Η αρτηριακή πίεση είναι ένας από τους σημαντικότερους δείκτες της καρδιαγγειακής υγείας. Αντιπροσωπεύει την πίεση που ασκεί το αίμα στα τοιχώματα των αρτηριών καθώς κυκλοφορεί στον οργανισμό. Η διατήρηση της αρτηριακής πίεσης εντός φυσιολογικών ορίων μειώνει τον κίνδυνο για καρδιοπάθειες, εγκεφαλικά επεισόδια και άλλες σοβαρές επιπλοκές. Ωστόσο, οι ιδανικές τιμές πίεσης δεν είναι ίδιες για όλες τις ηλικίες, καθώς το καρδιαγγειακό σύστημα αλλάζει φυσιολογικά με το πέρασμα του χρόνου.
Τι είναι η αρτηριακή πίεση
Η αρτηριακή πίεση μετριέται σε δύο αριθμούς:
-
Συστολική πίεση: η πίεση όταν η καρδιά συστέλλεται και στέλνει το αίμα στις αρτηρίες.
-
Διαστολική πίεση: η πίεση όταν η καρδιά χαλαρώνει ανάμεσα στους παλμούς.
Η τιμή εκφράζεται συνήθως ως «συστολική/διαστολική» σε χιλιοστά υδραργύρου (mmHg). Για παράδειγμα, 120/80 mmHg.
Κατηγορίες αρτηριακής πίεσης
Η αρτηριακή πίεση κατηγοριοποιείται συνήθως ως εξής:
-
Φυσιολογική: Συστολική <120 mmHg, Διαστολική <80 mmHg
-
Υπέρταση στάδιο 1: Συστολική 130–139 mmHg ή Διαστολική 80–89 mmHg
-
Υπέρταση στάδιο 2: Συστολική ≥140 mmHg ή Διαστολική ≥90 mmHg
-
Υποταση: Συστολική <90 mmHg ή Διαστολική <60 mmHg
Οι τιμές αυτές είναι γενικές και μπορεί να χρειάζονται προσαρμογή ανάλογα με την ηλικία, την ύπαρξη άλλων νοσημάτων ή την κατάστασή μας.
Ιδανικές τιμές πίεσης ανά ηλικία
-
20–39 ετών
Σε νεαρότερες ηλικίες, η καρδιά και τα αγγεία είναι πιο ελαστικά, οπότε η φυσιολογική πίεση είναι περίπου 110–120/70–80 mmHg. Η τακτική παρακολούθηση είναι σημαντική, καθώς η υπέρταση σε νεαρή ηλικία μπορεί να μείνει αδιάγνωστη. -
40–59 ετών
Καθώς μεγαλώνουμε, η αρτηριακή πίεση τείνει να αυξάνεται λόγω φυσιολογικής απώλειας ελαστικότητας των αρτηριών και αλλαγών στον τρόπο ζωής. Ιδανικές τιμές θεωρούνται περίπου 120–130/80 mmHg. Η υπέρταση σε αυτή την ηλικία αυξάνει τον κίνδυνο καρδιοπάθειας και εγκεφαλικού. -
60 ετών και άνω
Στους μεγαλύτερους ενήλικες, η συστολική πίεση μπορεί να είναι λίγο υψηλότερη (περίπου 130–140 mmHg) χωρίς να θεωρείται επικίνδυνη, εφόσον η διαστολική παραμένει σε ασφαλή επίπεδα (περίπου 70–80 mmHg). Αυτό οφείλεται στη φυσιολογική σκλήρυνση των αρτηριών με την ηλικία. Ωστόσο, η συνεχής παρακολούθηση είναι απαραίτητη για την αποφυγή επιπλοκών.
Παράγοντες που επηρεάζουν την πίεση
Η αρτηριακή πίεση δεν καθορίζεται μόνο από την ηλικία. Άλλοι παράγοντες που μπορούν να την αυξήσουν ή να την μειώσουν περιλαμβάνουν:
-
Διατροφή υψηλή σε αλάτι
-
Σωματική αδράνεια
-
Υπερβολικό βάρος
-
Στρες
-
Κάπνισμα και υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ
-
Ορμονικές αλλαγές ή χρόνιες παθήσεις (π.χ. διαβήτης, νεφρικά προβλήματα)
Η σημασία της τακτικής παρακολούθησης
Η μέτρηση της πίεσης είναι απλή, αλλά η τακτική παρακολούθηση είναι ζωτικής σημασίας. Ιδανικά, η πίεση πρέπει να μετριέται σε ηρεμία, σε διαφορετικές ώρες της ημέρας και για αρκετές ημέρες για να εξαχθεί ασφαλές συμπέρασμα. Οι αποκλίσεις από τις φυσιολογικές τιμές, ακόμη και αν είναι μικρές, πρέπει να συζητούνται με τον γιατρό.
Τρόποι διατήρησης φυσιολογικής πίεσης
Η σωστή διατροφή, η τακτική άσκηση και η διαχείριση του στρες αποτελούν τις βασικές στρατηγικές:
-
Διατροφή: Φρούτα, λαχανικά, δημητριακά ολικής άλεσης, περιορισμός αλατιού και επεξεργασμένων τροφών.
-
Άσκηση: 150 λεπτά μέτριας αερόβιας άσκησης εβδομαδιαίως βοηθούν στη μείωση της πίεσης.
-
Σωματικό βάρος: Η διατήρηση υγιούς βάρους μειώνει τον κίνδυνο υπέρτασης.
-
Διαχείριση στρες: Τεχνικές χαλάρωσης, διαλογισμός ή βαθιές αναπνοές υποστηρίζουν τη φυσιολογική πίεση.
Η αρτηριακή πίεση είναι κρίσιμος δείκτης της υγείας και οι ιδανικές τιμές αλλάζουν φυσιολογικά με την ηλικία. Η παρακολούθηση, η ισορροπημένη διατροφή, η άσκηση και η διαχείριση του στρες αποτελούν τα βασικά εργαλεία πρόληψης. Η γνώση των φυσιολογικών ορίων και η τακτική μέτρηση μπορούν να μειώσουν σημαντικά τον κίνδυνο καρδιαγγειακών προβλημάτων και να συμβάλουν σε μια πιο υγιή ζωή.


