Το Υπουργείο Υγείας καθορίζει με απόφαση το πλήρες πλαίσιο για την εγκατάσταση, αδειοδότηση και λειτουργία κέντρων ακτινοθεραπείας πρωτονίων στο Εθνικό Σύστημα Υγείας, καθώς και τις θεραπευτικές και κλινικές ενδείξεις εφαρμογής της μεθόδου.
Η ακτινοθεραπεία πρωτονίων αποτελεί εξειδικευμένη μορφή ακτινοθεραπείας που χρησιμοποιεί πρωτόνια αντί για φωτόνια, επιτρέποντας υψηλή ακρίβεια στη στόχευση των όγκων και ταυτόχρονη προστασία των υγιών ιστών.
Όροι και προϋποθέσεις λειτουργίας
Τα κέντρα ακτινοθεραπείας πρωτονίων δύνανται να λειτουργούν αποκλειστικά σε δημόσια νοσοκομεία που πληρούν συγκεκριμένα κριτήρια:
- Διαθέτουν ανεπτυγμένες κλινικές Παιδιατρικής, Νευροχειρουργικής, Αναισθησιολογίας, Ακτινολογίας, Παθολογικής Ανατομικής, Παθολογικής Ογκολογίας, Χειρουργικής και Οφθαλμολογίας.
- Έχουν σε λειτουργία οργανωμένο Ακτινοθεραπευτικό Τμήμα με σύγχρονες τεχνικές (IMRT, VMAT, IGRT).
- Διαθέτουν άδεια σκοπιμότητας για χρήση ιοντιζουσών ακτινοβολιών.
- Εξασφαλίζουν χώρο εγκατάστασης τουλάχιστον 312 τ.μ., σε άμεση χωροταξική σύνδεση με το ακτινοθεραπευτικό τμήμα.
- Διαθέτουν πλήρη υποδομή, συμπεριλαμβανομένων κυκλοτρονίου, γραμμής δέσμης και ειδικών θωρακίσεων.
- Ο εξοπλισμός πρέπει να φέρει πιστοποίηση CE.
Τα κέντρα έχουν επίσης εκπαιδευτικό, ερευνητικό και διδακτικό ρόλο.
Στελέχωση και εκπαίδευση
Η λειτουργία των κέντρων απαιτεί εξειδικευμένη ομάδα:
- Τουλάχιστον 2 ακτινοθεραπευτές ογκολόγοι
- 2 ακτινοφυσικοί
- 3 επιστήμονες βιοϊατρικών επιστημών
Οι ιατροί και οι ακτινοφυσικοί πρέπει να διαθέτουν εμπειρία τουλάχιστον δύο ετών σε σύγχρονες τεχνικές ακτινοθεραπείας, ενώ όλο το προσωπικό οφείλει να έχει πιστοποιημένη εκπαίδευση στην πρωτονιακή θεραπεία, διάρκειας τουλάχιστον δύο μηνών (για ιατρούς και ακτινοφυσικούς) και 15 ημερών (για λοιπό προσωπικό), σε αναγνωρισμένα κέντρα του εξωτερικού.
Η εταιρεία εγκατάστασης του εξοπλισμού υποχρεούται να παρέχει πρόσθετη εκπαίδευση.
Διαδικασία αδειοδότησης
Η ίδρυση και λειτουργία των κέντρων προϋποθέτει:
- Υποβολή πλήρους φακέλου στην αρμόδια Υγειονομική Περιφέρεια
- Έλεγχο και διαβίβαση στο Υπουργείο Υγείας
- Αξιολόγηση από το Κεντρικό Συμβούλιο Υγείας (ΚΕΣΥ)
- Έκδοση απόφασης εντός έξι μηνών
Η λειτουργία των κέντρων πιστοποιείται και από την Ελληνική Επιτροπή Ατομικής Ενέργειας (ΕΕΑΕ), ενώ προβλέπεται επαναξιολόγηση κάθε τρία χρόνια. Σε περίπτωση μη συμμόρφωσης, η άδεια μπορεί να ανακληθεί.
Θεραπευτικές και κλινικές ενδείξεις
Η εφαρμογή της πρωτονιακής θεραπείας βασίζεται σε συγκεκριμένα κριτήρια:
- Όταν ο όγκος βρίσκεται κοντά σε κρίσιμες δομές
- Όταν απαιτείται μείωση της τοξικότητας στους υγιείς ιστούς
- Σε περιπτώσεις επανακτινοβόλησης
- Όταν η συμβατική ακτινοθεραπεία δεν επαρκεί
Βασικές θεραπευτικές ενδείξεις:
- Παιδιατρικοί όγκοι
- Όγκοι Κεντρικού Νευρικού Συστήματος
- Καρκίνοι κεφαλής και τραχήλου
- Καρκίνος πνεύμονα, μαστού, προστάτη
- Λεμφώματα, όγκοι οισοφάγου, παγκρέατος, ήπατος
- Όγκοι οστών και περιπτώσεις επανακτινοβόλησης
Απόλυτες ενδείξεις:
- Παιδιά και νέοι έως 39 ετών με κακοήθειες
- Ασθενείς με γενετικά σύνδρομα υψηλού κινδύνου
- Όγκοι βάσης κρανίου και οφθαλμικοί όγκοι
- Όγκοι σπονδυλικής στήλης και νωτιαίου μυελού
- Περιπτώσεις όπου η δόση ακτινοβολίας πρέπει να περιοριστεί αυστηρά
Σχετικές ενδείξεις:
- Επιλεγμένοι καρκίνοι μαστού, πνεύμονα και πυέλου
- Καταστάσεις που απαιτούν εξατομικευμένη αξιολόγηση
Επιπλέον, προβλέπεται η χρήση διεθνών κωδικοποιήσεων (ICD-10) για την τεκμηρίωση των ενδείξεων.
Λειτουργία και παρακολούθηση
- Κάθε περιστατικό καταγράφεται στον ηλεκτρονικό φάκελο ασθενούς
- Περιλαμβάνονται πλήρη διαγνωστικά και θεραπευτικά δεδομένα
- Η μεταθεραπευτική παρακολούθηση αποτελεί ευθύνη του θεράποντος ιατρού
Συμπερασματικά, το νέο πλαίσιο εισάγει οργανωμένα την ακτινοθεραπεία πρωτονίων στο δημόσιο σύστημα υγείας, με σαφείς προδιαγραφές ποιότητας, ασφάλειας και επιστημονικής τεκμηρίωσης, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για την ανάπτυξη προηγμένων ογκολογικών υπηρεσιών στη χώρα.
Βρείτε μας στο Google News. Πατήστε εδώ!