Ο Charles Hillman, καθηγητής ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο Northeastern, γνωρίζει εδώ και καιρό ότι η σωματική δραστηριότητα έχει θετική επίδραση στον εγκέφαλο. Η επίδραση αυτή έχει τεκμηριωθεί μέσα από ποικίλα πειραματικά πλαίσια, αποδεικνύοντας ότι η άσκηση βελτιώνει τη συγκέντρωση και την εκτελεστική λειτουργία. Η εκτελεστική λειτουργία, σύμφωνα με την Κλινική του Κλίβελαντ, αναφέρεται στο σύνολο των γνωστικών διεργασιών που μας βοηθούν να θέτουμε στόχους, να σχεδιάζουμε, να επιλύουμε προβλήματα και να διαχειριζόμαστε συναισθήματα.

Νέα Στοιχεία από Πανεπιστημιακή Μελέτη
Μια πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύτηκε στο Διεθνές Περιοδικό Προώθησης της Ψυχικής Υγείας, με συνυπογραφή του Hillman, του ομότιμου καθηγητή Art Kramer και συναδέλφων, προσφέρει πρακτικά στοιχεία για τα οφέλη της άσκησης. Στη μελέτη, φοιτητές πανεπιστημίου εκτέλεσαν μια σύντομη συνεχή άσκηση 10 λεπτών λίγο πριν παρακολουθήσουν το μάθημα. Οι συμμετέχοντες συμπλήρωσαν ερωτηματολόγια αξιολόγησης της εκτελεστικής τους λειτουργίας πριν και μετά τη δραστηριότητα. Σε μια ημέρα χωρίς άσκηση, η ομάδα ελέγχου απάντησε στα ίδια ερωτηματολόγια πριν και μετά το μάθημα. Τα αποτελέσματα έδειξαν σαφή βελτίωση στις μετρήσεις εκτελεστικής λειτουργίας μετά την άσκηση, υποδηλώνοντας ότι ακόμη και σύντομες συνεδρίες μέτριας έντασης μπορούν να ενισχύσουν τη γνωστική επεξεργασία.
Μέτρια Ένταση Αρκεί
Ο Hillman επισημαίνει ότι η θετική επίδραση στη γνωστική λειτουργία δεν απαιτεί έντονη άσκηση. Η μέτρια ένταση, όπως το περπάτημα ανάμεσα σε κτίρια στην πανεπιστημιούπολη, είναι συχνά επαρκής για να προκαλέσει βελτίωση στη συγκέντρωση και στη διαχείριση προσοχής. Στην πραγματικότητα, οι ερευνητές παρατήρησαν ότι για νεαρούς ενήλικες, η βελτίωση στη γνωστική επεξεργασία ήταν πιο έντονη μετά από μέτρια συνεχή άσκηση (MICE) παρά μετά από διαλειμματική προπόνηση υψηλής έντασης (HIIT). Η απλότητα αυτής της προσέγγισης υποδηλώνει ότι καθημερινές δραστηριότητες, όπως η μετακίνηση στην τάξη με τα πόδια, μπορεί να προσφέρουν ήδη σημαντικά οφέλη.
Άσκηση και Εκπαίδευση
Η έρευνα του Hillman έχει ήδη επηρεάσει πρακτικά προγράμματα σε σχολικές περιφέρειες των Ηνωμένων Πολιτειών. Οι μαθητές που εκτελούν δομημένη άσκηση πριν από τη μάθηση ή τις εξετάσεις παρουσιάζουν βελτιώσεις σε τυποποιημένα τεστ ανάγνωσης, μαθηματικών και αριθμητικής. Τα οφέλη δεν περιορίζονται μόνο στα παιδιά με τυπική ανάπτυξη, αλλά ισχύουν επίσης για παιδιά με ΔΕΠΥ. Τα στοιχεία αυτά ενισχύουν την ιδέα ότι η άσκηση πριν από δραστηριότητες που απαιτούν συγκέντρωση μπορεί να βελτιώσει σημαντικά την ακαδημαϊκή επίδοση και την εκτελεστική λειτουργία.
Μακροπρόθεσμη Υγεία του Εγκεφάλου
Ο Hillman τονίζει ότι η διατήρηση της σωματικής δραστηριότητας σε τακτά χρονικά διαστήματα, καθ’ όλη τη διάρκεια της εβδομάδας και κατά τη διάρκεια της ημέρας, αποτελεί κλειδί για τη μακροπρόθεσμη υγεία του εγκεφάλου. Τα προσωπικά του παραδείγματα περιλαμβάνουν δραστηριότητες όπως χόκεϊ επί πάγου, ορεινή ποδηλασία, πεζοπορία και γιόγκα, οι οποίες δεν απαιτούν συνδρομή σε γυμναστήριο. Όπως σημειώνει, «υπάρχουν εκατομμύρια τρόποι να είμαστε δραστήριοι και είναι θέμα να βρούμε αυτόν που μας ταιριάζει».
Οφέλη για Γνωστική και Σωματική Υγεία
Η μελέτη του Hillman αποτελεί ακόμη έναν κρίκο στην αλυσίδα ερευνών που δείχνει ότι η άσκηση ενισχύει τη συγκέντρωση, τη λήψη αποφάσεων και την εκτελεστική λειτουργία. Η θετική επίδραση δεν περιορίζεται μόνο στη γνωστική λειτουργία αλλά εκτείνεται και στη σωματική υγεία, καθώς η τακτική δραστηριότητα μειώνει τον κίνδυνο καρδιαγγειακών παθήσεων, βελτιώνει τη διάθεση και ενισχύει τη γενική ευεξία.
Συμβουλές για Ενσωμάτωση της Άσκησης
Ο Hillman προτείνει πρακτικούς τρόπους για να ενσωματωθεί η άσκηση στην καθημερινότητα, χωρίς να απαιτείται εξειδικευμένος εξοπλισμός ή γυμναστήριο. Ακόμη και μικρές αλλαγές, όπως το περπάτημα για να φτάσετε σε μια τάξη ή η χρήση σκάλας αντί του ανελκυστήρα, μπορούν να έχουν σημαντικά οφέλη. Η τακτική κίνηση, σε συνδυασμό με δομημένες προπονήσεις, μπορεί να ενισχύσει τόσο τη γνωστική απόδοση όσο και την ευεξία, καθιστώντας τη σωματική δραστηριότητα ουσιαστικό εργαλείο για την καθημερινή ζωή.
Τα επιστημονικά δεδομένα είναι πλέον σαφή: η άσκηση ενισχύει τη γνωστική λειτουργία και την εκτελεστική ικανότητα, ακόμη και με μέτριας έντασης δραστηριότητες. Η τακτική σωματική δραστηριότητα πριν από δραστηριότητες που απαιτούν συγκέντρωση μπορεί να βελτιώσει την επίδοση και να ενισχύσει τη συνολική υγεία του εγκεφάλου. Όπως καταλήγει ο Hillman, λίγη κίνηση πριν από τα μαθήματα ή τις καθημερινές υποχρεώσεις δεν είναι μόνο επωφελής αλλά και πρακτικά απαραίτητη για βελτιωμένη γνωστική απόδοση και ευεξία.


