Για χρόνια, οι γιατροί και οι ερευνητές παρατηρούν μια ενδιαφέρουσα αλλά αινιγματική συσχέτιση: τα άτομα με αυξημένη ασβεστοποίηση των στεφανιαίων αρτηριών συχνά εμφανίζουν και χαμηλότερη οστική πυκνότητα. Το φαινόμενο αυτό έχει οδηγήσει στην υπόθεση ότι η απώλεια οστικής μάζας και η αγγειακή ασβεστοποίηση μπορεί να συνδέονται αιτιολογικά. Μια νέα, εκτενής γενετική μελέτη, ωστόσο, προτείνει μια διαφορετική εξήγηση: οι δύο αυτές καταστάσεις μπορεί να μοιράζονται κοινές γενετικές ρίζες.
Η μελέτη με τίτλο «Μια ολοκληρωμένη πολυεπίπεδη ανάλυση αποκαλύπτει γενετική πλειοτροπία που υποκρύπτει την ασβεστοποίηση των στεφανιαίων αρτηριών και την οστική πυκνότητα», που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Bone, ανέλυσε δεδομένα ολόκληρου του γονιδιώματος προκειμένου να διερευνήσει τις επικαλυπτόμενες γενετικές επιδράσεις μεταξύ της ασβεστοποίησης των στεφανιαίων αρτηριών (Coronary Artery Calcification – CAC) και της οστικής πυκνότητας.
Τι είναι η ασβεστοποίηση των στεφανιαίων αρτηριών;
Η CAC αποτελεί δείκτη της συσσώρευσης ασβεστίου στα τοιχώματα των στεφανιαίων αρτηριών και θεωρείται αξιόπιστος προγνωστικός παράγοντας για καρδιαγγειακά νοσήματα. Όσο υψηλότερη είναι η ασβεστοποίηση, τόσο μεγαλύτερος θεωρείται ο κίνδυνος για στεφανιαία νόσο και καρδιακά επεισόδια. Παράλληλα, η χαμηλή οστική πυκνότητα αυξάνει τον κίνδυνο οστεοπόρωσης και καταγμάτων, ιδίως στους ηλικιωμένους.
Κοινά γονίδια, όχι απαραίτητα κοινή αιτία
Στη συγκεκριμένη μελέτη, οι ερευνητές δεν εντόπισαν μια ισχυρή συνολική συσχέτιση μεταξύ της CAC και της οστικής πυκνότητας της πτέρνας σε επίπεδο πληθυσμού. Ωστόσο, προχώρησαν βαθύτερα, εξετάζοντας τις γενετικές παραλλαγές που σχετίζονται με τα δύο χαρακτηριστικά. Εκεί προέκυψαν σημαντικά ευρήματα.
Εντοπίστηκαν πέντε περιοχές του γονιδιώματος με επικαλυπτόμενα γενετικά σήματα, καθώς και 211 κοινά γονίδια που φαίνεται να επηρεάζουν τόσο την αγγειακή ασβεστοποίηση όσο και την οστική πυκνότητα. Μεταξύ αυτών ξεχώρισαν τα γονίδια SMG6 και PAFAH1B1, τα οποία εμπλέκονται σε βασικές κυτταρικές διεργασίες.
Οι αναλύσεις βιολογικών οδών έδειξαν ότι οι κοινές γενετικές επιδράσεις σχετίζονται κυρίως με μηχανισμούς όπως το οξειδωτικό στρες και η αποικοδόμηση πρωτεϊνών – διεργασίες που επηρεάζουν τόσο τα αγγεία όσο και τον σκελετό, ιδιαίτερα κατά τη διαδικασία της γήρανσης.
Τι σημαίνουν αυτά τα ευρήματα;
Τα αποτελέσματα υποδηλώνουν ότι η συχνά παρατηρούμενη κλινική συσχέτιση μεταξύ αρτηριακής ασβεστοποίησης και χαμηλής οστικής πυκνότητας δεν σημαίνει απαραίτητα ότι η μία κατάσταση προκαλεί την άλλη. Αντίθετα, μπορεί να αντικατοπτρίζει μια κοινή υποκείμενη βιολογία, στην οποία οι ίδιοι γενετικοί παράγοντες επηρεάζουν ταυτόχρονα την υγεία των αγγείων και των οστών.
Όπως δήλωσε ο Douglas P. Kiel, ανώτερος επιστήμονας στο Ινστιτούτο Έρευνας Γήρανσης Hinda και Arthur Marcus του Hebrew SeniorLife, «οι ίδιες βιολογικές οδοί φαίνεται να διαμορφώνουν τον τρόπο με τον οποίο η γήρανση επηρεάζει τόσο τις αρτηρίες της καρδιάς όσο και τον σκελετό». Αυτή η οπτική μετατοπίζει το ενδιαφέρον από μια απλοϊκή αιτιώδη σχέση σε μια πιο σύνθετη, συστημική κατανόηση της γήρανσης.
Προοπτικές για το μέλλον
Η αναγνώριση κοινών γενετικών μηχανισμών ανοίγει νέους δρόμους για την έρευνα και την ανάπτυξη παρεμβάσεων που θα μπορούσαν να ωφελήσουν ταυτόχρονα την καρδιαγγειακή και τη σκελετική υγεία. Αντί για απομονωμένες θεραπείες που στοχεύουν μόνο στα οστά ή μόνο στα αγγεία, οι μελλοντικές στρατηγικές ίσως επικεντρωθούν σε βασικές βιολογικές διεργασίες της γήρανσης.
Καθώς ο παγκόσμιος πληθυσμός γερνά, η κατανόηση των κοινών μηχανισμών πίσω από φαινομενικά διαφορετικές παθήσεις καθίσταται όλο και πιο σημαντική. Η συγκεκριμένη μελέτη αποτελεί ένα ακόμη βήμα προς μια πιο ολοκληρωμένη προσέγγιση της υγείας στην τρίτη ηλικία, όπου καρδιά και οστά δεν αντιμετωπίζονται ως ξεχωριστά συστήματα, αλλά ως αλληλένδετα κομμάτια του ίδιου βιολογικού παζλ.
Βρείτε μας στο Google News. Πατήστε εδώ!