Η πανδημία COVID-19 άφησε «βαριά κληρονομιά» αϋπνίας στους επαγγελματίες υγείας

Μια νέα διεθνής επιστημονική έρευνα φέρνει στο φως ένα σοβαρό αλλά συχνά υποτιμημένο πρόβλημα που άφησε πίσω της η πανδημία COVID-19: την εκτεταμένη αϋπνία και τις διαταραχές ύπνου μεταξύ των επαγγελματιών υγείας. Τα ευρήματα δείχνουν ότι για πολλούς γιατρούς, νοσηλευτές και άλλους εργαζόμενους στον χώρο της υγείας, οι συνέπειες της πανδημίας δεν τελείωσαν με τη μείωση των κρουσμάτων, αλλά συνεχίζουν να επηρεάζουν βαθιά τη σωματική και ψυχική τους υγεία.

Η έκταση του προβλήματος

Σύμφωνα με τη μελέτη, σημαντικό ποσοστό επαγγελματιών υγείας ανέφερε επίμονα συμπτώματα αϋπνίας ακόμη και χρόνια μετά την κορύφωση της πανδημίας. Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι οι εργαζόμενοι που βρέθηκαν στην πρώτη γραμμή εμφάνισαν πολύ υψηλότερα επίπεδα διαταραχών ύπνου σε σύγκριση με τον γενικό πληθυσμό.

Τα στοιχεία δείχνουν ότι η χρόνια αϋπνία συνδέθηκε με παράγοντες όπως το έντονο εργασιακό στρες, οι εξαντλητικές βάρδιες και η συνεχής έκθεση σε ασθενείς με COVID-19. Η συναισθηματική πίεση, οι απώλειες ασθενών και ο φόβος μόλυνσης επηρέασαν έντονα την ποιότητα του ύπνου.

Οι ερευνητές τονίζουν ότι οι διαταραχές ύπνου δεν αποτελούν απλώς προσωρινό σύμπτωμα, αλλά μπορούν να εξελιχθούν σε χρόνιο πρόβλημα, με σοβαρές συνέπειες για την υγεία.

Παράγοντες που οδήγησαν στην αϋπνία

Η μελέτη εντόπισε πολλούς παράγοντες που συνέβαλαν στην εμφάνιση της αϋπνίας στους επαγγελματίες υγείας. Ένας από τους βασικότερους ήταν η συνεχής ψυχολογική πίεση. Πολλοί εργαζόμενοι περιέγραψαν αίσθημα εξουθένωσης, έντονο άγχος και φόβο, τα οποία επηρέασαν άμεσα τον ύπνο τους.

Επιπλέον, οι ακανόνιστες βάρδιες και η έλλειψη χρόνου για ξεκούραση θεωρήθηκαν σημαντικοί παράγοντες. Οι εργαζόμενοι που αναγκάζονταν να αλλάζουν συνεχώς ωράρια ή να εργάζονται νύχτα είχαν πολύ μεγαλύτερη πιθανότητα να εμφανίσουν χρόνια αϋπνία.

Άλλοι παράγοντες περιλάμβαναν τη συναισθηματική κόπωση, την έλλειψη κοινωνικής υποστήριξης και την αυξημένη χρήση ψηφιακών συσκευών μετά τη δουλειά, που επηρεάζουν τον φυσικό κύκλο ύπνου.

Οι επιπτώσεις στην υγεία και την εργασία

Η αϋπνία δεν είναι απλώς μια ενοχλητική κατάσταση, αλλά έχει σοβαρές επιπτώσεις στην υγεία. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο κατάθλιψης, άγχους και επαγγελματικής εξουθένωσης.

Επιπλέον, η έλλειψη ύπνου επηρεάζει άμεσα την απόδοση στην εργασία. Οι επαγγελματίες υγείας με αϋπνία είχαν μεγαλύτερη πιθανότητα να κάνουν λάθη, να αντιμετωπίζουν δυσκολίες συγκέντρωσης και να παρουσιάζουν μειωμένη ικανότητα λήψης αποφάσεων.

Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι αυτό μπορεί να επηρεάσει όχι μόνο την προσωπική τους υγεία, αλλά και την ποιότητα της φροντίδας που παρέχουν στους ασθενείς.

Γιατί το πρόβλημα παραμένει

Ένα από τα πιο ανησυχητικά ευρήματα της μελέτης είναι ότι τα συμπτώματα αϋπνίας επιμένουν ακόμη και μετά τη λήξη της υγειονομικής κρίσης. Οι ερευνητές εξηγούν ότι το χρόνιο στρες μπορεί να αλλάξει τον τρόπο λειτουργίας του νευρικού συστήματος, δημιουργώντας μακροχρόνια προβλήματα ύπνου.

Επιπλέον, πολλοί επαγγελματίες υγείας δεν αναζήτησαν βοήθεια, είτε λόγω έλλειψης χρόνου είτε λόγω στίγματος γύρω από τα ψυχικά προβλήματα. Αυτό συνέβαλε στην επιδείνωση της κατάστασης.

Τι προτείνουν οι ειδικοί

Οι επιστήμονες τονίζουν ότι απαιτούνται άμεσες παρεμβάσεις για την αντιμετώπιση του προβλήματος. Μεταξύ των προτάσεων περιλαμβάνονται:

• Δημιουργία προγραμμάτων ψυχολογικής υποστήριξης για εργαζόμενους υγείας

• Βελτίωση των συνθηκών εργασίας και των ωραρίων

• Εκπαίδευση σχετικά με την υγιεινή του ύπνου

• Ενίσχυση της πρόσβασης σε υπηρεσίες ψυχικής υγείας

Οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι η προστασία της ψυχικής υγείας των επαγγελματιών υγείας είναι κρίσιμη όχι μόνο για τους ίδιους, αλλά και για την αποτελεσματική λειτουργία των συστημάτων υγείας.

Ένα μάθημα από την πανδημία

Η έρευνα αναδεικνύει μια σημαντική πτυχή της πανδημίας που συχνά παραμένει στο περιθώριο: το μακροχρόνιο ψυχικό και σωματικό κόστος για όσους βρέθηκαν στην πρώτη γραμμή.

Οι επιστήμονες τονίζουν ότι η εμπειρία της COVID-19 πρέπει να αποτελέσει μάθημα για το μέλλον, ώστε τα συστήματα υγείας να είναι καλύτερα προετοιμασμένα να προστατεύουν τους εργαζόμενους τους σε κρίσεις μεγάλης κλίμακας.

Η αντιμετώπιση της αϋπνίας και των ψυχικών συνεπειών της πανδημίας δεν είναι μόνο θέμα ατομικής υγείας, αλλά και βασική προϋπόθεση για τη βιωσιμότητα των υπηρεσιών υγείας σε παγκόσμιο επίπεδο.