Μία από τις πιο κοινές βακτηριακές λοιμώξεις στον κόσμο είναι η ουρολοίμωξη (ΟΥΛ), που πλήττει εκατομμύρια ανθρώπους κάθε χρόνο. Παρά τη συχνότητά της, η σωστή θεραπεία της παραμένει πρόκληση. Η ακριβής επιλογή αντιβιοτικού είναι κρίσιμη, καθώς η υπερβολική ή ακατάλληλη χρήση αντιβιοτικών συμβάλλει στην αυξανόμενη παγκόσμια κρίση που αποτελεί η μικροβιακή αντοχή (AMR).

Μία νέα έρευνα επιστημόνων του Πανεπιστημίου του Λίβερπουλ εξετάζει πώς η τεχνητή νοημοσύνη (ΤΝ) μπορεί να υποστηρίξει τους γιατρούς στη λήψη βέλτιστων αποφάσεων κατά τη συνταγογράφηση αντιβιοτικών για ουρολοιμώξεις. Η έρευνα αυτή αναδεικνύει την καινοτόμο δυνατότητα της τεχνολογίας να συνδυάζει την ανθρώπινη κρίση με δεδομένα από πραγματικούς ασθενείς για ασφαλέστερη, πιο στοχευμένη θεραπεία.
Η νέα προσέγγιση της ΤΝ στη συνταγογράφηση
Η πρωτοποριακή προσέγγιση που παρουσιάζει η μελέτη βασίζεται σε έναν αλγόριθμο ΤΝ που αξιοποιεί τόσο τις εμπειρικές γνώσεις των γιατρών όσο και μαθηματικά μοντέλα για τη βέλτιστη επιλογή αντιβιοτικών. Ο αλγόριθμος χρησιμοποιεί μία συνάρτηση χρησιμότητας, ένα μαθηματικό εργαλείο που σταθμίζει τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα κάθε επιλογής αντιβιοτικού για κάθε μεμονωμένο ασθενή.
Με αυτόν τον τρόπο, επιλέγεται το καταλληλότερο φάρμακο για κάθε περιστατικό, μειώνοντας την περιττή χρήση ισχυρών αντιβιοτικών και, κατά συνέπεια, περιορίζοντας την ανάπτυξη μικροβιακής αντοχής. Ο Δρ Alexander Howard, από το Τμήμα Φαρμακολογίας και Θεραπευτικής του Πανεπιστημίου του Λίβερπουλ, τονίζει: «Η μικροβιακή αντοχή αποτελεί μία από τις κορυφαίες παγκόσμιες απειλές για τη δημόσια υγεία. Εκτιμάται ότι η βακτηριακή AMR ήταν υπεύθυνη για 1,27 εκατομμύρια θανάτους παγκοσμίως το 2019 και συνέβαλε σε σχεδόν 5 εκατομμύρια θανάτους».
Ασφάλεια και αποτελεσματικότητα
Η μελέτη προσομοίωσης χρησιμοποίησε πραγματικά δεδομένα υγειονομικής περίθαλψης για να αξιολογήσει τις προτάσεις της ΤΝ σε σχέση με τις επιλογές πραγματικών γιατρών. Τα αποτελέσματα ήταν ενθαρρυντικά: οι συστάσεις της ΤΝ ήταν εξίσου καλές με αυτές των ειδικών, αλλά είχαν δύο σημαντικά πλεονεκτήματα. Πρώτον, μειώνουν την πιθανότητα ανάπτυξης αντοχής στα αντιβιοτικά. Δεύτερον, συχνά προτείνουν από του στόματος αντιβιοτικά, που είναι πιο άνετα και βολικά για τον ασθενή σε σύγκριση με φάρμακα που απαιτούν ενδοφλέβια χορήγηση.
Ένα ιδιαίτερα καινοτόμο χαρακτηριστικό του αλγορίθμου είναι η ικανότητά του να προσαρμόζει τη στρατηγική ανάλογα με τη σοβαρότητα της κατάστασης του ασθενούς. Όταν ένας ασθενής εμφανίζει σοβαρά συμπτώματα, το σύστημα δίνει μεγαλύτερη έμφαση σε αποτελεσματικά αντιβιοτικά, διασφαλίζοντας ότι η θεραπεία παρέχει το μέγιστο δυνατό όφελος.
Ο Δρ Howard εξηγεί: «Η χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης σε συνδυασμό με την εμπειρία των γιατρών μπορεί να βελτιώσει τη συνταγογράφηση, να μειώσει την ανάπτυξη αντοχής και να καταστήσει τις θεραπείες πιο ασφαλείς και πιο βολικές για τους ασθενείς».
Παράδειγμα παγκόσμιας εφαρμογής
Η ΤΝ δεν αποτελεί απλώς εργαλείο για ερευνητικά εργαστήρια. Το σύστημα έχει τη δυνατότητα να εφαρμοστεί σε κλινικά περιβάλλοντα παγκοσμίως, συμβάλλοντας στην αντιμετώπιση κρίσιμων προβλημάτων δημόσιας υγείας. Ιδιαίτερα σε περιοχές με υψηλή συχνότητα αντοχής στα αντιβιοτικά, η τεχνολογία αυτή μπορεί να εξασφαλίσει ότι οι γιατροί επιλέγουν τα πιο αποτελεσματικά και λιγότερο επικίνδυνα αντιβιοτικά για κάθε ασθενή.
Η προσέγγιση αυτή τοποθετεί το Πανεπιστήμιο του Λίβερπουλ στην πρωτοπορία της Θεραπευτικής Καινοτομίας και της Ανθεκτικότητας στις Λοιμώξεις, τομέων που στοχεύουν τόσο στην επανάσταση στην ανακάλυψη και ανάπτυξη φαρμάκων όσο και στην αντιμετώπιση επείγουσας παγκόσμιας ανάγκης για έλεγχο μολυσματικών ασθενειών.
Η χρήση της ΤΝ για την υποστήριξη της συνταγογράφησης αντιβιοτικών αποτελεί ένα παράδειγμα του πώς η τεχνολογία μπορεί να ενισχύσει την ιατρική κρίση χωρίς να την αντικαθιστά. Συνδυάζοντας δεδομένα, μαθηματικά μοντέλα και ανθρώπινη εμπειρία, η έρευνα δείχνει ότι είναι δυνατή η βελτίωση της φροντίδας των ασθενών, η μείωση της μικροβιακής αντοχής και η ανάπτυξη πιο ασφαλών και άνετων θεραπειών.
Καθώς η μικροβιακή αντοχή συνεχίζει να αποτελεί παγκόσμια απειλή, καινοτόμες λύσεις όπως αυτή της ΤΝ μπορούν να γίνουν κρίσιμα εργαλεία για τη δημόσια υγεία, ενώ παράλληλα βελτιώνουν την καθημερινή εμπειρία των ασθενών και τη δράση των γιατρών στην πρώτη γραμμή της φροντίδας.


