Οι ουρολοιμώξεις είναι ιδιαίτερα συχνές και συχνά επώδυνες, αν και παραμένουν ένα θέμα για το οποίο πολλοί διστάζουν να μιλήσουν. Υπολογίζεται ότι περίπου το 60% των γυναικών και το 20% των ανδρών θα εμφανίσουν τουλάχιστον μία ουρολοίμωξη στη διάρκεια της ζωής τους. Αν και συνήθως θεωρούνται ήπιες λοιμώξεις, σε σπάνιες περιπτώσεις μπορούν να εξελιχθούν σε σοβαρές καταστάσεις. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ο θάνατος της ηθοποιού Τάνια Ρόμπερτς το 2021, μετά από ουρολοίμωξη που οδήγησε σε σήψη.
Εδώ και χρόνια, οι συμβουλές για την πρόληψη και τη διαχείριση των ουρολοιμώξεων εστιάζουν στη διατροφή και την ενυδάτωση, όπως η κατανάλωση χυμού κράνμπερι, η αποφυγή καφεΐνης και η αυξημένη πρόσληψη υγρών. Όλο και περισσότερες επιστημονικές μελέτες δείχνουν ότι το τι τρώμε και πίνουμε μπορεί πράγματι να επηρεάζει τον κίνδυνο εμφάνισης ουρολοίμωξης.
Τι είναι η ουρολοίμωξη και πώς προκαλείται
Η ουρολοίμωξη αφορά το ουροποιητικό σύστημα, το οποίο περιλαμβάνει τους νεφρούς, τους ουρητήρες, την ουροδόχο κύστη και την ουρήθρα. Συνήθως προκαλείται όταν βακτήρια, κυρίως το Escherichia coli, εισέρχονται στο κατώτερο ουροποιητικό σύστημα. Αν και τα βακτήρια αυτά είναι φυσιολογικά και ακίνδυνα στο έντερο, μπορούν να προκαλέσουν λοίμωξη όταν μεταφερθούν από τα κόπρανα στην ουρήθρα και εγκατασταθούν στην ουροδόχο κύστη.
Οι γυναίκες εμφανίζουν ουρολοιμώξεις συχνότερα από τους άνδρες, κυρίως λόγω της μικρότερης ουρήθρας. Τα συνηθέστερα συμπτώματα περιλαμβάνουν συχνή και επώδυνη ούρηση, πόνο στη λεκάνη ή τη μέση και αλλαγές στο χρώμα των ούρων, σύμφωνα με την Mayo Clinic.
Ο ρόλος του κρέατος και των τροφιμογενών βακτηρίων
Η κατανάλωση μη καλά μαγειρεμένου κρέατος ή τροφίμων μολυσμένων με E. coli φαίνεται να συμβάλλει στον κίνδυνο ουρολοιμώξεων. Μελέτη του 2025 έδειξε ότι σχεδόν μία στις πέντε ουρολοιμώξεις σε ασθενείς στη Νότια Καλιφόρνια συνδέθηκε με E. coli προερχόμενο από μολυσμένο κρέας και πουλερικά. Παράλληλα, έρευνα του 2023 εκτίμησε ότι το τροφιμογενές E. coli μπορεί να ευθύνεται για περισσότερες από 480.000 ουρολοιμώξεις ετησίως στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Χορτοφαγική διατροφή και pH των ούρων
Ορισμένα δεδομένα υποδηλώνουν ότι η χορτοφαγική διατροφή μπορεί να μειώνει τον κίνδυνο ουρολοιμώξεων. Μελέτη του 2020, που παρακολούθησε περισσότερους από 9.000 Βουδιστές στην Ταϊβάν για εννέα χρόνια, διαπίστωσε ότι η χορτοφαγική διατροφή συνδέθηκε με 16% χαμηλότερο κίνδυνο ουρολοιμώξεων, κυρίως στις γυναίκες.
Ένας πιθανός μηχανισμός αφορά το pH των ούρων. Οι ζωικές πρωτεΐνες, όπως το κόκκινο κρέας, τείνουν να κάνουν τα ούρα πιο όξινα, ενώ τα φρούτα και τα λαχανικά διατηρούν το pH πιο κοντά στο ουδέτερο. Έρευνες δείχνουν ότι ορισμένοι αμυντικοί μηχανισμοί του οργανισμού καταστέλλουν πιο αποτελεσματικά την ανάπτυξη βακτηρίων όταν τα ούρα είναι λιγότερο όξινα.
Ροφήματα, μικροβίωμα και ουροδόχος κύστη
Το τι πίνουμε μπορεί επίσης να επηρεάσει τα συμπτώματα του ουροποιητικού συστήματος. Μελέτη του 2017 έδειξε ότι η μείωση κατανάλωσης ερεθιστικών ροφημάτων, όπως καφές, τσάι, αλκοόλ και αναψυκτικά, βοήθησε γυναίκες να μειώσουν την επιτακτική ανάγκη και τη συχνότητα ούρησης.
Παράλληλα, παλαιότερες έρευνες έχουν συνδέσει την κατανάλωση φρέσκων χυμών και γαλακτοκομικών, όπως το γιαούρτι, με χαμηλότερο κίνδυνο ουρολοιμώξεων. Η σχέση αυτή ενδέχεται να σχετίζεται με το εντερικό μικροβίωμα. Μελέτη του 2022 έδειξε ότι οι υποτροπιάζουσες ουρολοιμώξεις σε ορισμένες γυναίκες μπορεί να συνδέονται με τη συχνή χρήση αντιβιοτικών, τα οποία διαταράσσουν την ισορροπία των «καλών» βακτηρίων στο έντερο.
Τι σημαίνουν όλα αυτά στην πράξη
Αν και η έρευνα για τη σχέση διατροφής και ουρολοιμώξεων συνεχίζεται, τα υπάρχοντα δεδομένα δείχνουν ότι οι διατροφικές επιλογές μπορούν να επηρεάσουν τόσο τον κίνδυνο εμφάνισης όσο και τη συχνότητα των λοιμώξεων. Για άτομα με υποτροπιάζουσες ουρολοιμώξεις, οι αλλαγές στη διατροφή και τις καθημερινές συνήθειες αξίζει να συζητούνται με γιατρό, ως μέρος μιας συνολικής στρατηγικής πρόληψης και φροντίδας.

