Ιλαρά ΗΠΑ: Η μεγαλύτερη έξαρση ιλαράς των τελευταίων δεκαετιών

Το 2025 σημαδεύτηκε από μια δραματική αύξηση των κρουσμάτων ιλαράς στις Ηνωμένες Πολιτείες, με περισσότερες από 2.000 επιβεβαιωμένα περιστατικά – τον υψηλότερο ετήσιο αριθμό για ιλαρά από το 1992 και το υψηλότερο συνολικό επίπεδο σε πάνω από 30 χρόνια. Αυτή η αύξηση καταγράφεται σε δεκάδες πολιτείες σε ολόκληρη τη χώρα, καταδεικνύοντας μια σημαντική αναβίωση μιας ασθένειας που κάποτε είχε σχεδόν εξαλειφθεί χάρη στα προγράμματα εμβολιασμών.

Τι συμβαίνει με τα κρούσματα ιλαράς;

Η ιλαρά είναι ένα πολύ μεταδοτικό ιιικό νόσημα που μεταδίδεται εύκολα μέσω του αέρα – με ένα μόνο άτομο να μπορεί να μολύνει πολλούς άλλους. Σε κανονικές συνθήκες, τα υψηλά ποσοστά εμβολιασμού διασφαλίζουν ότι η νόσος παραμένει υπό έλεγχο. Ωστόσο, η πρόσφατη αύξηση έχει δείξει ότι το έδαφος είναι εύφορο για επανεμφάνιση όταν οι εμβολιασμοί δεν είναι σε επαρκές επίπεδο.

Πού εντοπίζονται τα μεγαλύτερα ξέσπασματα;

Μεγάλες εστίες έχουν αναφερθεί σε περιοχές όπως:

• Νότια Καρολίνα, όπου ο αριθμός των κρουσμάτων αυξάνεται γρήγορα.

• Σύνορα Αριζόνα–Γιούτα, με συνεχείς μεταδόσεις.

• Τέξας, που έχει χαρακτηριστεί ως ένα από τα επίκεντρα του φαινομένου.
  Αυτές οι εστίες δείχνουν ότι η νόσος δεν περιορίζεται σε ένα μέρος αλλά εξαπλώνεται γεωγραφικά, απειλώντας μεγαλύτερες κοινότητες.

Γιατί επιστρέφει η ιλαρά;

Τρεις βασικοί παράγοντες φαίνεται να συμβάλλουν στην αύξηση των κρουσμάτων:

1. Πτώση στα ποσοστά εμβολιασμού
Ο εμβολιασμός με το εμβόλιο MMR (ιλαράς–παρωτίτιδας–ερυθράς) είναι εξαιρετικά αποτελεσματικός όταν η κάλυψη είναι υψηλή. Όμως σε πολλές κοινότητες τα ποσοστά αυτά έχουν μειωθεί, με αποτέλεσμα να υπάρχει μικρότερη “ανοσία αγέλης” και η νόσος να βρίσκει εύκολους στόχους.

2. Μετακινήσεις και εισαγόμενα κρούσματα
Η αυξημένη διεθνής μετακίνηση επιβατών σημαίνει ότι τα κρούσματα μπορούν να “εισαχθούν” από χώρες όπου η ιλαρά εξακολουθεί να κυκλοφορεί ενεργά. Οι ταξιδιώτες μπορούν να μεταφέρουν τον ιό σε κοινότητες με χαμηλή ανοσοποίηση, προκαλώντας νέα ξεσπάσματα.

3. Λανθασμένες αντιλήψεις για τα εμβόλια
Η παραπληροφόρηση και η διστακτικότητα σχετικά με τα εμβόλια έχουν οδηγήσει κάποιους γονείς να μην εμβολιάζουν τα παιδιά τους. Αυτό μειώνει την κοινή προστασία και αφήνει πληθυσμούς πιο ευάλωτους στο ξέσπασμα της νόσου.

Ποιες είναι οι συνέπειες;

Η ιλαρά δεν είναι μια απλή παιδική ασθένεια. Μπορεί να προκαλέσει σοβαρές επιπλοκές, όπως πνευμονία, εγκεφαλίτιδα και σε κάποιες περιπτώσεις ακόμη και θάνατο, ειδικά μεταξύ μικρών παιδιών και ατόμων με ασθενές ανοσοποιητικό σύστημα. Μεγάλο μέρος των πρόσφατων κρουσμάτων αφορά παιδιά και εφήβους που δεν είχαν λάβει πλήρη εμβολιασμό.

Επιπλέον, εάν η εξάπλωση συνεχιστεί με ρυθμό που υπερβαίνει τις 12 συνεχόμενες εβδομάδες, οι ΗΠΑ κινδυνεύουν να χάσουν τον διεθνώς αναγνωρισμένο “καθεστώς εξαφάνισης” της ιλαράς, μια διάκριση που διατηρούν από το 2000 όταν τα προγράμματα εμβολιασμού είχαν αφανίσει σχεδόν πλήρως τη νόσο από την κοινότητα.

Τι μπορούμε να κάνουμε;

Η ισχυρή και σταθερή κάλυψη με εμβόλια είναι το καλύτερο μέτρο για να σταματήσει η εξάπλωση της ιλαράς. Ο πλήρης εμβολιασμός με δύο δόσεις του MMR είναι απαραίτητος για να εξασφαλιστεί υψηλό επίπεδο προστασίας, και χρειάζεται υποστήριξη τόσο από δημόσιες υπηρεσίες υγείας όσο και από οικογένειες σε κάθε κοινότητα. Η ενημέρωση για τα οφέλη και την ασφάλεια των εμβολίων είναι επίσης κρίσιμη για την αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης.