Οι ανισότητες ενισχύουν το κάπνισμα και τον εθισμό στον καπνό

Μια νέα μελέτη που δημοσιεύτηκε στο Nicotine and Tobacco Research από την Oxford University Press δείχνει ότι τα άτομα με μεγαλύτερα οικονομικά μειονεκτήματα είναι πιο πιθανό να καπνίζουν τσιγάρα, να εμφανίζουν υψηλότερο βαθμό εθισμού στον καπνό και να δυσκολεύονται περισσότερο να διακόψουν το κάπνισμα, σε σχέση με όσους βρίσκονται σε καλύτερη κοινωνικοοικονομική θέση. Το μοτίβο αυτό παρατηρήθηκε ανεξάρτητα από τη μορφή ή τη σοβαρότητα του μειονεκτήματος.

Διαχρονική αντοχή των ανισοτήτων στο κάπνισμα

Παρά τις δεκαετίες πολιτικών για τη μείωση του καπνίσματος, η χρήση καπνού παραμένει κύρια αιτία θνησιμότητας που μπορεί να προληφθεί. Στην Αγγλία, περίπου το 11,9% των ενηλίκων καπνίζουν, ενώ στις ΗΠΑ το ποσοστό φτάνει το 11,6%. Οι υψηλότερες επικρατήσεις καπνίσματος μεταξύ των μειονεκτούσων ομάδων συνδέονται με περισσότερες ασθένειες, αναπηρίες και πρόωρους θανάτους.

Σχεδιασμός της μελέτης

Οι ερευνητές από το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, το University College London και το Πανεπιστήμιο της Μασαχουσέτης στο Άμχερστ ανέλυσαν δεδομένα από τη Μελέτη Εργαλειοθήκης Καπνίσματος, μια συνεχιζόμενη, εγκάρσια έρευνα ενηλίκων στην Αγγλία μεταξύ 2014 και 2023. Στόχος ήταν να εξεταστούν οι συνδέσεις μεταξύ των συμπεριφορών καπνίσματος και διαφορετικών μέτρων κοινωνικοοικονομικής μειονεξίας, όπως:

• Επαγγελματική κοινωνική βαθμίδα

• Κατάσταση απασχόλησης

• Τύπος στέγασης

• Μορφωτικό επίπεδο

• Εισόδημα νοικοκυριού

Οι ερευνητές εξέτασαν τη συχνότητα του καπνίσματος, τον βαθμό εθισμού στον καπνό και τις προσπάθειες διακοπής του καπνίσματος τον τελευταίο χρόνο.

Κύρια ευρήματα

Από τα 195.543 άτομα που συμμετείχαν:

• Η πιθανότητα καπνίσματος αυξάνεται με την αύξηση της κοινωνικοοικονομικής μειονεξίας, ανεξάρτητα από τη μέτρηση που χρησιμοποιείται (επάγγελμα, στέγαση, εκπαίδευση, εισόδημα).

• Η επιθυμία για κάπνισμα και τα επίπεδα εθισμού ήταν υψηλότερα στις πιο μειονεκτούσες ομάδες.

• Άτομα με χαμηλότερο μορφωτικό επίπεδο, χαμηλότερα εισοδήματα ή κατοικία σε κοινωνική στέγαση ήταν λιγότερο πιθανό να προσπαθήσουν να διακόψουν το κάπνισμα.

• Από όσους προσπάθησαν να διακόψουν το κάπνισμα, όσοι νοίκιαζαν ή ζούσαν σε κοινωνική κατοικία είχαν μικρότερη επιτυχία.

• Τα ηλεκτρονικά τσιγάρα ήταν το πιο συνηθισμένο βοήθημα διακοπής, αλλά η χρήση τους διέφερε ανάλογα με τον τύπο μειονεκτήματος.

Η επικεφαλής συγγραφέας Άνικα Θεοδούλου τόνισε:

«Αν και τα ποσοστά καπνίσματος έχουν μειωθεί την τελευταία δεκαετία, αυτά τα ευρήματα δείχνουν ότι οι μειονεκτούσες ομάδες συνεχίζουν να καπνίζουν περισσότερο, είναι πιο εξαρτημένες και δυσκολεύονται περισσότερο να διακόψουν».

Η μελέτη υπογραμμίζει ότι η αύξηση της πρόσβασης και η ενίσχυση της χρήσης υπηρεσιών διακοπής του καπνίσματος για τα πιο μειονεκτούντα άτομα αποτελούν κρίσιμα βήματα για τη μείωση των ανισοτήτων στην υγεία που προκαλεί η χρήση καπνού.