Σοβαρές παραβάσεις στη διαδικασία χορήγησης προνοιακών επιδομάτων αποκάλυψε εκτεταμένος έλεγχος της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας στον Οργανισμό Προνοιακών Επιδομάτων και Κοινωνικής Αλληλεγγύης (ΟΠΕΚΑ). Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, διαπιστώθηκε ότι σημαντικά ποσά επιδομάτων καταβλήθηκαν σε άτομα που δεν τα δικαιούνταν, με το συνολικό ύψος των αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών να φτάνει τα 1,86 εκατομμύρια ευρώ.

Έλεγχος σε εκατοντάδες φακέλους
Η έρευνα κάλυψε την περίοδο από τον Ιανουάριο του 2020 έως τον Δεκέμβριο του 2022 και περιλάμβανε ελέγχους σε 372 φακέλους αιτήσεων για επιδόματα. Από τον δειγματοληπτικό έλεγχο προέκυψαν πολυάριθμες παραβάσεις του θεσμικού πλαισίου και σημαντικές δυσλειτουργίες στις διαδικασίες.
Οι ελεγκτές διαπίστωσαν ότι σε αρκετές περιπτώσεις δεν τηρήθηκαν οι προβλεπόμενες διαδικασίες υποβολής αιτήσεων, ενώ παρατηρήθηκε ότι ο χειρισμός των αιτήσεων δεν γινόταν με χρονολογική σειρά, όπως ορίζει η νομοθεσία.
Περιπτώσεις παράτυπων εγκρίσεων
Μεταξύ των σημαντικότερων ευρημάτων ήταν η έγκριση αιτήσεων παρά την ύπαρξη ελλιπών δικαιολογητικών ή τη μη πλήρωση των κριτηρίων. Για παράδειγμα, εντοπίστηκαν περιπτώσεις όπου το επίδομα εγκρίθηκε χωρίς να πληρούνται βασικές προϋποθέσεις, όπως το ηλικιακό όριο.
Επιπλέον, διαπιστώθηκε ότι σε ορισμένες περιπτώσεις τα επιδόματα καταβάλλονταν νωρίτερα από την ημερομηνία που έπρεπε, με αποτέλεσμα να δίνονται για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα από το επιτρεπόμενο.
Ανάλυση των αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών
Από τη λεπτομερή εξέταση των φακέλων προέκυψαν διαφορετικές κατηγορίες παρατυπιών. Σε 178 εγκριτικές αποφάσεις εντοπίστηκαν αχρεωστήτως καταβληθέντα ποσά που ανέρχονταν σε περίπου 723.000 ευρώ. Σε άλλες 91 αποφάσεις το ποσό ξεπέρασε τις 216.000 ευρώ, ενώ από επανέλεγχο 76 αποφάσεων διαπιστώθηκαν επιπλέον 895.000 ευρώ μη νόμιμων πληρωμών.
Παράλληλα, εντοπίστηκαν και περιπτώσεις ασυμφωνίας στοιχείων, όπως διαφορές μεταξύ ημερομηνιών γέννησης και αριθμών κοινωνικής ασφάλισης, που οδήγησαν σε επιπλέον καταβολές ύψους περίπου 60.000 ευρώ.
Ευθύνες και πιθανές ποινικές συνέπειες
Ο έλεγχος αποκάλυψε επίσης σοβαρές ενδείξεις διοικητικών παρατυπιών. Συγκεκριμένα, διαπιστώθηκε ότι πρώην προϊστάμενος φέρεται να κρατούσε φακέλους αιτήσεων και να επιχειρούσε παράτυπες εγκρίσεις ακόμη και μετά τη μετακίνησή του από τον οργανισμό.
Επιπλέον, σύμφωνα με τα ευρήματα, κατά τη διάρκεια θητείας προϊσταμένων επιτρεπόταν η παρουσία τρίτων προσώπων στην υπηρεσία, τα οποία κατέθεταν αιτήσεις εκτός της προβλεπόμενης διαδικασίας.
Η έκθεση του ελέγχου διαβιβάστηκε στην Εισαγγελία Εφετών Αθηνών για την αναζήτηση τυχόν ποινικών ευθυνών.
Συστάσεις για ενίσχυση των ελέγχων
Η Εθνική Αρχή Διαφάνειας πρότεινε σειρά μέτρων για τη βελτίωση της διαδικασίας. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται η άσκηση πειθαρχικού ελέγχου στους εμπλεκόμενους υπαλλήλους, η ανάκτηση των αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών και η ενίσχυση των ελέγχων σχετικά με τις προϋποθέσεις χορήγησης επιδομάτων.
Παράλληλα, τονίζεται η ανάγκη αυστηρότερης τήρησης των διαδικασιών, ώστε να αποτραπούν παρόμοια περιστατικά στο μέλλον και να διασφαλιστεί η διαφάνεια στη διαχείριση των δημόσιων πόρων.

Επιπτώσεις και σημασία της υπόθεσης
Η υπόθεση αναδεικνύει τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι δημόσιοι οργανισμοί στη διαχείριση κοινωνικών παροχών. Τα επιδόματα αποτελούν βασικό μηχανισμό στήριξης για ευάλωτες ομάδες, και οποιαδήποτε παρατυπία επηρεάζει όχι μόνο τα δημόσια οικονομικά αλλά και την κοινωνική δικαιοσύνη.
Ειδικοί σημειώνουν ότι τέτοιες υποθέσεις υπογραμμίζουν τη σημασία της ψηφιοποίησης διαδικασιών, της διασταύρωσης στοιχείων και της ενίσχυσης των ελεγκτικών μηχανισμών, ώστε να περιοριστούν τα περιθώρια λαθών ή καταχρήσεων.
Ο έλεγχος στον ΟΠΕΚΑ αποκάλυψε εκτεταμένες παρατυπίες και σημαντικά ποσά που καταβλήθηκαν χωρίς νόμιμη βάση, αναδεικνύοντας την ανάγκη για αυστηρότερη εποπτεία και διαφάνεια. Η εξέλιξη της υπόθεσης, ιδίως σε επίπεδο ποινικών ευθυνών και ανάκτησης των χρημάτων, αναμένεται να αποτελέσει κρίσιμο τεστ για την αποτελεσματικότητα των μηχανισμών ελέγχου στη δημόσια διοίκηση.

