Φανταστείτε να κάθεστε απέναντι σε κάποιον που σας περιγράφει δύο ταινίες. Ακούτε προσεκτικά, προσπαθώντας να αποφασίσετε ποια σας ενδιαφέρει περισσότερο. Χωρίς να το καταλαβαίνετε, το πρόσωπο ήδη αποκαλύπτει την προτίμησή σας: ένα χαμόγελο, ένα ελαφρύ σήκωμα φρυδιών ή μια μυϊκή αντίδραση μπορεί να δείξει ποια επιλογή θα προτιμήσετε. Αυτό το φαινόμενο, γνωστό ως μίμηση του προσώπου, αποδεικνύεται ισχυρός προγνωστικός παράγοντας των επιλογών μας.

Η μελέτη του Πανεπιστημίου του Τελ Αβίβ
Η μελέτη διεξήχθη από τη Σχολή Ψυχολογικών Επιστημών του Πανεπιστημίου του Τελ Αβίβ, με επικεφαλής τον διδακτορικό φοιτητή Liron Amihai και την καθηγήτρια Yaara Yeshurun, σε συνεργασία με την καθηγήτρια Yael Hanein της Σχολής Μηχανικών. Δημοσιεύθηκε στο Communications Psychology.
Δεκάδες ζεύγη συμμετεχόντων πήραν μέρος σε πειράματα όπου το ένα άτομο περιέγραφε δύο διαφορετικές ταινίες και το άλλο έπρεπε να επιλέξει ποια θα προτιμούσε. Η ερευνητική ομάδα χρησιμοποιούσε ηλεκτρόδια ΗΜΓ για να παρακολουθεί μικροκινήσεις του προσώπου που δεν είναι ορατές με γυμνό μάτι.
Η μίμηση προβλέπει τις προτιμήσεις
Τα ευρήματα ήταν σαφή: οι συμμετέχοντες προτιμούσαν σταθερά την επιλογή που είχε προκαλέσει μεγαλύτερη μίμηση των θετικών εκφράσεων του ομιλητή. Αυτό συνέβαινε ακόμα και όταν τους ζητήθηκε να επιλέξουν σύμφωνα με το προσωπικό τους γούστο και όχι σύμφωνα με τον ομιλητή.
Εντυπωσιακό ήταν ότι η ίδια πρόβλεψη λειτουργούσε ακόμα και όταν οι συμμετέχοντες άκουγαν μόνο τη φωνή ενός ομιλητή, χωρίς να βλέπουν το πρόσωπό του. Η «μίμηση φωνητικών εκφράσεων», όπως το χαμόγελο που ακουγόταν στη φωνή, επηρέαζε επίσης την επιλογή τους.
Κοινωνική σύνδεση και λήψη αποφάσεων
Η μελέτη δείχνει ότι η μίμηση του προσώπου δεν είναι μόνο ένας κοινωνικός μηχανισμός σύνδεσης, αλλά λειτουργεί ως εσωτερικό σήμα στον εγκέφαλο, καταγράφοντας τη συμφωνία ή την προτίμηση. Όπως εξηγεί ο Liron Amihai, «Η μίμηση των εκφράσεων μας «παρασύρει» προς τον ομιλητή και η μυϊκή ανατροφοδότηση μπορεί να επηρεάσει τις αποφάσεις μας πριν καν τις επεξεργαστούμε λεκτικά».
Με άλλα λόγια, η μίμηση του προσώπου αποτελεί μέρος του συστήματος λήψης αποφάσεων και δεν είναι απλώς μια ευγενική χειρονομία.
Μελλοντικές εφαρμογές
Η τεχνολογία που χρησιμοποιήθηκε στη μελέτη ανοίγει τον δρόμο για συστήματα που μπορούν να αναγνωρίζουν συναισθηματικές προτιμήσεις με φυσικό τρόπο, χωρίς να χρειάζονται ερωτήσεις ή άμεσες δηλώσεις. Αυτό έχει σημαντικές επιπτώσεις σε τομείς όπως η διαφήμιση, το μάρκετινγκ και η ψυχολογία, διευρύνοντας την κατανόηση της ανθρώπινης συμπεριφοράς και της λήψης αποφάσεων.

Η μελέτη καταδεικνύει ότι η λήψη αποφάσεων δεν είναι μόνο θέμα σκέψης, αλλά και σώματος και συναισθήματος. Η μίμηση του προσώπου λειτουργεί ως καθοδηγητικό σήμα, προβλέποντας τις προτιμήσεις μας και αποκαλύπτοντας πώς ενστικτωδώς συνδεόμαστε με τους άλλους. Καθώς η τεχνολογία και η επιστήμη εξελίσσονται, η κατανόηση αυτών των μηχανισμών μπορεί να μεταμορφώσει την αλληλεπίδραση ανθρώπου-ανθρώπου και ανθρώπου-μηχανής.

