εξακολουθούν να υστερούν σε βασικούς δείκτες εμβολιαστικής κάλυψης.

Παράλληλα, η συνεδρίαση ανέδειξε και άλλες παγκόσμιες προτεραιότητες, όπως την καταπολέμηση της φυματίωσης και την εξάλειψη της πολιομυελίτιδας, που επίσης απαιτούν ισχυρή χρηματοδότηση και διεθνή συνεργασία.

Η επανεξέταση της Ατζέντας Εμβολιασμού 2030 δείχνει ότι, παρά τις σημαντικές επιτυχίες, η παγκόσμια κοινότητα βρίσκεται μπροστά σε κρίσιμες προκλήσεις. Η μείωση των πόρων, οι ανισότητες πρόσβασης και η παραπληροφόρηση αποτελούν βασικά εμπόδια.

Ωστόσο, η διεθνής συνεργασία, η ενίσχυση της εμπιστοσύνης των πολιτών και η ενσωμάτωση των εμβολιασμών στα εθνικά συστήματα υγείας μπορούν να διασφαλίσουν ότι ο στόχος της καθολικής προστασίας μέσω εμβολίων θα παραμείνει εφικτός έως το 2030.