Η μικροβιακή αντοχή (AMR) σε κοινά τροφιμογενή βακτήρια, όπως η Salmonella και το Campylobacter, εξακολουθεί να αποτελεί σημαντική ανησυχία για τη δημόσια υγεία σε όλη την Ευρώπη, σύμφωνα με νέα κοινή έκθεση της Ευρωπαϊκής Αρχής για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) και του Ευρωπαϊκού Κέντρου Πρόληψης και Ελέγχου Νοσημάτων (ECDC).
Αυτά τα βακτήρια μπορούν να εξαπλωθούν από τα ζώα και τα τρόφιμα στον άνθρωπο, προκαλώντας σοβαρές λοιμώξεις που συχνά απαιτούν αντιμικροβιακή θεραπεία. Η συνεχής δράση στο πλαίσιο της προσέγγισης «Μία Υγεία», που ενσωματώνει την ανθρώπινη υγεία, την υγεία των ζώων και την παραγωγή τροφίμων, παραμένει απαραίτητη.
Υψηλά επίπεδα αντοχής σε σημαντικά αντιβιοτικά
Η έκθεση δείχνει ότι ένα μεγάλο ποσοστό Campylobacter και Salmonella, τόσο από ανθρώπους όσο και από ζώα παραγωγής τροφίμων, εμφανίζει αντοχή στη σιπροφλοξασίνη, ένα σημαντικό αντιμικροβιακό για τη θεραπεία σοβαρών λοιμώξεων στους ανθρώπους. Η αντοχή στη Salmonella από ζώα παραγωγής τροφίμων παραμένει σταθερά υψηλή, ενώ η αντοχή στις λοιμώξεις από Salmonella στον άνθρωπο έχει αυξηθεί τα τελευταία χρόνια.
Παράλληλα, υψηλά ποσοστά αντοχής καταγράφονται και σε άλλα συνήθως χρησιμοποιούμενα αντιμικροβιακά, όπως η αμπικιλλίνη, οι τετρακυκλίνες και οι σουλφοναμίδες. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτεί η ανίχνευση E. coli που παράγει καρβαπενεμάσες σε ζώα και κρέας, καθώς οι καρβαπενέμες είναι αντιβιοτικά τελευταίας γραμμής για τον άνθρωπο και δεν χρησιμοποιούνται σε ζώα παραγωγής τροφίμων.
Ενθαρρυντικές τάσεις και πρόοδος
Παρά τα υψηλά επίπεδα αντοχής, ορισμένες χώρες έχουν σημειώσει πρόοδο στη μείωση της αντοχής σε συγκεκριμένα αντιβιοτικά με την πάροδο του χρόνου. Για παράδειγμα, η αντοχή της Salmonella σε αμπικιλλίνη και τετρακυκλίνες μειώθηκε σημαντικά σε 19 και 14 χώρες αντίστοιχα κατά την τελευταία δεκαετία. Παρόμοιες θετικές τάσεις παρατηρήθηκαν σε ζώα παραγωγής τροφίμων, κυρίως σε κοτόπουλα και γαλοπούλες.
Για το Campylobacter, η αντοχή στην ερυθρομυκίνη – μια θεραπεία πρώτης γραμμής για ανθρώπινες λοιμώξεις – έχει επίσης μειωθεί σε αρκετές χώρες, τόσο στους ανθρώπους όσο και σε ορισμένα ζώα παραγωγής τροφίμων.
Επιπλέον, η συνδυασμένη αντοχή σε περισσότερα από ένα κρίσιμα αντιβιοτικά παραμένει γενικά χαμηλή σε Salmonella, Campylobacter και E. coli. Ωστόσο, σε ορισμένους τομείς, όπως το E. coli στα πουλερικά, η πρόοδος έχει επιβραδυνθεί ή σταθεροποιηθεί.
Γιατί απαιτείται συνεχής δράση
Η αντοχή στα αντιμικροβιακά περιορίζει τις επιλογές θεραπείας και καθιστά τις λοιμώξεις πιο δύσκολες στη διαχείριση. Οι διαφορές στα πρότυπα αντοχής μεταξύ χωρών και ειδών βακτηρίων αντικατοπτρίζουν διαφορές στη χρήση αντιβιοτικών, στις γεωργικές πρακτικές, στην υγεία των ζώων και στις στρατηγικές πρόληψης λοιμώξεων.
Η προσέγγιση «Μία Υγεία» παραμένει καθοριστική για την επιβράδυνση της εμφάνισης και εξάπλωσης ανθεκτικών βακτηρίων. Αυτό περιλαμβάνει υπεύθυνη χρήση αντιβιοτικών σε ανθρώπους και ζώα, αποτελεσματικές πρακτικές πρόληψης λοιμώξεων, μέτρα για την υγεία των ζώων και αυστηρή ασφάλεια των τροφίμων.
Η συνεχής επαγρύπνηση και συνεργασία μεταξύ χωρών και φορέων αποτελεί το κλειδί για την προστασία της δημόσιας υγείας σε ολόκληρη την Ευρώπη.

