Την ανάγκη για στοχευμένες και μόνιμες πολιτικές στήριξης των νησιωτικών περιοχών της Ευρωπαϊκής Ένωσης ανέδειξε ο πρόεδρος της ΕΣΑμεΑ και εισηγητής της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής, Ιωάννης Βαρδακαστάνης, στο πλαίσιο δημόσιας ευρωπαϊκής συζήτησης για το μέλλον των νησιών.

Η παρέμβασή του επικεντρώθηκε στο γεγονός ότι τα νησιά δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται ως «ειδικές περιπτώσεις», αλλά ως αναπόσπαστο τμήμα της ευρωπαϊκής εδαφικής συνοχής, με δικαίωμα σε ίσες ευκαιρίες ανάπτυξης και πρόσβασης σε πολιτικές και χρηματοδοτικά εργαλεία.
Μόνιμα μειονεκτήματα, μόνιμες λύσεις
Όπως υπογράμμισε, η γεωγραφική απομόνωση, το αυξημένο κόστος μεταφορών, οι δημογραφικές πιέσεις και η δυσκολία πρόσβασης σε βασικές υπηρεσίες – υγεία, εκπαίδευση, κοινωνική φροντίδα – αποτελούν δομικά χαρακτηριστικά των νησιών και όχι παροδικά προβλήματα. Για τον λόγο αυτό απαιτούνται σταθερές και μακροπρόθεσμες ευρωπαϊκές πολιτικές που να λαμβάνουν υπόψη αυτές τις ιδιαιτερότητες.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στις ευάλωτες κοινωνικές ομάδες, και ειδικά στα άτομα με αναπηρία και χρόνιες παθήσεις, τα οποία αντιμετωπίζουν πολλαπλά εμπόδια στην καθημερινότητά τους όταν ζουν σε νησιωτικές περιοχές.
Ανάπτυξη με κοινωνικό και περιβαλλοντικό πρόσημο
Στο πλαίσιο της συζήτησης, τονίστηκε ότι η ενίσχυση των νησιών δεν πρέπει να περιορίζεται σε αποσπασματικές παρεμβάσεις, αλλά να εντάσσεται σε μια ολοκληρωμένη στρατηγική βιώσιμης ανάπτυξης. Η πράσινη μετάβαση, η ανθεκτικότητα στην κλιματική αλλαγή και η προστασία των τοπικών οικοσυστημάτων αναδείχθηκαν ως βασικοί άξονες μιας σύγχρονης νησιωτικής πολιτικής.
Παράλληλα, επισημάνθηκε ότι τα νησιά διαθέτουν σημαντικά πλεονεκτήματα – κοινωνική συνοχή, πολιτιστική ταυτότητα και ισχυρούς δεσμούς με το φυσικό περιβάλλον – τα οποία μπορούν να αποτελέσουν μοχλό ανάπτυξης, εφόσον υποστηριχθούν με τα κατάλληλα ευρωπαϊκά εργαλεία.
Ζητούμενο η ισότιμη συμμετοχή στο ευρωπαϊκό μέλλον

Κλείνοντας, η παρέμβαση ανέδειξε την ανάγκη οι νησιωτικές περιοχές να συμμετέχουν ισότιμα στον ευρωπαϊκό σχεδιασμό και στη χάραξη πολιτικών. Η ενίσχυση της εδαφικής συνοχής, όπως τονίστηκε, δεν αποτελεί μόνο αναπτυξιακό στόχο αλλά και ζήτημα κοινωνικής δικαιοσύνης για εκατομμύρια Ευρωπαίους πολίτες που ζουν στα νησιά.

