Η παχυσαρκία εξελίσσεται σε μία από τις σοβαρότερες προκλήσεις δημόσιας υγείας στις Ηνωμένες Πολιτείες, επηρεάζοντας σχεδόν τέσσερις στους δέκα ενήλικες, ενώ περίπου το 10% του πληθυσμού ζει με σοβαρή μορφή της νόσου. Παρότι τα νεότερα φάρμακα απώλειας βάρους έχουν αλλάξει ριζικά τη δημόσια συζήτηση γύρω από την παχυσαρκία, κορυφαίοι χειρουργοί τονίζουν ότι καμία μεμονωμένη λύση δεν επαρκεί για όλους τους ασθενείς. Η αποτελεσματική αντιμετώπιση απαιτεί εξατομικευμένη, πολυπαραγοντική φροντίδα.
Η παχυσαρκία ως σύνθετη ιατρική πάθηση
Κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου του Αμερικανικού Κολλεγίου Χειρουργών στο Κλινικό Συνέδριο ACS 2025 στο Σικάγο, ειδικοί στη μεταβολική και βαριατρική χειρουργική υπογράμμισαν ότι η παχυσαρκία πρέπει να αντιμετωπίζεται ως χρόνια, μεταβολική ασθένεια και όχι ως αποτυχία αυτοπειθαρχίας. Ο Matthew Hutter, πρόεδρος του Τμήματος Χειρουργικής στο Πανεπιστήμιο του Τέξας, επισήμανε ότι πολλοί ασθενείς φτάνουν στο ιατρείο φορτωμένοι με ενοχές και κοινωνικό στίγμα, επειδή οι παραδοσιακές συμβουλές για δίαιτα και άσκηση δεν απέδωσαν.
Η σύγκριση με τη φροντίδα του καρκίνου ήταν χαρακτηριστική: όπως δεν κατηγορείται ο ασθενής όταν η νόσος εξελίσσεται, έτσι και στην παχυσαρκία η θεραπεία πρέπει να προσαρμόζεται στις ανάγκες και τη βιολογία του κάθε ανθρώπου, με συνδυασμό εργαλείων.
Γιατί η παχυσαρκία αφορά τη δημόσια υγεία
Οι προβλέψεις δείχνουν ότι μέσα στην επόμενη δεκαετία σχεδόν οι μισοί Αμερικανοί θα ζουν με παχυσαρκία. Η νόσος συνδέεται άμεσα με αυξημένο κίνδυνο για πολλαπλές μορφές καρκίνου, διαβήτη τύπου 2, καρδιαγγειακά νοσήματα, υπέρταση, υπνική άπνοια και προβλήματα γονιμότητας. Σύμφωνα με τον Thomas Tsai από το ACS και την Ιατρική Σχολή του Χάρβαρντ, η αντιμετώπιση της παχυσαρκίας ως ιατρικής πάθησης μπορεί να βελτιώσει ή ακόμη και να αναστρέψει πολλές από αυτές τις καταστάσεις.
Η προσέγγιση αυτή έχει και ψυχολογικό όφελος, καθώς βοηθά τους ασθενείς να αισθανθούν ότι το σύστημα υγείας τους αναγνωρίζει και τους στηρίζει, αντί να τους κρίνει.
Φάρμακα ή χειρουργική επέμβαση: μια εξατομικευμένη απόφαση
Οι ειδικοί συμφωνούν ότι η επιλογή θεραπείας εξαρτάται από τη σοβαρότητα της παχυσαρκίας, τις συνυπάρχουσες παθήσεις και τους στόχους του ασθενούς. Για ορισμένους, οι αλλαγές στον τρόπο ζωής επαρκούν. Για άλλους, απαιτούνται φαρμακευτικές θεραπείες, χειρουργική επέμβαση ή συνδυασμός των δύο.
Τα φάρμακα τύπου GLP-1 έχουν αποδειχθεί αποτελεσματικά, αλλά απαιτούν μακροχρόνια χρήση. Πολλοί ασθενείς διακόπτουν τη θεραπεία εντός ενός έτους, με αποτέλεσμα την επαναπρόσληψη βάρους. Αντίθετα, η βαριατρική χειρουργική προσφέρει συνήθως μεγαλύτερη και πιο διατηρήσιμη απώλεια βάρους, φτάνοντας κατά μέσο όρο το 30% του συνολικού σωματικού βάρους.
Η χειρουργική επέμβαση έχει επίσης το πλεονέκτημα ότι συχνά καλύπτεται ασφαλιστικά, σε αντίθεση με τα φάρμακα απώλειας βάρους, των οποίων η κάλυψη παραμένει ασταθής και περιορισμένη.
Ο ρόλος του συνδυασμού θεραπειών
Για ασθενείς με σοβαρή παχυσαρκία, ο συνδυασμός φαρμακευτικής αγωγής και χειρουργικής επέμβασης φαίνεται να προσφέρει τα καλύτερα μακροπρόθεσμα αποτελέσματα. Η Monali Misra, διευθύντρια προγράμματος βαριατρικής χειρουργικής στο Cedars-Sinai Marina, τόνισε ότι τα φάρμακα μπορούν να χρησιμοποιηθούν πριν ή μετά την επέμβαση, βελτιώνοντας την ασφάλεια και βοηθώντας στη διατήρηση της απώλειας βάρους.
Σε πολλές περιπτώσεις, η χειρουργική επέμβαση δεν στοχεύει απλώς στην απώλεια κιλών, αλλά στη βελτίωση σοβαρών μεταβολικών παθήσεων που απειλούν τη ζωή.
Πρόσβαση σε ποιοτική και τεκμηριωμένη φροντίδα
Παρά τις τεχνολογικές προόδους και τη βελτίωση της ασφάλειας των βαριατρικών επεμβάσεων, μόνο ένα μικρό ποσοστό των ασθενών που πληρούν τα ιατρικά κριτήρια τελικά χειρουργούνται. Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η έλλειψη ενημέρωσης και πρόσβασης αποτελεί σημαντικό εμπόδιο.
Προγράμματα διαπίστευσης όπως το MBSAQIP θέτουν εθνικά πρότυπα ποιότητας και διασφαλίζουν ότι οι ασθενείς λαμβάνουν φροντίδα βασισμένη σε επιστημονικά δεδομένα. Όπως τόνισε ο Richard Peterson, πρόεδρος της ASMBS, η παχυσαρκία διαθέτει αποδεδειγμένες θεραπείες, αλλά απαιτείται θεραπεία ακριβείας και συνεχής διάλογος με τον ασθενή.
Η παχυσαρκία δεν είναι προσωπική αποτυχία, αλλά μια αντιμετωπίσιμη νόσος. Η πρόκληση πλέον δεν είναι αν υπάρχουν λύσεις, αλλά αν το σύστημα υγείας μπορεί να τις προσφέρει με δίκαιο, εξατομικευμένο και αποτελεσματικό τρόπο.
Βρείτε μας στο Google News. Πατήστε εδώ!