Μια ημέρα μετά το Πάσχα και το πνεύμα των ημερών παραμένει ζωντανό. Οι στιγμές με αγαπημένους ανθρώπους, το γιορτινό τραπέζι και η απομάκρυνση από την καθημερινότητα άφησαν το δικό τους αποτύπωμα.Γιατί το Πάσχα δεν είναι μόνο μια γιορτή. Είναι η Σταύρωση και κυρίως η Ανάσταση του Ιησού Χριστού. Ένα βαθύ μήνυμα θυσίας, πίστης, αγάπης, συγχώρεσης και ελπίδας. Σε αυτό το πλαίσιο, η εκπομπή Opinion Health του Healthweb.gr φιλοξενεί την κλινική ψυχολόγο και ψυχαναλύτρια, ακαδημαϊκή ερευνήτρια στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, Βασιλική Ρούσσου , σε μια συζήτηση για τις έννοιες που καθορίζουν τις ανθρώπινες σχέσεις σήμερα.
Νικολέτα Ντάμπου:
Κυρία Ρούσσου, καλώς ήρθατε. Σας ευχαριστούμε πολύ που είστε κοντά μας.
Βασιλική Ρούσσου:
Καλώς σας βρήκα. Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την πρόσκληση.
Τι σημαίνει τελικά θυσία στις ανθρώπινες σχέσεις σήμερα;
Η θυσία είναι μια πολύ σύνθετη έννοια και σημαίνει διαφορετικά πράγματα για τον καθένα. Αν τη δούμε μέσα από το χριστιανικό πλαίσιο, το Πάσχα μας φέρνει αντιμέτωπους με μια μοναδική μορφή θυσίας: τη θυσία του ίδιου του Θεού. Αν πάμε πιο πίσω, στους αρχαίους Έλληνες, υπήρχαν πολλών ειδών θυσίες.
Στη σύγχρονη καθημερινότητα, ο άνθρωπος θυσιάζεται για την αγάπη, για την οικογένεια, για την πατρίδα. Είναι από τα λίγα όντα που μπορούν να θυσιάσουν κάτι δικό τους για κάτι μεγαλύτερο.
Υπάρχει θυσία στις σύγχρονες σχέσεις;
Όχι με την έννοια που την αντιλαμβανόμαστε ιδανικά. Πολύ συχνά ακούμε ανθρώπους να λένε «έχω θυσιάσει όλη μου τη ζωή», ενώ ο άλλος απαντά «δεν σου το ζήτησα ποτέ». Άρα η θυσία έχει δύο πλευρές. Από τη μία υπάρχει η προσφορά, από την άλλη όμως μπορεί να υπάρχει ένα δευτερογενές όφελος. Κάποιες φορές χρησιμοποιείται και χειριστικά. Δηλαδή κάποιος λέει «θυσιάζομαι για σένα», αλλά στην ουσία ζητά κάτι πίσω.
Μπορεί η αγάπη να γίνει βάρος;
Βασιλική Ρούσσου:
Φυσικά. Στο όνομα της αγάπης έχουν γίνει πολλά, ακόμη και εγκλήματα. Το «σε αγαπώ» μπορεί να μετατραπεί σε «σε ελέγχω». Το βλέπουμε δυστυχώς πολύ συχνά πλέον.
Υπάρχει όριο ανάμεσα στο δίνω και στο χάνομαι;
Βασιλική Ρούσσου:
Ναι, και είναι πολύ σημαντικό. Ο άνθρωπος είναι φτιαγμένος για να συνδέεται και να δίνει, αλλά αν χάσει τα όριά του, χάνει και τον εαυτό του.
Η ζωή είναι μια συνεχής διαδικασία «δίνω και παίρνω». Δεν υπάρχουν συνταγές. Είναι μια δυναμική ισορροπία.
Οι άνθρωποι σήμερα είναι δοτικοί;
Είναι, αλλά συνήθως όταν υπάρχει κάποιο όφελος. Σε σχέση με παλαιότερες γενιές, η αυθόρμητη δοτικότητα έχει μειωθεί. Οι άνθρωποι έχουν γίνει πιο κλειστοί και πιο επιφυλακτικοί.
Υπάρχει δοτικότητα κυρίως σε μικρές ομάδες με κοινές αξίες ή στόχους.
Πώς μπορούμε να μιλάμε για αγάπη σήμερα;
Βασιλική Ρούσσου:
Ακόμη κι αν όλα αλλάξουν, αυτό που θα μείνει είναι η αγάπη που έχουμε δώσει. Ωστόσο, σήμερα όποιος μιλά για αγάπη συχνά θεωρείται ρομαντικός ή ακόμη και γραφικός.
Οι άνθρωποι βάζουν όρους, προϋποθέσεις και όρια στην αγάπη, πολλές φορές χωρίς να το συνειδητοποιούν.
Η αγάπη μπορεί να μετατραπεί σε μίσος;
Βασιλική Ρούσσου:
Ναι, πολύ εύκολα. Είναι ένα συναίσθημα που μεταλλάσσεται. Βλέπουμε σχέσεις που ξεκινούν με έντονη αγάπη και καταλήγουν σε συγκρούσεις, ακόμη και σε δικαστήρια.
Το Πάσχα επηρεάζει τη συμπεριφορά των ανθρώπων;
Βασιλική Ρούσσου
Ναι, είναι μια γιορτή αγάπης. Οι τελετουργίες μάς βοηθούν να γίνουμε λίγο πιο ανοιχτοί και πιο θετικοί. Το θέμα είναι αν αυτό διατηρείται ή αν είναι προσωρινό.
Γιατί αυξάνονται οι αγχώδεις διαταραχές και η κατάθλιψη;
Βασιλική Ρούσσου:
Κάτι έχει αλλάξει στον τρόπο που σχετιζόμαστε. Παλιότερα, παρά τις δυσκολίες, οι άνθρωποι είχαν ισχυρότερες σχέσεις. Σήμερα υπάρχει απομάκρυνση, και αυτό επηρεάζει βαθιά την ψυχική υγεία.
Υπάρχει εμπιστοσύνη σήμερα;
Βασιλική Ρούσσου:
Υπάρχει, αλλά πιο εύθραυστη. Οι άνθρωποι απογοητεύονται πιο γρήγορα. Επίσης, η δυσκολία εμπιστοσύνης ξεκινά συχνά από τον ίδιο τον εαυτό.
Αν δεν εμπιστεύεσαι τον εαυτό σου, δύσκολα θα εμπιστευτείς και τους άλλους.
Γιατί υπάρχει στροφή προς τη μοναχικότητα;
Βασιλική Ρούσσου:
Ο σύγχρονος άνθρωπος έχει μάθει να λειτουργεί αυτόνομα. Η τεχνολογία ενισχύει αυτή τη δυνατότητα. Μπορούμε να κάνουμε τα πάντα μόνοι μας.
Όμως η πραγματική αλλαγή και εξέλιξη έρχεται μόνο μέσα από τις σχέσεις με τους άλλους.
Η μοναχικότητα είναι εξέλιξη ή ουτοπία;
Βασιλική Ρούσσου:
Είναι μια ουτοπία που μπορεί να οδηγήσει σε δυστοπία. Η ιδέα ότι μπορούμε να τα κάνουμε όλα μόνοι μας απομακρύνει τον άνθρωπο από τη φύση του.
Πόσο δύσκολη είναι η συγχώρεση;
Βασιλική Ρούσσου:
Είναι από τα πιο δύσκολα πράγματα. Οι περισσότεροι λένε ότι συγχωρούν, αλλά στην πραγματικότητα παραμένει ένα υπόλοιπο μέσα τους.
Η συγχώρεση μπορεί να πάρει πολλές μορφές: αποδοχή, απόσταση, ακόμη και δημιουργία.
Μπορούμε να συγχωρέσουμε χωρίς να ξεχάσουμε;
Βασιλική Ρούσσου:
Μπορούμε, αλλά δεν είναι εύκολο. Το παρελθόν δεν διαγράφεται. Παραμένει και μας διαμορφώνει.
Η συγχώρεση είναι απελευθέρωση;
Βασιλική Ρούσσου:
Μπορεί να είναι, αλλά εξαρτάται από το τι έχει προηγηθεί και πόσο βαθύ είναι το τραύμα.
Ο άνθρωπος δεν αφήνει πραγματικά πίσω του το παρελθόν. Είναι πάντα παρόν μέσα του.
Τι σημαίνει η Ανάσταση σε ψυχολογικό επίπεδο;
Βασιλική Ρούσσου:
-
- Η Ανάσταση συμβολίζει την αναγέννηση και την αλλαγή. Για να φτάσουμε εκεί, πρέπει να περάσουμε τις δυσκολίες.
- Είναι ένα μήνυμα ότι πάντα υπάρχει η δυνατότητα να ξαναξεκινήσουμε.
Υπάρχει ελπίδα σήμερα;
Βρείτε μας στο Google News. Πατήστε εδώ!