Κακάο: Μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο για διαβήτη τύπου 2;

Ο διαβήτης τύπου 2 αποτελεί μία από τις πιο συχνές μεταβολικές διαταραχές παγκοσμίως και συνδέεται άμεσα με την ινσουλινοαντίσταση, την παχυσαρκία και τον σύγχρονο τρόπο ζωής. Τα τελευταία χρόνια, αυξάνεται το επιστημονικό ενδιαφέρον γύρω από φυσικές τροφές με πιθανή προστατευτική δράση. Ανάμεσά τους, το κακάο έχει βρεθεί στο επίκεντρο ερευνών, χάρη στην υψηλή περιεκτικότητά του σε βιοδραστικές ενώσεις. Μπορεί όμως πράγματι να συμβάλει στη μείωση του κινδύνου εμφάνισης διαβήτη τύπου 2;

Τα φλαβονοειδή του κακάο και η ινσουλινοευαισθησία

• Το κακάο είναι πλούσιο σε φλαβονοειδή, ιδιαίτερα σε φλαβανόλες όπως η επικατεχίνη και η κατεχίνη. Οι ενώσεις αυτές διαθέτουν ισχυρή αντιοξειδωτική και αντιφλεγμονώδη δράση. Η χρόνια φλεγμονή και το οξειδωτικό στρες αποτελούν βασικούς παθοφυσιολογικούς μηχανισμούς που συμβάλλουν στην ανάπτυξη ινσουλινοαντίστασης.
• Μελέτες έχουν δείξει ότι η κατανάλωση κακάο ή μαύρης σοκολάτας με υψηλή περιεκτικότητα σε κακάο μπορεί να βελτιώσει την ευαισθησία των κυττάρων στην ινσουλίνη. Αυτό σημαίνει ότι ο οργανισμός χρησιμοποιεί πιο αποτελεσματικά τη γλυκόζη, μειώνοντας τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα. Παράλληλα, φαίνεται να βελτιώνεται η ενδοθηλιακή λειτουργία, κάτι που σχετίζεται με καλύτερη αγγειακή υγεία — σημαντικός παράγοντας για τα άτομα με προδιαβήτη.

Επίδραση στο μεταβολισμό και στον γλυκαιμικό έλεγχο

• Η κατανάλωση κακάο χωρίς προσθήκη ζάχαρης έχει συσχετιστεί με βελτιώσεις στον γλυκαιμικό έλεγχο. Οι πολυφαινόλες του φαίνεται να επηρεάζουν θετικά τη σηματοδότηση της ινσουλίνης και να ενισχύουν τη μεταφορά γλυκόζης στα μυϊκά κύτταρα. Επιπλέον, υπάρχουν ενδείξεις ότι μπορεί να συμβάλλει στη ρύθμιση της όρεξης και στη μείωση της λιπώδους μάζας, όταν εντάσσεται σε ισορροπημένο διατροφικό πρότυπο.
• Ωστόσο, είναι κρίσιμο να γίνεται διάκριση μεταξύ καθαρού κακάο και επεξεργασμένων προϊόντων σοκολάτας. Τα περισσότερα εμπορικά προϊόντα περιέχουν υψηλές ποσότητες ζάχαρης και κορεσμένων λιπαρών, που αυξάνουν τον γλυκαιμικό φορτίο και αναιρούν τα πιθανά οφέλη. Επομένως, η μορφή και η ποσότητα κατανάλωσης παίζουν καθοριστικό ρόλο.

Πόσο και πώς πρέπει να καταναλώνεται;

• Οι περισσότερες μελέτες αναφέρονται σε μικρές έως μέτριες ποσότητες κακάο υψηλής περιεκτικότητας (≥70%). Η μέτρια κατανάλωση, για παράδειγμα 10–20 γραμμάρια μαύρης σοκολάτας ημερησίως ή 1–2 κουταλάκια άγλυκου κακάο σε ρόφημα, μπορεί να προσφέρει αντιοξειδωτικά οφέλη χωρίς υπερβολική θερμιδική επιβάρυνση.
• Δεν πρόκειται για «θεραπεία», αλλά για πιθανό συμπληρωματικό διατροφικό παράγοντα πρόληψης. Η συνολική ποιότητα της διατροφής, η σωματική δραστηριότητα και ο έλεγχος του σωματικού βάρους παραμένουν οι βασικοί πυλώνες πρόληψης του διαβήτη τύπου 2.

Το κακάο, χάρη στις φλαβανόλες και τις αντιοξειδωτικές του ιδιότητες, φαίνεται να έχει ευεργετική επίδραση στην ινσουλινοευαισθησία και στον γλυκαιμικό έλεγχο. Αν καταναλώνεται στη σωστή μορφή και με μέτρο, μπορεί να αποτελέσει μέρος μιας στρατηγικής πρόληψης του διαβήτη τύπου 2. Ωστόσο, δεν αντικαθιστά την ισορροπημένη διατροφή και τον υγιεινό τρόπο ζωής, που παραμένουν θεμελιώδεις για τη μεταβολική υγεία.