Σε μια εποχή όπου η καινοτομία στην ιατρική και η βελτίωση των θεραπευτικών μεθόδων είναι πιο σημαντικές από ποτέ, η εικόνα που εμφανίζεται στην Αυστραλία προκαλεί ανησυχία. Παρά το γεγονός ότι υπάρχουν τεράστια κεφάλαια διαθέσιμα για ιατρική έρευνα, πολλοί κορυφαίοι ερευνητές χάνουν την ευκαιρία να λάβουν χρηματοδότηση για τα έργα τους, γεγονός που δημιουργεί ερωτήματα για τη στρατηγική κατανομή των πόρων και τις επιπτώσεις στην επιστημονική πρόοδο.

Το παράδοξο των $25 δισεκατομμυρίων
Στην Αυστραλία υπάρχει ένα μεγάλο επενδυτικό ταμείο για την ιατρική έρευνα που έχει συσσωρευτεί με στόχο τη χρηματοδότηση καινοτόμων επιστημονικών προτάσεων και περαιτέρω ανάπτυξης. Το ταμείο αυτό, που έχει σχεδιαστεί για να τροφοδοτεί με κεφάλαια ερευνητικά έργα αιχμής, κρατά σταθερά περίπου $25 δισεκατομμύρια σε αχρησιμοποίητα κεφάλαια αντί να τα διαθέτει μαζικά για υποστήριξη νέων επιστημονικών ιδεών.
Η ύπαρξη τόσο σημαντικού ποσού στην άκρη — ενώ τον ίδιο χρόνο γύρω στο 90% ή και περισσότερο των αιτήσεων για καινοτόμες επιχορηγήσεις απορρίπτονται — έχει εγείρει έντονες συζητήσεις στην επιστημονική κοινότητα και την πολιτική σκηνή.
Το υψηλό ποσοστό απορρίψεων
Οι αιτήσεις των ερευνητών — ακόμη και εκείνων που λαμβάνουν υψηλές βαθμολογίες από ειδικούς αξιολογητές — αντιμετωπίζουν εξαιρετικά υψηλά ποσοστά απορρίψεων. Περισσότεροι από 9 στους 10 ερευνητές που υπέβαλαν αίτηση για χρηματοδότηση πέρυσι είδαν τις προτάσεις τους να απορρίπτονται, παρά το γεγονός ότι πρόκειται για έργα με σημαντική καινοτόμο αξία.
Αυτό δεν είναι απλώς μια στατιστική λεπτομέρεια: αποτελεί μια πραγματική απώλεια ανθρώπινου και επιστημονικού δυναμικού που αφιερώνει μήνες — αν όχι χρόνια — για να σχεδιάσει και να καταθέσει προτάσεις, με την ελπίδα να προχωρήσει τη δουλειά του. Η επανειλημμένη απόρριψη έργων υψηλής ποιότητας ρίχνει το ηθικό πολλών ερευνητών και μπορεί να τους αποθαρρύνει από το να συνεχίσουν τις προσπάθειές τους ή να παραμείνουν στη χώρα.
Κίνδυνοι για το μέλλον της έρευνας
Η επιστημονική κοινότητα ανησυχεί ότι αυτή η κατάσταση μπορεί να οδηγήσει σε «διαρροή εγκεφάλων», δηλαδή την φυγή ταλέντων προς χώρες και συστήματα όπου η χρηματοδότηση είναι πιο προσβάσιμη και η υποστήριξη των νέων ιδεών πιο ουσιαστική. Η έλλειψη σταθερών ευκαιριών χρηματοδότησης δεν επηρεάζει μόνο την καθημερινή εργασία των ερευνητών αλλά και το μήνυμα που στέλνει η χώρα στον κόσμο της επιστήμης: ότι η καινοτομία δεν προωθείται όσο θα έπρεπε.
Αν και η παρουσία ενός μεγάλου επενδυτικού κεφαλαίου δείχνει θεωρητικά δέσμευση για υποστήριξη της έρευνας, στην πράξη η συγκράτηση των πόρων χωρίς την κατάλληλη κατανομή τους μειώνει την ικανότητα του συστήματος να παράγει νέα γνώση, να βελτιώνει θεραπείες και να δημιουργεί καινοτομίες που θα μπορούσαν να ωφελήσουν την κοινωνία και την οικονομία.
Κριτική και προτάσεις
Πολιτικοί και επιστήμονες πολλών ειδικοτήτων έχουν εκφράσει έντονη κριτική. Ορισμένοι υποστηρίζουν ότι τα χρήματα είναι «παγωμένα» και δεν αξιοποιούνται για σύγχρονες ανάγκες, κάτι που υπονομεύει την αξίωση της κυβέρνησης ότι η ιατρική έρευνα αποτελεί προτεραιότητα. Η πρόταση που συχνά τίθεται είναι ότι αν η κυβέρνηση αξιοποιούσε ευρύτερα το διαθέσιμο κεφάλαιο — ακόμη και χωρίς αύξηση του συνολικού προϋπολογισμού — θα μπορούσε να υποστηρίξει περισσότερα έργα με υψηλό δυναμικό, ενισχύοντας τη θέση της Αυστραλίας στην παγκόσμια επιστημονική κοινότητα και μειώνοντας την πίεση στον ανταγωνισμό για χρηματοδότηση.
Τι σημαίνει για τους ερευνητές
Για πολλούς ερευνητές, η κατάσταση αυτή μεταφράζεται σε αβεβαιότητα και άγχος. Η επένδυση χρόνου σε προτάσεις που δεν χρηματοδοτούνται τακτικά μπορεί να αποθαρρύνει νέους επιστήμονες και να περιορίσει την προσέλκυση νέων ταλέντων. Σε μια εποχή όπου η υγεία, οι νέες θεραπείες και η καινοτομία στην επιστήμη έχουν ζωτική σημασία, η στήριξη των χρηστών αυτών των δυνατοτήτων είναι κρίσιμη για την πρόοδο.
Το να διαθέτει μια χώρα ένα μεγάλο χρηματοδοτικό απόθεμα για ιατρική έρευνα είναι θετικό, αλλά είναι εξίσου σημαντικό να κατανεμηθούν αυτά τα κεφάλαια με τρόπο που να ενισχύει ενεργά την καινοτομία και την παραγωγή νέας γνώσης. Η Αυστραλία βρίσκεται σήμερα σε ένα κρίσιμο σημείο: μπορεί είτε να αξιοποιήσει πλήρως τον πλούτο που έχει συγκεντρωθεί για να ενθαρρύνει την καινοτομία, είτε να συνεχίσει να βλέπει εξαιρετικές ερευνητικές προτάσεις να απορρίπτονται, χάνοντας πολύτιμο επιστημονικό δυναμικό και δυνατότητες.


